Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r., I OW 130/12
postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r., I OW 130/12Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suwałkach o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Suwałkach a Prezydentem Miasta Suwałk w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. E. Z. w sprawie zwrotu kosztów wydatków i wynagrodzenia za dozór nad pojazdami postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Suwałk jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Uzasadnienie
2 Wnioskiem z 2 sierpnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach zwrócił się o rozstrzygniecie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Suwałkach a Prezydentem Miasta Suwałk i wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy.
3 We wniosku wskazano, że pismem z 30 marca 2012 r. R. E. Z. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] powołując się na art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) oraz art. 10 ustawy z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.) zwrócił się do Urzędu Miejskiego w Suwałkach o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu kosztów wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdami oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozom nad nimi, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi w łącznej kwocie 23.850 zł wraz z odsetkami oraz dalszymi kosztami dozoru.
4 Pismem z 30 maja 2012 r., DM-5544/59/2855/2012 Prezydent Miasta Suwałk stosownie do art. 65 § 1 k.p.a. przekazał wniosek Dyrektorowi Urzędu Skarbowego w Suwałkach, wskazując na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 2 sierpnia 2011 r., I OSK 1364/10.
5 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach podkreślił, że w obecnym stanie prawnym organy skarbowe utraciły kompetencje do orzekania o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W związku z tym, ciężar obowiązków związanych z inicjowaniem stosownego postępowania w przedmiocie odjęcia prawa własności pojazdu i wykonania orzeczenia sądu, w tym postępowania likwidacyjnego pojazdu spoczywa na staroście. Zwrot opłat i kosztów związanych z parkowaniem i holowaniem na parking pojazdu, co do którego wydano dyspozycję usunięcia jest możliwy dopiero po zakończeniu postępowania jurysdykcyjnego. W niniejszej sprawie w stosunku do żadnego z pojazdów wymienionych we wniosku z 30 marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach nie prowadził postępowania w zakresie jego przejścia na rzecz Skarbu Państwa.
6 Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46, poz. 237), organem likwidacyjnym pojazdów, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) jest starosta. Miasto Suwałki jest miastem na prawach powiatu, funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje rada miasta i prezydent miasta (art. 92 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), a więc na Prezydencie Miasta Suwałk spoczywają ww. obowiązki dotyczące pojazdów.
7 Organ zaznaczył, że art. 13 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw stanowi, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Przepis ten wprawdzie wskazuje, że należności z tytułu parkowania pojazdów ponosi Skarb Państwa, ale nie wynika z niego, kto jest w tej sytuacji reprezentantem Skarbu Państwa. Nie ma też przepisów, które taki obowiązek nakładałyby na urzędy skarbowe.
8 Jednakże przede wszystkim, wypłata opisanych wyżej należności jest rzeczą wtórną wobec określenia wysokości zwrotu kosztów i wynagrodzenia z tytułu sprawowania dozom w trybie art. 102 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organem właściwym do określenia tych należności, jak wyżej wskazano na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest starosta, a więc w niniejszej sprawie Prezydent Miasta Suwałk.
9 W odpowiedzi wniesiono o ustalenie, że organem właściwym w zakresie rozpatrzenia wniosku R. Z. z 30 marca 2012 r. jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suwałkach. Wskazano, że wniosek dotyczy zwroty kosztów wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdów w okresie od 11 września 2009 r. do 31 stycznia 2012 r. Za dozór pojazdów Gmina Miasto Suwałki opłaciła R. Z. należność za okres od dnia uprawomocnienia się orzeczeń Sądu Rejonowego w Suwałkach, wydanych na podstawie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, stwierdzających przepadek pojazdów na rzecz Gminy Miasta Suwałki, do dnia ich odbioru z parkingu.
10 Koszty związane z przechowywaniem pojazdów w okresie przed orzeczeniem o przepadku pojazdów na rzecz Gminy Miasta Suwałki winien natomiast ponosić, zgodnie z art. 13 ustawy z 22 lipca 2010 r. Skarb Państwa, reprezentowany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.
11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
12 1. Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny, gdyż każdy z dwóch występujących w nim organów administracji publicznej uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia.
13 2. Ustawa z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (dalej jako: "ustawa nowelizująca") weszła w życie 4 września 2010 r. (por. art. 16 tej ustawy). W stosunku do pierwszych trzech pojazdów spośród dziesięciu objętych wnioskiem o "zwrot kosztów wydatków i wynagrodzenie za dozór" z 30 marca 2012 r., sześciomiesięczny termin od usunięcia pojazdu z drogi ("termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym") upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Do tego dnia pojazdy te nie zostały również odebrane z parkingu strzeżonego przez uprawnioną osobę. Oznacza to, że zgodnie z treścią art. 10 ustawy nowelizującej, starosta był uprawniony do wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku tych pojazdów.
14 W przypadku następnych czterech pojazdów z listy, sześciomiesięczny termin od usunięcia pojazdu z drogi ("termin określony w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym") rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a zatem zastosowanie może znaleźć przepis art. 11 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu.
15 Ostatnie trzy pojazdy wskazane we wniosku z 30 marca 2012 r. zostały usunięte po 4 września 2010 r., a więc stosownie do aktualnie obowiązującej treści art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, to starosta uprawniony był do wystąpieniem do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu.
16 3. Zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym (a więc po upływie 6 miesięcy od usunięcia pojazdu z drogi) do 4 września 2010 r., wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od 11 czerwca 2009 r. do wejścia w życie ustawy nowelizującej (a więc do 4 września 2010 r.). Przepis ten może mieć więc zastosowanie w stosunku do trzech pierwszych pojazdów wymienionych we wniosku z 30 marca 2012 r.
17 W stosunku do pozostałych pojazdów zastosowanie znajdą przepisy Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 130a ust. 10h tej ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
18 4. W związku z powyższym, wątpliwości związane z podmiotem obowiązanym do rozpatrzenia wniosku z 30 marca 2012 r. mogą powstać w stosunku do pierwszych trzech pojazdów wskazanych w tym wniosku, ponieważ ustawa wskazuje na "Skarb Państwa", jako podmiot, który ma ponosić koszty przechowywanie pojazdów. Od rozstrzygnięcia kwestii kto i z jakich środków finansowych poniesie koszty w żądanym zakresie należy jednak odróżnić rozstrzygnięcie, który z organów jest właściwy do rozpoznania samego wniosku. I to właśnie ta druga kwestia jest przedmiotem niniejszego postępowania.
19 Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie pragnie podkreślić, że wskazując ogólnie na "Skarb Państwa" jako podmiot który ma ponosić koszty przechowywania pojazdów, ustawodawca nie wskazał organu innego niż starosta przewidziany organ orzekający w tego rodzaju przypadkach, a więc odmiennie niż w art. 130a ust. 10h wprowadzonym ustawą nowelizującą.
20 Oznacza to, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Prezydent Miasta Suwałk sprawujący funkcję starosty (por. art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie powiatowym). Wniosek z 30 marca 2012 r. o zwrot "kosztów wydatków i wynagrodzenia za dozór" wpłynął do organu (Urzędu Miejskiego w Suwałkach) 3 kwietnia 2012 r. (k. 8 akt administracyjnych), co świadczy o tym, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130a Prawa o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do rozpatrzenia tego rodzaju wniosków.
21 Pogląd taki jest ponadto powszechnie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z 27 września 2012 r., I OW 116/12, z 13 lipca 2012 r., I OW 91/12, z 15 czerwca 2012 r. I OW 68/12, z 8 marca 2012 r., I OW 212/11, z 3 lutego 2012 r., I OW 177/11, z 24 stycznia 2012 r., I OW 158/11, z 11 stycznia 2012 r., I OW 152/11, z 25 sierpnia 2011 r., I OW 100/11, z 25 sierpnia 2011 r., I OW 96/11, oraz z 4 sierpnia 2011 r., I OW 72/11 i I OW 73/11).
22 Z tych względów, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.