Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2023 r., I OSK 936/22

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2023 r., I OSK 936/22

Sentencja

1 Dnia 12 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Politechniki [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2280/20 w sprawie ze skargi Politechniki [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 31 lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 19 maja 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 2280/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę Politechniki [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 31 lipca 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 18 września 2014 r.nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...]z dnia 25 września 2012 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia - z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. - przez Politechnikę [...] nieodpłatnie prawa własności gruntu Skarbu Państwa, pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni, a stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...], o powierzchni [...] ha, z obrębu [...], położoną w [...] przy ul. [...], mającego urządzoną księgę wieczystą nr [...].

3 W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Politechnika [...] zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), w postaci: art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] z dnia 25 września 2012 r. nr [...] wydana w przedmiocie przekształcenia przysługującego Politechnice [...] prawa użytkowania wieczystego do działki oznaczonej ewidencyjnie nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa, na skutek czego zaistniały przesłanki do utrzymania w mocy - na podstawie decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 31 lipca 2020 r. - decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 18 września 2014 r. stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia 25 września 2021 r. nr [...], w konsekwencji czego zostały zignorowane skutki prawne, wynikające z wejścia w życie powołanego na wstępie art. 256 ustawy, z dniem 1 września 2005 r.

4 Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

5 Ponadto skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

6 Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów, przytoczonych w w/w skardze.

9 W przedmiotowej skardze kasacyjnej został podniesiony jedynie jeden zarzut, to jest zarzut oparty na niewłaściwym zastosowaniu art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365) a który to zarzut okazał się niezasadny.

10 Przede wszystkim wyjaśnić należy, że analizowana sprawa dotyczyła decyzji wydanej w trybie postępowania nieważnościowego. Jak wskazano bowiem na wstępie, skarga została w tym przypadku wniesiona od decyzji Ministra Rozwoju z dnia 31 lipca 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 18 września 2014 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 25 września 2012 r. [...] stwierdzającej nabycie - z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. - przez Politechnikę [...] nieodpłatnie prawa własności gruntu Skarbu Państwa, pozostającego w użytkowaniu wieczystym uczelni, a stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...], o powierzchni [...] ha, z obrębu [...], położoną w [...] przy ul. [...]. Z tego zatem powodu art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym nie występował w niniejszej sprawie samodzielnie a jedynie w powiązaniu z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ten ostatni zaś przepis nie został wymieniony wśród zarzutów kasacyjnych.

11 Ponadto nawet, gdyby wziąć pod uwagę treść uzasadnienia skargi kasacyjnej, w którym jej autor przepis ten przywołał (str. 5 in fine skargi kasacyjnej) to i tak należałoby uznać, że zarzut kasacyjny oparty na art. 256 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie był trafny. Jak zasadnie bowiem Sąd Wojewódzki wyjaśnił w zaskarżonym wyroku, w rozpoznawanej sprawie organ orzekał w ramach związania prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2019 r. (sygn. akt I OSK 864/28), a w którym to wyroku przesądzone zostało, że w decyzja Wojewody [...] z dnia 25 września 2012 r. [...] rażąco naruszała prawo, w postaci art. 256 w/w ustawy.

12 Poza tym, jak wynika z treści uzasadnienia, towarzyszącego wspomnianemu zarzutowi kasacyjnemu, autor skargi kasacyjnej powoływał się na argumentację, która już była przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego Sądu w poprzednio wydanym wyroku z dnia 26 listopada 2019 r. (sygn. akt I OSK 864/18). W wyroku tym Sąd Kasacyjny wyjaśnił przy tym, że (cyt.): "potwierdzenie, w drodze decyzji, nabycia prawa własności przez Politechnikę [...] do działki nr [...], która nie pozostawała w użytkowaniu wieczystym tej uczelni, stanowi rażące naruszenie art. 256 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 1990 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że wiedza organów w tym zakresie w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowej była oparta na wpisie zawartym w księdze wieczystej. Wpis ten nie odzwierciedlał rzeczywistego stanu prawnego."

13 Nadto w cytowanym wyroku Sąd stwierdził także, że sankcja nieważności zastosowana wobec kontrolowanej w trybie nieważnościowym decyzji oznaczała (cyt.): " pozbawienie mocy skutków prawnych wywołanych przez decyzję wadliwą (taką jaka została wydana przez Wojewodę [...]) (...)." Powyższe stanowisko Sądu wynikało bowiem z faktu, iż – jak podkreślił - rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych może chronić jedynie nabywcę użytkowania wieczystego na podstawie czynności prawnej. Nie obejmuje natomiast pierwszego użytkownika wieczystego, który prawo to nabył ex lege.

14 Z tych zatem względów twierdzenie aktualnie (po raz kolejny) w skardze kasacyjnej, przez Politechnikę [...], że ponieważ na dzień wydania decyzji nr [...] nie istniał jakikolwiek dokument, z treści którego wynikałoby, iż działka nr [...] nie pozostawała w użytkowaniu wieczystym Politechniki [...], w sytuacji, gdy z treści wpisu istniejącego w księdze wieczystej KW Nr [...] wynikało, że grunt tej działki, stanowiący własność Skarbu Państwa, pozostawał w użytkowaniu wieczystym uczelni, nie mogło doprowadzić do odmiennego stanowiska, iż to, które zajął w wyroku z dnia 26 listopada 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny. Pogląd ten – jak słusznie wyjaśnił Sąd Wojewódzki - był bowiem w tej sprawie poglądem prawnie wiążącym.

15 Ubocznie też wypada zauważyć, że wprawdzie wśród zarzutów kasacyjnych nie wskazano na żaden zarzut procesowy, ale w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – jej autor – odwoływał się do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W tym jednak zakresie także wykładnia prawa, dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyżej wyroku z dnia 29 listopada 2019 r., była wiążąca.

16 Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie mogła okazać się skuteczną i – z mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a – orzekł jak w sentencji.