Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., I OSK 886/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., I OSK 886/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Anna Lech Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 496/12 w sprawie ze skargi J.K. i R.S. na uchwałę Rady Miejskiej w Pajęcznie z dnia 24 lutego 2012 r. nr 125/XVI/12 w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J.K. na rzecz Gminy i Miasta Pajęczno kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/łd 496/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.K. i R.S. na uchwałę Rady Miejskiej w Pajęcznie z dnia 24 lutego 2012 r., nr 125/XVI/12 w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych.

3 Wyrok został wydany w następującym, ustalonym przez Sąd I instancji, stanie faktycznym i prawnym:

4 W dniu 24 lutego 2012 roku Rada Miejska w Pajęcznie, działając na podstawie art. 59 ust. 1, 2 i 3 w zw. z art. 5c pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm., zwanej dalej ustawą o systemie oświaty) oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (obecnie Dz. U. z 2013 r., poz. 594), podjęła uchwałę Nr 125/XVI/12 o likwidacji z dniem 31 sierpnia 2012 roku Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych.

5 Pismem z dnia 8 marca 2012 roku J.K. i R.S. wezwali w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Radę Miejską w Pajęcznie do usunięcia naruszenia prawa, poprzez uchylenie wskazanej wyżej uchwały. W uzasadnieniu wezwania skarżący wskazali, że jedynym argumentem uzasadniającym likwidację szkoły były czynniki ekonomiczne, przedstawione w uzasadnieniu uchwały w sposób ogólnikowy, lakoniczny, które nie zostały poparte żadnymi wyliczeniami. Likwidacja Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych naraża na niebezpieczeństwo uczęszczające do niej dzieci, albowiem Rada nie zagwarantowała odpowiedniej ilości środków komunikacji dowożących dzieci do szkoły. Pominięto przy tym fakt, że likwidacja Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych spowoduje również likwidację oddziału przedszkolnego, pozbawiając dzieci w wieku przedszkolnym dostępu do zajęć. Rada pominęła stanowisko i protesty lokalnej społeczności, która poczyniła nakłady na polepszenie warunków lokalowo-dydaktycznych w szkole i dla której szkoła, oprócz funkcji edukacyjnej, pełni również rolę centrum kulturalnego.

6 W odpowiedzi Rada Miejska w Pajęcznie w dniu 27 marca 2012 roku podjęła uchwałę Nr 128/XVII/12, nie uwzględniającą wezwania i wskazała, że wymogi formalne, jakie powinna spełniać treść uchwały w sprawie likwidacji szkoły określone zostały w art. 59 ust.1, 2 i 3, art. 5c pkt 1 ustawy o systemie oświaty. Organ gminy podkreślił, że w dniu 28 grudnia 2011 r. Rada Miejska w Pajęcznie podjęła uchwałę intencyjną Nr 101/XV/11 w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych. Wszyscy rodzice i opiekunowie uczniów Szkoły (osobno ojciec i matka) zostali powiadomieni o zamiarze jej likwidacji z dniem 31 sierpnia 2012 roku. Organ prowadzący szkołę pismem z dnia 5 stycznia 2012 roku zawiadomił właściwego kuratora oświaty o zamiarze likwidacji Szkoły i zasięgnął opinii w tym przedmiocie. Łódzki Kurator Oświaty w dniu 17 stycznia 2012 roku, działając w trybie art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, wydał opinię negatywną. Stosownie do treści z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz.854 ze zm.) dopełniono także obowiązku zasięgnięcia opinii związków zawodowych. Zarząd Okręgu Łódzkiego Związku Nauczycielstwa Polskiego pismem z dnia 8 lutego 2012 r. negatywnie ustosunkował się do zamiaru likwidacji Szkoły. Podobnie negatywną opinię wyraził Związek Nauczycielstwa Polskiego - Międzygminny Zarząd Oddziału w Pajęcznie i NSZZ "Solidarność" Region Ziemi Łódzkiej - Zarząd Regionu Ziemi Łódzkiej. Opinie Kuratora i związków zawodowych organ uznał za niewiążące. Mieszkańcy Gajęcic Starych mieli możliwość zajęcia stanowiska w sprawie likwidacji szkoły na zebraniach z mieszkańcami, rodzicami oraz radą sołecką, które odbywały się przez cały rok, ponieważ Szkoła była przewidziana do likwidacji już w lutym 2011 roku. Odnosząc się do postawionych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zarzutów, organ podkreślił, że nie odnoszą się one do samej uchwały, a tylko do ewentualnych następstw likwidacji Szkoły. Bezzasadny jest zatem zarzut narażania na niebezpieczeństwo dzieci podczas dowozu do Szkoły Podstawowej w Makowiskach, ponieważ organizacja dowozów na nowy rok szkolny jest przeprowadzana w miesiącu lipcu każdego roku kalendarzowego. Wówczas liczba uczniów, którym należy zapewnić dowóz do szkoły jest decydującym kryterium o ilości autobusów obsługującą daną trasę dowozów. Organ podkreślił, iż obecnie większość dzieci uczęszczających do Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych jest również objęta dowozem, a po likwidacji Szkoły przejazd do Szkoły Podstawowej w Makowiskach wydłuży się tylko o około 5 minut. Szkoła Podstawowa w Makowiskach posiada dwa oddziały przedszkolne dla pięcio- i sześciolatków.

7 W dniu 8 maja 2012 roku J.K. i R.S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przedmiotową uchwałę, zarzucając, że Rada Miejska w Pajęcznie nie spełniła wymogu należytego poinformowania mieszkańców gminy o likwidacji szkoły. Zdaniem skarżących niewystarczające jest dla spełnienia tego warunku podanie ogólnikowych informacji, że podjęcie uchwały zostało poprzedzone gruntowną analizą finansową, dobrem uczniów, analizą zasobów kadrowych oraz ewentualnych szans i zagrożeń. Organ gminy nie wykazał bowiem w żaden sposób, jakie faktyczne koszty ponosi gmina w związku z utrzymaniem szkoły i jakie ewentualne będą oszczędności, jeżeli 50 uczniów zostanie przeniesionych do innej szkoły, biorąc pod uwagę koszty związane z organizacją dojazdu dzieci. Do niewielkiej Szkoły Podstawowej w Makowiskach, do której miałyby uczęszczać dzieci po likwidacji szkoły, uczęszcza 163 uczniów, co po przeniesieniu dzieci ze Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych spowoduje nadmierne zagęszczenie i uniemożliwi zapewnienie odpowiedniego poziomu edukacji. Rada całkowicie pominęła argumenty lokalnej społeczności przemawiające za utrzymaniem szkoły, dla których bezpieczny i równy dostęp do edukacji dla dzieci z Gajęcic stanowi oczywisty priorytet. Wieloletnia tradycja szkoły powoduje, że pełni ona nie tylko funkcje edukacyjne ale stanowi również centrum kulturalne.

8 W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Pajęcznie wniosła o odrzucenie skargi lub jej oddalenie, z uwagi na fakt, ze skarżący w żaden sposób nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. W toku postępowania Rada dodatkowo podkreśliła, iż podejmując działania zmierzające do likwidacji szkoły kierowała się głównie dobrem dzieci, chęcią poprawy warunków nauki i wychowania, stworzenia lepszych warunków lokalowych, wyrównania szans edukacyjnych, wzięto też pod uwagę małą liczbę uczniów w poszczególnych klasach likwidowanej placówki ("0"- 15 uczniów, klasa I – 4 uczniów, klasa II- 8 uczniów, klasa III- 12 uczniów, klasa IV-3 uczniów, klasa V- 8 uczniów, klasa VI – 12 uczniów) oraz czynniki ekonomiczne.

9 Przed sądem I instancji skarżący – R.S. oświadczył, iż ma dwójkę dzieci, starszy syn urodził się w 2007 roku, zaś młodszy syn w 2009 roku. Dzieci nie uczęszczały ani do Szkoły Podstawowej ani do Oddziału Przedszkolnego w Gajęcicach Starych. Uczęszczają do przedszkola w Strzelcach Wielkich, chciał natomiast aby dzieci chodziły do Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych. Skarżąca J.K. oświadczyła, że jest matką F.K., który w roku szkolnym 2011/2012 chodził do II klasy Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych, a po likwidacji tej szkoły, w roku szkolnym 2012/2013, chodzi do Szkoły Podstawowej w Brzeźnicy Nowej.

10 Udział w postępowaniu zgłosił przed sądem I instancji rodzic jednego z uczniów – M.I., który zarzucił, że nie został powiadomiony o zamiarze likwidacji Szkoły. Sąd na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 r. dopuścił go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę, przyjął, iż uchwała o likwidacji szkoły podstawowej wprost dotyka interesów prawnych rodziców uczniów, którzy w danej szkole realizują obowiązek szkolny. Powyższe potwierdza treść art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, która skuteczność podjęcia uchwały obwarowuje wymogiem zawiadomienia rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły, na co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji. Wobec tego skarżący R.S., w przeciwieństwie do skarżącej J.K., której dziecko było uczniem likwidowanej Szkoły, takim interesem się nie legitymował. Brak interesu prawnego spowodował konieczność oddalenia jego skargi.

12 Rozpatrując skargę J.K. Sąd wywiódł, że zgodnie z treścią art.59 ust.1 ustawy o systemie oświaty, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. W myśl art. 59 ust. 2 wymienionej ustawy, szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po zasięgnięciu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez inną osobę prawną lub fizyczną - za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie. Nadto akt taki wymaga opinii związku zawodowego. Uprawnienie gminy, prowadzącej szkoły położone na jej terenie, do likwidacji małych szkół wiąże się z chronioną konstytucyjnie zasadą samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art.165 ust. 2 Konstytucji RP), których działalność podlega nadzorowi wyłącznie z punktu widzenia legalności (art.171 ust.1 Konstytucji RP). Sąd nie jest uprawniony do kontroli celowości likwidacji szkoły, a kontrola zgodności z prawem zaskarżonej uchwały dotyczy jedynie oceny czy spełnione zostały przesłanki likwidacji określone w art. 59 ustawy o systemie oświaty. Sąd uznał, że przesłanki formalne wynikające z tego przepisu zostały spełnione, podobnie jak warunek zapewnienia uczniom likwidowanej szkoły możliwości kontynuowania nauki w innej szkole tego samego typu – tj. w Szkole Podstawowej im. J. Brzechwy w Makowiskach. Szkoła w Makowiskach jest nowoczesnym obiektem z wystarczającą liczbą sal lekcyjnych i z pełnym wyposażeniem w pomoce dydaktyczne, łącznie z salą informatyczną. Dodatkowo wskazał, że zaopatrzenie w pomoce dydaktyczne i naukowe jest lepsze niż w szkole w Gajęcicach Starych. Szkoła w Makowiskach posiada także nową i doskonale wyposażoną salę gimnastyczną, której nie było w likwidowanej szkole. W szkole są również dwa oddziały przedszkolne dla pięciolatków i sześciolatków oraz świetlica szkolna, gdzie zapewniona jest opieka nad uczniami i dzieci są objęte dożywianiem. Przeniesienie uczniów likwidowanej szkoły do szkoły w Makowiskach nie zwiększy liczebności uczniów w klasach ponad dopuszczalną normę. Wbrew twierdzeniom skarżących nauka w szkole odbywa się na jedną a nie na dwie zmiany, zaś uczniowie mają możliwość rozwoju swoich uzdolnień w wielu kołach zainteresowań. Nauczyciele w szkole w Makowiskach posiadają wysokie kwalifikacje. Połowa kadry to nauczyciele dyplomowani, a część z nich legitymuje się dodatkowo studiami podyplomowymi. Odległość pomiędzy szkołami w Gajęcicach Starych i w Makowiskach wynosi kilkaset metrów i czas przejazdu tej odległości wynosi około 5 minut, przy czym wszystkie dzieci mają możliwość korzystania z bezpłatnego dowozu. Przyznano to nawet w negatywnej opinii Łódzkiego Kuratora Oświaty z 17 stycznia 2012 r. W ocenie Sądu spełniony został tym samym warunek zapewnienia uczniom likwidowanej szkoły możliwości kontynuowania nauki w innej szkole. Spełniona została też przesłanka zawiadomienia rodziców uczniów o zamiarze likwidacji szkoły co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, gdyż o zamiarze likwidacji szkoły powiadomieni zostali wszyscy rodzice uczniów uczęszczających do klas "0" i I-VI. Powiadomienia zostały skierowane do każdego z rodziców dzieci, zaś w załączonych aktach znajdują się dowody doręczenia wszystkich powiadomień. Dotyczy to też spornego przypadku jednego z rodziców, uczestnika postępowania – M.I., który jest zameldowany i zamieszkuje w Częstochowie przy ul. M.. Na ten adres wysłano zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły i przesyłkę odebrała w dniu 10 stycznia 2012 r. matka uczestnika – K.I.

13 Reasumując Sąd uznał, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

14 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca J.K., która zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty na skutek jego niewłaściwego zastosowania i przyjęcia, że organ przed podjęciem zaskarżonej uchwały dopełnił wynikających z tego przepisu obowiązków oraz zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

15 - przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez bezpodstawne przyjęcie, że przedmiotowa uchwała jest zgodna z prawem

16 - przepisu art. 151 w zw. z art. 145 § 1a i c P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo, że uchwała w sprawie likwidacji Szkoły została wydana z naruszeniem prawa

17 - przepisu art. 133 P.p.s.a. na skutek oparcia wyroku na materiale dowodowym, który nie uzasadniał przyjęcia, że nauka w Szkole Podstawowej w Makowiskach będzie prowadzona w lepszych warunkach niż w likwidowanej Szkole

18 - przepisu art. 147 § 1 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie w sprawie

19 - przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) na skutek wadliwej kontroli zaskarżonego aktu oraz przyjęcia, że akt ten odpowiada prawu.

20 W oparciu o powyższe wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

21 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniosła, że błędne było stanowisko Sądu, iż organ prowadzący szkołę zapewnił uczniom likwidowanej szkoły możliwość kontynuowania nauki w innej szkole publicznej, a w szczególności bez przeprowadzenia w tym kierunku dowodów i opierając się wyłącznie na opinii organu przyjął, że nauczyciele Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych mieli gorsze kwalifikacje zawodowe od nauczycieli Szkoły w Makowiskach, wadliwie ustalił odległość i czas dojazdu do Szkoły w Makowiskach i nie wziął pod uwagę związanego z tym pogorszenia standardu kontynuowanej w nowej szkole nauki. Nie przeprowadzono ponadto dowodów na okoliczność wyposażenia Szkoły w Makowiskach w pomoce dydaktyczne i oparto się w tej mierze wyłącznie na oświadczeniu Burmistrza Pajęczna. Nie przeprowadzenie w tej mierze jakichkolwiek dowodów narusza przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. Naruszenie pozostałych wymienionych w osnowie skargi kasacyjnej przepisów procesowych uzasadniono przyjęciem przez Sąd I instancji wadliwego stanowiska o zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

23 W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

24 Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

25 Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wymienionych w przepisie art. 174 P.p.s.a., a wobec tego w pierwszej kolejności zbadaniu podlegał zarzut naruszenia prawa procesowego, a w szczególności podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nieprawidłowego określenia przedmiotu sprawy będącej przedmiotem oceny Sądu I instancji oraz błędnej oceny materiału dowodowego i naruszenia tym samym przepisów art. 133 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (dalej: P.u.s.a.). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I Instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez ten Sąd przepis prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej nie zwrócił jednak uwagi na to, że przepis art. 133 P.p.s.a. składa się z trzech paragrafów normujących różne przypadki procesowe. Nie wskazanie którego z nich dotyczy zarzut, powoduje po stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego konieczność domyślania się, które unormowanie zostało - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - naruszone. Tymczasem na skutek wskazanej na wstępie tych rozważań regulacji art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, bowiem ich sprecyzowanie należy do obowiązków wnoszącego skargę kasacyjną. Z kolei unormowanie art. 1 § 2 P.u.s.a. jest przepisem ustrojowym wyznaczającym granice kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Zarzut naruszenia tego przepisu nie może służyć jako prawidłowa podstawa kasacyjna, służąca kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądu. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej skarżący wskazując te unormowania próbował zakwestionować poglądy wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do tego, że w nowej szkole, do której przeniesieni zostaną uczniowie likwidowanej placówki w Gajęcicach Starych, warunki nauczania będą lepsze, personel dydaktyczny jest odpowiednio wykwalifikowany, a czas dojazdu do nowej szkoły jest dłuższy niż wskazywał to organ.

26 Okoliczności te, z punktu widzenia przyjętych przez ustawodawcę rozwiązań materialnoprawnych nie mają żadnego znaczenia. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wskazuje wyraźnie, że do obowiązków organu likwidującego szkołę publiczną należy zapewnienie uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu. W piśmiennictwie przyjmuje się, że organ prowadzący nie musi zapewniać możliwości kontynuowania nauki dokładnie w takiej samej szkole jak zlikwidowana (tak M. Pilch [w:] M. Pilch "Ustawa o systemie oświaty. Komentarz", wyd. Wolters Kluwer Polska sp. z o.o., Warszawa 2008, str. 520).

27 Pozostałe zarzuty procesowe były wynikiem wskazania przez skarżącą Gminę tych przepisów , które winny mieć w sprawie zastosowanie w razie uwzględnienia skargi, a zatem z natury rzeczy ich uwzględnienie było możliwe tylko w wypadku uznania trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego w sytuacji, gdy - jak już wyżej wskazano - zarzuty procesowe zmierzające do podważenia ustaleń faktycznych, okazały się nieusprawiedliwione.

28 Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu. Naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni, można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko pojęcia występującego w jego treści. Z kolei niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na pominięciu obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie, przy czym wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się w istocie do niewłaściwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji.

29 Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, autor skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd I instancji dokonał błędnej subsumcji stanu faktycznego sprawy pod wskazaną normę prawa materialnego i nieprawidłowo przyjął, że organ dopełnił obowiązków wynikających z tego przepisu. Wywód uzasadnienia tego zarzutu sprowadzał się do zakwestionowania ustaleń faktycznych, z tym, że w ocenie autora skargi kasacyjnej zasadniczą wadliwością było nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność szczegółowych warunków nauki w nowej szkole oraz rzeczywistej odległości i czasu dowozu dzieci do tej szkoły. Nie ulega zatem wątpliwości, że stronie skarżącej chodzi o dokonaną przez Sąd I instancji ocenę w zakresie stanu faktycznego i w rezultacie stanu prawnego sprawy.

30 Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, jeśli równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżony wyrok, co wymaga podania konkretnych przepisów prawa. Upatrując wadliwości w procedowaniu Sądu I instancji, autor skargi kasacyjnej winien zatem przy tak sformułowanym zarzucie podać przepisy procedury sądowoadministracyjnej, które w – jego ocenie – zostały naruszone. Jednakże nawet powołanie w niniejszej sprawie konkretnych norm procesowych nie mogłoby doprowadzić do oczekiwanego przez autora skargi kasacyjnej skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku, wszak spór co do tego, czy w związku z likwidacją Szkoły Podstawowej w Gajęcicach Starych dotychczas uczęszczający do tej szkoły uczniowie będą mieli mniej lub bardziej komfortowe warunki nauki oraz co do tego ile w rzeczywistości będzie trwał czas dojazdu (dowozu) uczniów – jak już wyżej wykazano – nie należy do istoty przepisu art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Ponadto wielokrotnie już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracano uwagę na to, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zakwestionowania ustaleń faktycznych (zob. przykładowo wyrok z dnia 16 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 832/04).

31 Tym samym podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można uznać za usprawiedliwiony, a w konsekwencji także nie znajdują oparcia zarzuty naruszenia przepisów art. 147 § 1 P.p.s.a. na skutek jego niezastosowania przez Sąd I instancji i nieuwzględnienia skargi oraz przepisów art. 91 ust. 1ustawy o samorządzie gminnym i art. 151 w zw. z art. 145 § pkt 1a i c P.p.s.a. na skutek uznania przez ten Sąd , że skarga na uchwałę likwidującą Szkołę Podstawową w Gajęcicach Starych winna ulec oddaleniu.

32 W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.

33 Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 P.p.s.a.