Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., I OZ 373/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., I OZ 373/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 903/07 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 J. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z rodzicami oraz siostrą i bratem. Do ich majątku należą: dom jednorodzinny o powierzchni 350 m2, działka rekreacyjna, 5 ciągników siodłowych, 6 naczep, 6 samochodów osobowych oraz inne, bliżej nieokreślone przedmioty. Miesięczny dochód rodziny wynosi około [...] zł. Skarżący posiada także oszczędności w kwocie [...] zł. Również z oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonych przez rodziców skarżącego oraz brata wynika, iż posiadają ono oszczędności w łącznej kwocie [...]zł.

3 Postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżący wykazał, iż dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Sąd dokonał analizy możliwości płatniczych skarżącego uwzględniając fakt, iż obecnie do tutejszego Sądu wniesionych zostało przez skarżącego i członków jego najbliższej rodziny 7 skarg, od których wpis łącznie wynosi 1.400 zł. Nawet jednak uwzględniając ten fakt Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż jest to kwota, której skarżący nie jest w stanie uiścić. Sąd podkreślił, iż skarżący i jego rodzina dysponują znacznymi oszczędnościami w łącznej wysokości [...] zł oraz majątkiem trwałym w postaci m.in. domu, samochodów i ciągników. Posiadanie tak znacznego majątku nie pozwala, zdaniem Sądu, stwierdzić, iż sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest na tyle trudna, iż może uzasadniać przerzucenie kosztów postępowania sądowego na współobywateli, którzy w większości nie legitymują się tak wysokim statusem majątkowym. Istotne jest bowiem, iż prawo pomocy jest prawem przewidzianym dla osób, które rzeczywiście nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania, a do takich trudno zaliczyć osobę posiadającą tak znaczny majątek. Sąd podkreślił, iż samo uszczuplenie posiadanych zasobów majątkowych nie może uzasadniać zwolnienia od kosztów.

4 Na powyższe postanowienie J. W. wniósł zażalenie domagając się jego zmiany w całości, względnie uchylenia poprzez przyznanie prawa pomocy, podnosząc, iż konieczność uiszczenia opłaty od skargi zawsze powodować będzie pogorszenie sytuacji materialnej strony postępowania a dysponowanie przez członków rodziny skarżącego pokaźnym majątkiem nie oznacza, że skarżący jest dobrze sytuowany. Skarżący bowiem przebywa blisko 500 km od rodzinnego domu i jest tylko wyłącznie na swoim utrzymaniu. Jak wynika z złożonego przez niego oświadczenia miesięcznie osiąga on dochody w kwocie ok. 2000 zł, z których w całości opłacana jest jego egzystencja.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

7 Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.

8 Mając powyższe na uwadze oraz wzgląd na okoliczności sprawy niniejszej należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja materialna kwalifikuje go do przyznania mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Stan majątkowy rodziny skarżącego: dom jednorodzinny o powierzchni 350 m2, działka rekreacyjna, oszczędności w łącznej kwocie [...] zł, 5 ciągników siodłowych, 6 naczep, 2 samochody osobowe oraz uzyskiwane dochody miesięcznie rodziny skarżącego wynoszące łącznie [...] zł wskazują, iż z pewnością nie należy on do osób ubogich, które nie byłyby w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

9 Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu należy wskazać, iż co prawda, konieczność uiszczenia wpisu od skargi zawsze powoduje uszczuplenie posiadanych zasobów majątkowych na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, jednak nie jest to wystarczająca przesłanka do przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wykazał bowiem, iż taki wydatek powodowałby uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy również podkreślić, iż Sąd oceniając sytuację materialną osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy bierze pod uwagę również sytuację osób pozostających z tą osobą we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał zaś, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym razem z rodzicami i rodzeństwem. W sprawie niniejszej nawet jednak ograniczenie się do składników majątkowych należących do skarżącego oraz jego dochodu nie prowadziłoby do odmiennego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy.

10 W takiej sytuacji należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2008 r. odmówił przyznania J. W. prawa pomocy w postaci zwolnienia od konieczności uiszczania kosztów sądowych.

11 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.