Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2004 r., OSK 708/04

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2004 r., OSK 708/04

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zofii Ł.-K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 870/01 w sprawie ze skargi Zofii Ł.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 9 marca 2001 r. (...) w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 9 marca 2001 r. (...) i decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 23 stycznia 2001 r. (...), 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Zofii Ł.-K. kwotę 120 /sto dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 OSK 708/04

U Z A S A D N I E N I E

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. II SA/Łd 870/01 oddalił skargę Zofii Ł.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 9 marca 2001 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 23 stycznia 2001 r. (...), którą odmówiono skarżącej wyrejestrowania utraconego pojazdu, dlatego że - stosownie do art. 79 ust. 1a ustawy z dnia 20 marca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ - nie wniosła warunkującej w tym przypadku wyrejestrowanie opłaty na rzecz gminy.

4 Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że obowiązujące przepisy - ani Prawo o ruchu drogowym, ani rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632/, ani też rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 grudnia 2000 r. w sprawie wysokości opłaty będącej warunkiem wyrejestrowania pojazdu w przypadku udokumentowania trwałej i zupełnej utraty pojazdu /Dz.U. nr 115 poz. 1217/ - nie zawierają regulacji w przedmiocie zwolnienia od obowiązku uiszczania tej opłaty.

5 Sąd uznał ponadto, że - powołując pogląd prezentowany przez J. Borkowskiego w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego /Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000, str. 797/ - nie znajduje zastosowania art. 267 Kpa, oraz wyjaśnił, że opłata, o którą chodzi, nie jest należnością budżetu państwa i dlatego nie stosuje się do niej przepisów działu III /art. 2 par. 2/ ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

6 W skardze kasacyjnej /nazwanej kasacją/, sporządzonej i wniesionej przez reprezentującego skarżącą adwokata, zaskarżono wyrok w całości opierając kasację na:

7 " 1. naruszeniu prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie oraz wykładnię art. 79 ust. 5; art. 79 ust. 1a ustawy z dnia 20.06.1997 r. prawo o ruchu drogowym, zwanym dalej: ustawą /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, art. 3 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 6, art. 2 par. 1 pkt 3, art. 13 par. 1, art. 4 i 5 ordynacji podatkowej oraz art. 18 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że żądana kwota nie jest opłatą /podatkiem/ podlegającym zasadom prawa podatkowego wynikającego z ordynacji podatkowej bądź zasadom regulowanym w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.

8 2. naruszeniu prawa materialnego przez niezastosowanie a nawet nierozważenie, że przepis art. 79 ust. 5 jest niezgodny z przepisami konstytucji a zwłaszcza art. 2 /Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej/, art. 32 /nikt nie może być dyskryminowany i ma prawa do równego traktowania przez władze publiczne/, art. 8 /przepisy Konstytucji jako najwyższego aktu prawnego stosuje się bezpośrednio/.

9 3. naruszeniu przepisów postępowania a zwłaszcza art. 134 w związku z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 /dalej: p.p.s.a./, art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/, art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. prawa o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ przez rozpoznanie sprawy według. stanu faktycznego na dzień zdarzenia a przepisów prawa w chwili wydania decyzji a niezastosowania przepisów prawa w chwili orzekania, skoro zmieniły się zasady rozpatrywania skarg przez wprowadzenie wieloinstancyjnego sądownictwa administracyjnego.

10 4. wadliwym przyjęciu, że do wyrejestrowania samochodu nie wystarczy spełnienie przesłanek z art. 79 ust. 1 pkt 5 prawa o ruchu drogowym i, że żądanie opłaty z art. 79 ust. 5 prawa o ruchu drogowym nie stanowi opłaty sądowej celowej /koszty które w budżecie państwa mają przypisany cel z mocy prawa/ do której mają zastosowanie przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych."

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga kasacyjna nie tylko została sporządzona niestarannie - np. zarzuca naruszenie art. 79 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym /pkt 1, 2, 4/, podczas gdy tak oznaczony przepis wprowadzono do tekstu ustawy dopiero w 2002 r. zastępując ust. 1a, oraz opłatę za wyrejestrowanie pojazdu określa jako "opłatę sądową celową", do której stosuje się przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych /pkt 4/ - lecz wręcz niezrozumiale /pkt 3/, aby już pominąć, że /jak w pkt 1/ zarzuca naruszenie prawa materialnego jednocześnie przez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię oraz jednoczesne naruszenie kilku ustaw, które jednocześnie nie mogły być stosowane.

13 Jednak skarga kasacyjna, ma usprawiedliwioną podstawę, gdyż powołuje również, że doszło do naruszenia art. 79 ust. 1a Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi, że w razie trwałej i zupełnej utraty pojazdu warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest wniesienie opłaty na rzecz gminy.

14 W przekonaniu Sądu pierwszej instancji tak określony warunek ma bezwzględny charakter. i musi zostać spełniony, gdyż nie ma regulacji pozwalającej na odstąpienie od warunku poprzez zwolnienie od opłaty, o co właśnie występowała skarżąca. Prowadzi to do sytuacji polegającej na urzędowym podtrzymywaniu oczywistej fikcji, że istnieje pojazd, którego już nie ma, gdyż strona nie jest w stanie ponieść wymaganej opłaty, aby uzyskać potwierdzenie rzeczywistości. Na potwierdzenie tego stanowiska Sąd przytoczył pogląd prezentowany w literaturze prawniczej, że do tej sytuacji nie ma zastosowania art. 267 Kpa.

15 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza art. 267 Kpa prowadzi do odmiennego wniosku. W razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat związanych z tokiem postępowania - a z tokiem postępowania jest przecież związana opłata, o jakiej mowa w art. 79 ust. 1a Prawa o ruchu drogowym - organ administracji publicznej może, w całości lub w części, zwolnić stronę od jej poniesienia /art. 267 Kpa zdanie pierwsze/.

16 Wprawdzie w powołanym przepisie zawarte zostało zastrzeżenie, że "zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach", lecz dotyczy to wyłącznie opłat skarbowych i nie ma odniesienia do innych opłat związanych z tokiem postępowania administracyjnego, stąd zwolnienie od opłaty za wyrejestrowanie pojazdu było, co do zasady, możliwe.

17 Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.