Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2016 r., I OZ 170/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2016 r., I OZ 170/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 902/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J.S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 26 czerwca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej (dot. poz. [...]) postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J.S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wprawdzie deklarowany przez skarżącego dochód w przeliczeniu na jednego członka rodziny nie jest wysoki, jednak gospodarstwo, prowadzone przez syna i synową wnioskodawcy zaspakaja bieżące potrzeby rodziny. Skarżący i jego żona mają stałe dochody, zapewnione mieszkanie, opiekę i pomoc. Podkreślono też, że syn skarżącego jest właścicielem domu oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha, którym może rozporządzać w sposób przynoszący dochody.

3 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.S., podkreślając swoją trudną sytuację materialną i negując ustalenia dokonane przez Sąd. Podkreślił on także, iż nie ma możliwości uzyskiwania większych dochodów z gospodarstwa z uwagi na zły stan zdrowia jego syna, który uniemożliwia mu podjęcie pracy wymagającej wysiłku fizycznego.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

5 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla niej i jej rodziny. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.

6 Oceniając sytuację majątkową i możliwości płatnicze J.S., Sąd I instancji, właściwie uznał, że nie uzasadnia ona przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga fakt, że zarówno skarżący, jak i jego żona, uzyskują stały dochód miesięczny w postaci emerytur rolniczych. Wprawdzie dochód ten nie jest znaczny, jednakże nie można stwierdzić, aby J.S. był osobą, wobec której istnieje możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Okoliczność, że skarżący wraz z żoną pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem i jego rodziną i nie osiąga żadnych dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego nie upoważnia do żądania przyznania prawa pomocy. Wszak udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. Strona, która dysponuje wolnymi od obciążeń składnikami majątku, takimi jak gospodarstwo rolne jest w stanie bez pomocy państwa pokryć wydatki związane ze swym udziałem w sprawie. Dobrowolne pozbawianie się źródła dochodu w żadnym razie nie może stanowić przesłanki pozwalającej na uwzględnienie żądania strony.

7 Nie bez znaczenia dla oceny wniosku skarżącego jest okoliczność, iż wnioskodawca od lat realizuje swoje konstytucyjne prawo dostępu do informacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Oznacza to, że w ramach planowania wydatków strona, w szczególności prowadząc tak rozległą działalność skargową i przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinna uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenia spraw sądowych.

8 Mając na uwadze powyższe i uznając, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi