Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2018 r., I OZ 895/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2018 r., I OZ 895/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 lipca 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 69/18 o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o oddaleniu wniosku o ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku Z. S. (dalej: "skarżący"), postanowieniem z 30 lipca 2018 r., sygn. akt III SAB/Kr 69/18 w pkt 1 umorzył postępowanie w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych, w pkt 2 oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.

3 W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, dlatego też rozpoznanie wniosku w tej części jest zbędne i podlega umorzeniu.

4 Odnosząc się do wniosku w zakresie przyznania pełnomocnika z urzędu Sąd I instancji wyjaśnił, że mimo wezwania skarżący nie przedstawił danych umożliwiających dokonania oceny jego sytuacji materialnej. Tym samym brak jest podstaw do ustanowienia adwokata dla skarżącego.

5 Skarżący na powyższe postanowienie złożył zażalenie.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

7 Zażalenie nie jest zasadne.

8 Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.

9 Mając zatem na uwadze, że skarżący w niniejszej sprawie nie ma obowiązku uiszczać kosztów sadowych, z uwagi na treść powyższych przepisów, uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 249a P.p.s.a. i umorzył postępowanie w części obejmującej wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.

10 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się trzeba także z rozstrzygnięciem zawartym w pkt 2 zaskarżonego postanowienia.

11 Wedle art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.

12 Z treści art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

13 Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.).

14 Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 1 P.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA z 24.03.2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317). Zwrócał także uwagę, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (np. postanowienia NSA z: 9 września 2004 r., FZ 360/04; 7 marca 2006 r., II OZ 211/06). Podobnie Sąd oceniał sytuację, gdy skarżący nie przedstawił dokumentów, na podstawie których można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje i na jakim poziomie kształtują się koszty jego utrzymania, stwierdzając, że w takim przypadku niemożliwe jest ustalenie, czy poniesienie przez niego kosztów sądowych mogłoby się wiązać z uszczerbkiem utrzymania uzasadniającym przyznanie prawa pomocy (np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09). W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., koniecznych do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienia NSA z: 24 marca 2009 r., II FZ 91/09; 4 października 2012 r., II FZ 700/12; 28 marca 2012 r., I OZ 179/12).

15 W rozpoznawanej sprawie skarżący, mimo wezwania Sądu z [...] czerwca 2018 r., nie udokumentował w żaden sposób swoich miesięcznych wydatków, nie złożył także wyjaśnień czy uzyskuje dochód z prac dorywczych czy zleconych, jak również czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Brak nadesłania wskazanych w wezwaniu dokumentów uniemożliwiło natomiast Sądowi dokonania pełnej oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego. W związku z powyższym, uznać należy, że wobec faktu niewykazania przez skarżącego, iż spełnia on przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie przyznania mu adwokata, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

16 Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.