Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2016 r., I OW 172/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2016 r., I OW 172/16

Sentencja

1 Dnia 30 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu Wrocławskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Dzierżoniowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. H. w sprawie przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

Uzasadnienie

2 Starosta Powiatu Wrocławskiego wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu

3 o właściwość na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego

4 (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia

5 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r.

6 poz. 718 ze zm. dalej jako p.p.s.a.), o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd

7 Administracyjny sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego

8 a Starostą Powiatu Dzierżoniowskiego oraz wskazanie organu właściwego do

9 rozpoznania wniosku T. H. w sprawie przyznania w oparciu o art. 102 § 2

10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

11 (Dz.U. z 2016 poz. 599 ze zm. dalej jako ustawa) - zwrotu wydatków i wynagrodzenia

12 z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi.

13 W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 10 lipca 2014 r. Starosta Powiatu

14 Dzierżoniowskiego przekazał według właściwości do Starosty Powiatu Wrocławskiego,

15 w/w wniosek T. H. o przyznanie kosztów dozoru pojazdów

16 przechowanych na terenie parkingu prowadzonego w Jordanowie Śląskim.

17 W dniu 10 października 2014 r. Starosta Powiatu Wrocławskiego przekazał

18 w/w wniosek do Starosty Powiatu Dzierżoniowskiego wskazując, iż wszystkie pojazdy

19 będące w posiadaniu T. H. zostały usunięte z drogi na terenie powiatu

20 dzierżoniowskiego, a zatem właściwy do rozpatrzenia wniosku jest Starosta Powiatu

21 Dzierżoniowskiego.

22 W dniu 24 grudnia 2014 r. T. H. wystąpił ponownie, bezpośrednio

23 do Starosty Powiatu Wrocławskiego z wnioskiem o przyznanie kosztów dozoru

24 przechowywania pojazdów.

25 We wniosku wskazano, że decyzją z dnia [...] marca 2015 r. (nr [...]) oraz postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]).

26 Starosta Powiatu Wrocławskiego odmówił przyznania kosztów dozoru, wskazując, iż nie

27 jest organem właściwym do rozpoznania zgłoszonego żądania, uzasadniając, iż

28 kompetencje Starosty w rozpoznawanej sprawie wyznacza zakres terytorium, w

29 obszarze którego Starosta ma legitymację do działania i podejmowania władczych

30 rozstrzygnięć. Wskazano, że w konkretnej sprawie, to miejsce usunięcia pojazdu

31 decyduje o tym, który organ jest właściwy do orzekania w sprawie kosztów

32 przechowywania pojazdów.

33 1

34 Sygn. akt I OW 172/16

35 Starosta Powiatu Wrocławskiego wskazał, że nie może zatem orzekać wobec

36 pojazdów usuniętych z dróg, niezlokalizowanych w granicach administracyjnych powiatu

37 wrocławskiego. W ocenie tego organu, stanowiska powyższego nie zmienia fakt

38 prowadzenia działalności gospodarczej na terenie powiatu wrocławskiego, albowiem

39 Starosta wykonując zadanie publiczne, realizuje je z udziałem podmiotów spoza

40 tej administracji, jednakże wyznaczonych przez tenże organ. Wobec nieistnienia

41 stosunku administracyjnego pomiędzy T. H., który

42 nie był wytypowany do usuwania pojazdów z dróg powiatu wrocławskiego, brak jest

43 podstaw dla przyjęcia konieczności zwrotu kosztów wykonywania zadania publicznego,

44 nie objętego kompetencją Starosty Wrocławskiego. Skoro miejsce zdarzenia oraz

45 wykonania usługi, polegającej na usunięciu pojazdu nastąpiło na terenie powiatu

46 dzierżoniowskiego, tylko ten powiat jest zobowiązany do ponoszenia kosztów dozoru.

47 Pogląd przeciwny w ocenie wnioskodawcy sprzeczny byłby z istotą i ratio legis

48 przepisów, dotyczących konieczności realizacji zadania publicznego, polegającego

49 na usuwaniu pojazdów i orzekaniu o ich przepadku. W ocenie tego organu, kompetencje

50 starosty wyznacza zasięg terytorialny tj. miejsce, w którym usunięto pojazd i gdzie

51 nastąpiło zdarzenie, powodujące powstanie konieczności przechowywania pojazdów.

52 Organ wskazał, że kompetencje danego organu wyznacza miejsce usunięcia pojazdu

53 i pogląd ten jest przy tym uzasadniony brzmieniem art. 6106 § 2 k.p.c., który wyraźnie

54 określa, iż właściwość miejscową sądu w sprawach przepadku pojazdów, ustala się

55 ze względu na miejsce, z którego usunięto pojazd. W ocenie wnioskodawcy, celem

56 ustawodawcy było zatem powiązanie terytorialnie miejsca właściwego sądu z miejscem

57 usunięcia pojazdu.

58 W odpowiedzi na wniosek, Starosta Dzierżoniowski wniósł o umorzenie

59 postępowania, lub też o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku

60 T. H. o zwrot wydatków i wynagrodzenia z tytułu dozoru pojazdów

61 usuniętych z drogi, jest Starosta Powiatu Wrocławskiego.

62 Starosta Dzierżoniowski wskazał, że z wniosku o rozstrzygnięcie sporu

63 kompetencyjnego wynika, że wnioskodawca prowadził postępowanie administracyjne

64 w sprawach dotyczących wszystkich pojazdów wskazanych we wniosku T.

65 H. i wydał w tych sprawach rozstrzygnięcia. Skoro wnioskodawca wydał

66 rozstrzygnięcia w sprawie wniosku strony, to należało przyjąć, że organ ten posiadał

67 postanowienia sądu o orzeczeniu przepadku tych pojazdów na rzecz powiatu

68 wrocławskiego, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcia powinny być podejmowane

69 Sygn. akt I OW 172/16

70 dopiero po zakończeniu postępowania w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu

71 na rzecz powiatu

72 Wskazane wyżej okoliczności stanowią zdaniem Starosty Dzierżoniowskiego

73 podstawę do umorzenia niniejszego postępowania, bowiem wnioskodawca prowadząc

74 postępowanie administracyjne i wydając rozstrzygnięcia w sprawie wniosku T.

75 H. uznał swoją właściwość i wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu

76 kompetencyjnego jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji decyzja organu może zostać

77 poddana kontroli jedynie w drodze instancji i wówczas organ wyższego stopnia będzie

78 orzekał o właściwości lub jej braku (zobacz postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15

79 września 2008 r., sygn. akt II OW 59/08 i postanowienie NSA w Warszawie z dnia 28

80 lutego 2007 r., sygn. akt I OW 94/06 ).

81 Starosta Dzierżoniowski wskazał, że gdyby w ocenie NSA wniosek o umorzenie

82 postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie, to winien uznać za uzasadnione

83 wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania wniosku strony, jest Starosta Powiatu

84 Wrocławskiego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że Starostę

85 Dzierżoniowskiego nigdy nie łączyła z T. H. umowa o usuwanie

86 pojazdów z dróg powiatu dzierżoniowskiego i na ich przechowywanie, na prowadzonym

87 przez niego parkingu. Pojazdy wymienione we wniosku T. H. zostały

88 przez niego usunięte z terenu Powiatu Dzierżoniowskiego na teren Powiatu

89 Wrocławskiego, na zlecenie Policji, na podstawie łączącej ich umowy. W związku

90 z powyższym Powiat Dzierżoniowski nie uzyskał prawa własności do tych pojazdów.

91 Starosta Dzierżoniowski wskazał, że w kwestii dotyczącej właściwości miejscowej

92 starosty w sprawach opłat z tytułu usuwania i przechowywania pojazdów wypowiedział

93 się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2012 r.,

94 sygn. akt I O W 38/12. W uzasadnieniu tego postanowienia NSA wskazał na art. 130 a

95 ust.10 g ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 poz. 1137 ze zm.) stanowiący,

96 że jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu

97 z parkingu w terminie określonym w art.130a ust. 10 ww. ustawy, powiadamia o tym

98 fakcie właściwego miejscowo starostę. W ocenie NSA, z przepisu tego należy wnosić,

99 że tym właściwym miejscowo starostą jest starosta powiatu, na obszarze którego

100 przechowywany jest pojazd. W uzasadnieniu do tego postanowienia Sąd zawarł ponadto

101 następującą tezę: Ponieważ właściwość miejscowa starosty, wykonującego orzeczenie

102 sądu musi umożliwiać mu wykonywanie prawa miejscowego, obowiązującego w danym

103 powiecie, właściwość miejscowa tego organu musi odpowiadać właściwości miejscowej

104 rady powiatu, która uchwaliła to prawo. Zarówno organem powołanym do wniesienia

105 Sygn. akt I OW 172/16

106 do sądu wniosku o orzeczenie przepadku usuniętego z drogi pojazdu, właściwym jest

107 starosta miejsca przechowywania pojazdu, jak i jest on właściwy do orzekania w sprawie

108 kosztów z tytułu przechowywania w/w pojazdu.

109 Starosta Dzierżoniowski wskazał, że nie posiada akt przedmiotowej sprawy,

110 bowiem wszelkie dokumenty związane z pojazdami zostały przekazane T.

111 H. przy piśmie z dnia 6 listopada 2014 r.

112 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

113 Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość

114 między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi

115 kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory

116 kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

117 Spór o właściwość ma miejsce wtedy gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania

118 organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania

119 i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą

120 zajmują lub odmawiają zajęcia co najmniej dwa organy. A zatem wtedy,

121 gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy tożsamej strony

122 (stron), dotyczącej tego samego podmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy

123 prawnej. Spór o właściwość może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy

124 administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania, albo w której

125 odmówiono nadania biegu postępowaniu. Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.,

126 Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie z innych

127 przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten na mocy art. 64 § 3 p.p.s.a.

128 ma odpowiednie stosownie do postępowania wszczętego wnioskiem. Przez spór,

129 o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa

130 ograny administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo

131 każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Spór może powstać

132 w sprawie z zakresu administracji publicznej, załatwianej przez organ administracji

133 (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, B. Dauter, B.

134 Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wyd II, str. 32)

135 Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że w przedmiotowej

136 sprawie, na tle konkretnej sprawy z zakresu administracji publicznej, powstał negatywny

137 spór kompetencyjny pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Starostą Powiatu

138 Dzierżoniowskiego, o to który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku T.

139 Sygn. akt I OW 172/16

140 H. o zwrot wydatków i wynagrodzenie z tytułu dozoru pojazdów usuniętych

141 z drogi. Wobec wydania przez Starostę Powiatu Wrocławskiego postanowienia z dnia [...]

142 grudnia 2015 r. o odmowie przyznania kosztów za usunięcie i przechowywanie, a także

143 wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym

144 [...], przy czym postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem do SKO

145 we Wrocławiu, który to organ uchylił rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi

146 I instancji do ponownego rozpatrzenia, spór kompetencyjny przestał być aktualny. Jeden

147 z organów administracji - Starosta Powiatu Wrocławskiego wydał orzeczenie, zatem

148 uznał swą właściwość. Decyzja ta została poddana kontroli w drodze instancji i organ

149 wyższego stopnia winien orzec o właściwości organu I instancji do rozpoznania wniosku,

150 bądź jej braku. W tym zakresie, jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny

151 podnosi, że organ drugiej instancji w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy, miał

152 obowiązek w toku kontroli instancyjnej, wypowiedzieć się w zakresie właściwości organu

153 I instancji.

154 Wobec powyższego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek

155 Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 19 lipca 2016 r., o rozstrzygnięcie negatywnego

156 sporu kompetencyjnego, jest bezprzedmiotowy wobec wydania decyzji w sprawie, której

157 dotyczy wniosek.

158 Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161

159 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

160 5