Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2022 r., I OZ 166/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2022 r., I OZ 166/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1736/21 o odrzuceniu skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1736/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.

3 W uzasadnieniu wskazano, że M.K. (dalej "skarżąca") pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu [...] sierpnia 2021 r. i pozostało ono bez odpowiedzi.

4 Sąd I instancji powołując przepis art. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a.") podniósł, iż Sąd zobligowany jest odrzucić skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie natomiast do art. 57 P.p.s.a skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Natomiast w myśl art. 46 § 1 pkt 1 P.p.s.a każde pismo strony powinno zawierać m.in. imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Ponadto według art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. pismo powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.

5 Dlatego też, w ocenie Sądu I instancji pomimo prawidłowego wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych, nie wskazała ona swojego numeru PESEL, wobec czego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

6 Postanowieniem z dnia 3 września 2021 r., sygn. akt I SPP/Wa 213/21 przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

7 Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Przewodnicząca Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczenie dla skarżącej pełnomocnika z urzędu.

8 Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała adw. P.J. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej.

9 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Wniosła o:

10 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia;

11 2. zwolnienie od kosztów opłaty za zażalenie;

12 3. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu w maksymalnej wysokości;

13 4. załączenie dokumentów akt sprawy I SA/Wa 404/20 i I SA/Wa 403/20, w których znajdują się akta administracyjne, numer PESEL skarżącej, a także pisma dotyczące również niniejszego postępowania, gdyż przedmiot wszystkich spraw jest taki sam.

14 Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi, w sytuacji gdy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych oraz w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą I SA/Wa 404/20 i I SA/Wa 403/20 a ponadto skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, co spowodowało brak podstaw do odrzucenie skargi.

15 Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie numeru PESEL, bowiem skarżąca uzupełniała wszelkie dokumenty na bieżąco.

16 W uzasadnieniu podniesiono, że brak numeru PESEL nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu. W okolicznościach niniejszej sprawy, gdy w aktach administracyjnych znajduje się numer PESEL strony nie można uznać, że niepodanie go w skardze stanowi brak formalny skargi uniemożliwiający nadanie skardze prawidłowego biegu.

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

18 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

19 Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wyjaśnić należy, że jednym z wymogów pisma procesowego – w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., jest podanie numeru PESEL w przypadku, gdy pismo to jest pierwszym pismem w sprawie. Oznacza to, że skarga jako pismo wszczynające postępowanie sądowoadministracyjne, a zatem pierwsze pismo w sprawie, powinna zawierać wskazanie tego numeru. Odnotować przy tym trzeba, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują wyjątków od tego wymogu. Oznacza to, że obowiązek ten musi zostać spełniony również w przypadkach, gdy skarżąca wskazała swój numer PESEL w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem administracyjnym. Obowiązek ten dotyczy bowiem każdego pierwszego pisma w każdej sprawie sądowoadministracyjnej.

20 W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący – zgodnie z treścią art. 49 § 1 P.p.s.a. – wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że odmienny skutek został przewidziany w przypadku skargi, której braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.

21 Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że skarżąca pismem z [...] czerwca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżąca nie podała swojego numeru PESEL. W wyniku powyższego, Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia stwierdzonych braków formalnych skargi. Jak wynika z akt sądowych, wezwanie wskazujące prawidłowy termin uzupełnienia braków oraz pouczenie o rygorze niezastosowania się do wezwania zostało doręczone skarżącej [...] sierpnia 2021 r., a zatem siedmiodniowy termin na dokonanie czynności określonej w tym wezwaniu upłynął w dniu [...] sierpnia 2021 r. Skarżąca w tak zakreślonym terminie nie podała brakującego numeru PESEL.

22 Tym samym nie doszło w rozpoznawanym przypadku do naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w zażaleniu podnieść należy, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż bez znaczenia pozostaje okoliczność, że numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, bowiem postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy. Jednocześnie ustawodawca wyraźnie zastrzegł konieczność wskazania numeru PESEL osoby fizycznej przy pierwszej czynności w sprawie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 25 października 2019 r., sygn. akt I OZ 1017/19, 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I OZ 1211/19 i I OZ 1218/19, z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II FZ 18/20, z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II OZ 745/20, 16 marca 2021 r. sygn. akt III OZ 157/21, 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt 108/22, 4 marca 2022 r., sygn. akt I OZ 59/22).

23 Tym samym skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OZ 1154/19, powołanego przez pełnomocnika skarżącej w złożonym w niniejszej sprawie zażaleniu.

24 Odnosząc się natomiast do złożonego przez pełnomocnika skarżącej wniosku o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu podnieść należy, że przyznawane jest ono przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach w art. 254 § 1 i art. 258-261 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącej winien jest złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stosowny wniosek w tym przedmiocie.

25 Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w złożonym zażaleniu pełnomocnik zawarł wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą numeru PESEL. Podnieść należy, że wniosek ten zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwzględnieniem okoliczności przyznania skarżącej prawa pomocy zgodnie z postanowieniem tego Sądu z dnia 3 września 2021 r. oraz etapu postępowania, na którym rzeczone prawo pomocy zostało przyznane.

26 Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.