Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2009 r., I OSK 374/09
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2009 r., I OSK 374/09Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek del. WSA Stanisław Marek Pietras (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 255/08 w sprawie ze skargi Gminy N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Op 255/08, oddalił skargę Gminy N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie likwidacji szkoły.
3 W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny. Otóż Wojewoda Opolski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], działając na podstawie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie likwidacji Publicznego Gimnazjum im. [...] w N. z dniem 31 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu podał, że powyższa uchwała, podjęta na podstawie art. 5 c pkt 1 oraz art. 59 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), zapewniła jednocześnie uczniom likwidowanego gimnazjum możliwość kontynuacji nauki w innym gimnazjum, wskazanym w § 2 uchwały. Wskazany w podstawie uchwały przepis art. 59 ust. 1 zd. 1 ustawy o systemie oświaty stanowi, że szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie, przy czym przepis ten zawiera delegację do dokonania likwidacji szkoły przez organ prowadzący, określając jednocześnie warunki, jakie organ prowadzący jest obowiązany zapewnić uczniom i zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy, organ prowadzący jest obowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu, gdy tymczasem z przeprowadzonego przez organ nadzoru postępowania wyjaśniającego wynika, że Rada Miejska w N. nie zawiadomiła skutecznie rodziców w wyznaczonym terminie o zamiarze likwidacji szkoły, bowiem nie można uznać za skuteczne spełnienie tego warunku, podjęcie następujących działań. Mianowicie w dniu [...] lutego 2008 r. Burmistrz N. skierował do mieszkańców gminy list otwarty, zawierający zaproszenie na spotkanie z Burmistrzem, podczas którego miała zostać poruszona między innymi kwestia zmian w oświacie na terenie gminy, ale nie zawierał wprost informacji o zamiarze likwidacji Gimnazjum im. [...] i poza zamieszczeniem na tablicach ogłoszeń, został on doręczony mieszkańcom N. w formie druków bezadresowych, co uniemożliwia stwierdzenie, czy pismo zostało skutecznie doręczone do każdego gospodarstwa domowego. Następnie w dniu [...] lutego 2008 r. Burmistrz N. zorganizował spotkanie, a zawiadomienie o nim zostało zamieszczone na stronie internetowej gimnazjum, ogłoszone w księdze ogłoszeń gimnazjum, a także doręczone za pokwitowaniem nauczycielom gimnazjum, po czym nauczyciele przekazali otrzymaną informację dzieciom z prośbą o powiadomienie rodziców. Zatem – zdaniem organu – powyższych działań nie można było zakwalifikować jako skuteczne powiadomienie rodziców o zamiarze likwidacji szkoły z uwagi na fakt, że brak jest dowodów o przekazaniu informacji każdemu z rodziców. Ponadto treść ogłoszenia o spotkaniu zawierała jedynie informację o zmianach w strukturze szkolnictwa gimnazjalnego, a nie informację o zamiarze likwidacji gimnazjum, zaś taka informacja została przekazana rodzicom dopiero podczas spotkania w dniu [...] lutego 2008 r., przy czym z uwagi na brak listy obecności osób uczestniczących w przedmiotowym spotkaniu nie można ustalić, czy wszyscy rodzice byli na nim obecni. Nie może również świadczyć o skutecznym zawiadomieniu rodziców o zamiarze likwidacji szkoły fakt, że w dniu [...] lutego 2008 r. Rada Miejska w N. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zawiadomienia rodziców uczniów i kuratora oświaty o zamiarze likwidacji gimnazjum, zaś w dniu [...] lutego 2008 r. Burmistrz N. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Gimnazjum o obwieszczenie na tablicy ogłoszeń gimnazjum pisma adresowanego do rodziców uczniów, zawierającego informację o podjęciu przedmiotowej uchwały oraz skierował ją do Przewodniczącej Rady Rodziców przy Publicznym Gimnazjum w N. Reasumując, podjęte wyżej opisane działania nie spełniły kryterium skutecznego – w ocenie organ – zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły i choć przepis art. 59 ust. 1 zd. 2 ustawy o systemie oświaty nie przewiduje formy, w jakiej zawiadomienie rodziców o zamiarze likwidacji szkoły powinno nastąpić, to jednak – w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I OSK 66/07 – Lex Nr 334163) – powiadomienie to może nastąpić w każdej formie, przy czym ważne jest, aby faktycznie miało ono miejsce i nie można domniemywać, czy rodzic został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły. Zatem informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć. Wobec powyższego, stwierdzone uchybienia świadczą – zdaniem Wojewody – o naruszeniu prawa w procesie likwidacji szkoły.
4 Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Gminy N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której wniosła o uchylenie aktu nadzoru zarzucając mu naruszenie art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty przez przyjęcie o nieskutecznym powiadomieniu rodziców o zamiarze likwidacji szkoły oraz art. 91 ustawy o samorządzie gminnym przez przyjęcie, iż uchwała Rady Miejskiej w N. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie likwidacji gimnazjum jest sprzeczna z prawem i podkreśliła, że rodzice uczniów Gimnazjum zostali zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły w sposób wyczerpujący dyspozycję art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, bowiem:
5 1) wszyscy uczniowie otrzymali dla rodziców, na karteczkach, pisemną informację Dyrektor Gimnazjum zawiadamiającą rodziców o terminie spotkania rodziców z Burmistrzem w dniu [...] lutego 2008 r. na temat planowanych przez Burmistrza zmian w strukturze szkolnictwa gimnazjalnego od przyszłego roku szkolnego 2008/2009,
6 2) zamieszczono na stronie internetowej gimnazjum zawiadomienie o planowanym spotkaniu rodziców z Burmistrzem w dniu [...] lutego 2008 r. na temat likwidacji Gimnazjum,
7 3) w dniu [...] lutego 2008 r. doręczono do każdego gospodarstwa domowego list otwarty Burmistrza N. z dnia [...] lutego 2008 r., skierowany do mieszkańców, zapraszający ich na spotkanie z Burmistrzem w Ośrodku Kultury w N. w dniu [...] lutego 2008 r. w sprawie omówienia zmiany kształtu sieci oświatowej w gminie, w tym połączenia dwóch gimnazjów w jedno. List otwarty nadano w liczbie 2237 sztuk, gdyż według Urzędu Poczty Polskiej w N. jest to ilość wszystkich gospodarstw domowych w N. Ponadto list ten został wywieszony na tablicach ogłoszeń w N. i we wszystkich miejscowościach należących do obwodu Publicznego Gimnazjum im. [...] w N.,
8 4) w dniu [...] lutego 2008 r. odbyło się spotkanie w Ośrodku Kultury Burmistrza z mieszkańcami, którego tematem była reorganizacja systemu oświaty w gminie, w tym likwidacja gimnazjum,
9 5) w dniu [...] lutego 2008 r. odbyło się w Publicznym Gimnazjum im. [...] w N. spotkanie Burmistrza z rodzicami tej szkoły w sprawie jej likwidacji,
10 6) wywieszono na tablicy ogłoszeń w Publicznym Gimnazjum im. [...] w N. pismo Burmistrza zawiadamiające rodziców uczniów o treści podjętej przez Radę Miejską w N. uchwały o zawiadomieniu rodziców uczniów i Kuratora Oświaty o zamiarze likwidacji szkoły oraz samą uchwałę,
11 7) odbyły się dwie sesje Rady Miejskiej w N. w dniach [...] stycznia 2008 r. i [...] lutego 2008 r., których przedmiotem obrad była między innymi likwidacja szkoły. Na sesjach tych licznie obecni byli rodzice uczniów, a niektórzy z nich zabierali głos.
12 8) zamieszczono w [...] - lokalnym czasopiśmie informację o zamiarze likwidacji Gimnazjum,
13 9) o zamiarze likwidacji szkoły szeroko donosiły także inne media (prasa ogólnowojewódzka, radio, telewizja),
14 10) o skuteczności zawiadomienia rodziców uczniów likwidowanego Gimnazjum świadczy również fakt złożonego "protestu rodziców uczniów Publicznego Gimnazjum im. [...] w N. przeciwko reorganizacji szkolnictwa podstawowego i gimnazjalnego w tym likwidacji Gimnazjum im. [...] w N.".
15 Na koniec zaś skonkludowała, że Wojewoda w swoim rozstrzygnięciu powołał się wyłącznie na nieistniejącą przyczynę i wskazała, iż faktyczna likwidacja szkoły została dokonana na podstawie zawartego w dniu [...] maja 2008 r. porozumienia pomiędzy Powiatem Opolskim, a Gminą N., zaś nauczyciele Gimnazjum otrzymali propozycję zatrudnienia w gimnazjum prowadzonym przez Powiat i nie dokonywano naboru do klas pierwszych Publicznego Gimnazjum im. [...] w N. Stąd też przywrócenie Gimnazjum odniosłoby tylko skutek formalny, co pociągnęłoby za sobą duże koszty społeczne, nie przynosząc żadnych korzyści materialnych, ani też poza materialnych uczniom, rodzicom, jak również żadnemu z zainteresowanych samorządów.
16 W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, a na rozprawie przed Sądem pełnomocnik Gminy na dowód, iż wszyscy rodzice zostali powiadomieni o likwidacji szkoły przedłożył pismo z dnia [...] listopada 2008 r., z którego wynika, że "Praktycznie wszyscy uczniowie PG im. [...] podjęli naukę w Zespole Szkół (...)".
17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w powołanym już wyżej wyroku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu prawnym Sąd wskazał, że zgodnie z art. 91 ust. 1 o samorządzie gminnym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy jest istotna sprzeczność uchwały z prawem, zaś z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy wynika gradacja naruszeń prawa (istotne, nieistotne), z którymi zostały powiązane określone skutki i każde istotne naruszenie prawa uchwałą organu gminy wywołuje skutek w postaci stwierdzenia nieważności uchwały. W dalszej części Sąd powołał się na stanowisko judykatury, z którego wynika, iż "Organ nadzoru dokonując ustalenia zgodności z prawem zaskarżonej uchwały lub zarządzenia organu gminy obowiązany jest wywieść z przepisów prawa określony rodzaj naruszenia prawa. Ten wywód w zakresie naruszenia przepisów prawa jest obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia nadzorczego" (wyrok NSA z 28 października 2003 r., sygn. II SA/Wr 1500/03; podobnie NSA w wyroku z 24 września 2002 r., sygn. II SA/Wr 3142/01 OwSS, Nr 3, poz. 75) i skonstatował, że w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody znajduje oparcie w powołanych w nim przepisach, tzn. że objęta zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym uchwała Rady Miejskiej w N. z dnia [...] maja 2008 r. w sprawie likwidacji gimnazjum podjęta została z naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Z tego mianowicie powodu, że zawiadomienie o likwidacji szkoły, powinno być skierowane do rodziców dzieci uczęszczających do placówki objętej zamiarem likwidacji i nie wystarczy takiej informacji podać do wiadomości publicznej, jak to regulują inne ustawy w odniesieniu do likwidacji innych placówek (np. zgodnie z art. 22 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej likwidacja samorządnej instytucji kultury wymaga podania – na 6 miesięcy przed wydaniem aktu likwidacji – do wiadomości publicznej, a podobne też wymagania stawia art. 13 ust. 13 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach). Wymóg zawiadomienia rodziców, choć bez określenia w ustawie jego formy, winien być wyraźnie adresowany do tej grupy osób i nie jest wystarczająca sama możliwość zapoznania się przez te osoby z daną informacją na podstawie publicznych ogłoszeń. Stąd też nie może być uznana za wystarczającą w tym aspekcie podnoszona w skardze okoliczność, że sprawa likwidacji szkoły była powszechnie znana, albowiem informowały o niej lokalne radio i prasa, a każdy mieszkaniec gminy mógł się z tą informacją zapoznać i do wszystkich mieszkańców gminy skierowany został list otwarty. W dalszej części stwierdzono, że czynność zawiadomienia (chociaż nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialno – techniczną), pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej i rodzice uczniów (opiekunowie prawni) jako sprawujący władzę rodzicielską (pieczę) nad dzieckiem mają interes w tym, aby dostatecznie wcześniej otrzymać informację o zamierzonej likwidacji szkoły publicznej, bowiem dotyka ona ich ważnych spraw życiowych. Dlatego też informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć, a powiadomienie może nastąpić w każdej formie, przy czym najważniejsze jest, aby faktycznie miało miejsce. W konsekwencji nie można domniemywać, czy dany rodzic został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły np. na tej podstawie, że sprawa została nagłośniona w lokalnym społeczeństwie i na poparcie swojego stanowiska Sąd przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 66/07. Stąd też, skoro przepis art. 59 ust. 1 ustawy ma charakter bezwzględny w tym znaczeniu, że nie przewiduje odstępstw od zasady w nim wyrażonej, a dotyczącej obowiązku organu zawiadomienia wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły, to przekazanie dzieciom karteczek z informacją o spotkaniu w związku z planowanymi zmianami w strukturze szkolnictwa gimnazjalnego, skierowanie listu otwartego do rodziców zapraszającego na spotkanie z Burmistrzem w sprawie omówienia zmiany kształtu sieci oświatowej w gminie, zamieszczenie informacji o likwidacji gimnazjum na stronie internetowej gimnazjum, w prasie, radiu, telewizji, fakt złożenia protestu przez rodziców, nie zwalniało organu od obowiązku zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły i w żadnym wypadku nie może oznaczać, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące skuteczność procesu likwidacji szkoły. Z tego mianowicie powodu, że organ gminy nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu świadczącego o spełnieniu przez niego względem wszystkich rodziców obowiązku informacyjnego, o jakim mowa we wskazanym przepisie. Ponadto z prowadzonych z rodzicami zebrań nie zostały sporządzone listy obecności świadczące o tym, którzy z rodziców brali w nim udział i zostali tym samym powiadomieni o likwidacji szkoły, zaś list otwarty skierowany do wszystkich gospodarstw domowych, zapraszał na spotkanie z Burmistrzem w sprawie omówienia zmiany kształtu sieci oświatowej w gminie, w tym połączenia dwóch gimnazjów w jedno i nie wynikała z niego informacja o likwidacji gimnazjum w N. Ponadto – zdaniem Sądu – nie można również uznać, na podstawie pisma z dnia [...] listopada 2008 r. przedłożonego na rozprawie przez pełnomocnika Gminy, że fakt podjęcia przez wszystkich uczniów (z pewnymi wyjątkami) nauki w Zespole Szkół potwierdza skuteczne zawiadomienie wszystkich rodziców o procedurze likwidacji Gimnazjum, bowiem procedura zmierzająca do likwidacji szkoły ma zapewnić poinformowanie rodziców o tej okoliczności, a nie postawić ich przed tym faktem. Niezależnie od powyższego Sąd podkreślił, iż rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie kwestionuje zasadności likwidacji wskazanej placówki oświatowej prowadzonej przez Gminę ze względów ekonomicznych, a jedynie wskazuje na wadliwy tryb przeprowadzenia tej likwidacji polegający na niedopełnieniu przez organ prowadzący obowiązku powiadomienia o likwidacji placówki rodziców dzieci w taki sposób, by informacja o likwidacji oraz możliwości kontynuacji zajęć bezpośrednio do nich dotarła i naruszenie tego ustawowego wymogu stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu przez organ nadzoru w trybie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
18 Od powyższego wyroku w całości, Gmina N. wniosła skargę kasacyjną zarzucając mu naruszenie prawa materialnego art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w szczególności przez błędną wykładnię i przyjęcie, że wskazane w skardze sposoby zawiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji gimnazjum nie wyczerpują dyspozycji tego przepisu i wobec powyższego skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę wyroku i uchylenie rozstrzygnięcia Wojewody Opolskiego w całości.
19 W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że art. 59 ust. 1 ustawy wskazuje jako jedną z przesłanek skutecznej likwidacji szkoły zawiadomienie rodziców uczniów co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, ale w przepisie tym nie określono sposobu zawiadomienia ani też nie odesłano do przepisów postępowania administracyjnego lub cywilnego i stąd też teza, iż zawiadomienie o zamiarze likwidacji winno zostać skierowane indywidualnie do każdego z rodziców, nie znajduje potwierdzenia w jego treści. Ponadto skoro rodzice wszystkich uczniów zapisali swoje dzieci do Zespołu Szkół w N., to oznacza, że zostali skutecznie zawiadomieni o zamiarze likwidacji, zaś przyjęta przez sąd wykładnia przepisu art. 59 ust. 1 ustawy w rozstrzyganym przypadku prowadzi do niemożności podjęcia uchwały o likwidacji z poprzedzającą ją procedurą zawiadomienia rodziców, gdyż nie istnieją już adresaci tego przepisu, tj. rodzice uczniów zlikwidowanego gimnazjum.
20 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie z powodu braku usprawiedliwionych podstaw uznając za prawidłową wykładnię art. 59 ust. 1 ustawy dokonaną przez Sąd.
21 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
22 Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
23 Stosownie zaś do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to zatem konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia i w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
24 Ponieważ w sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania, przeto Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wykładni wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu prawa.
25 Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem, nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 256, poz. 2572), szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych - uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.
26 Analiza powyższego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku o jego bezwzględnym charakterze co do powinności organu o zawiadomieniu wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły i nie przewiduje się w tej kwestii żadnych ustępstw. Wprawdzie zawiadomienie nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialną – techniczną wywołującą pośrednio skutki prawne, bowiem warunkuje ona prawidłowość całej procedury likwidacyjnej, jednak rodzice uczniów, jako sprawujący władzę rodzicielską (pieczę) nad dzieckiem, mają interes w tym, aby dostatecznie wcześnie otrzymać wiążącą informację o zamierzonej likwidacji szkoły publicznej. Z tego mianowicie powodu, że dotyka ich ważnych spraw życiowych. Stąd też, po pierwsze, powinna ona zostać imiennie skierowana do każdego rodzica, a po drugie musi do niego skutecznie dotrzeć, zaś sama forma nie ma istotnego znaczenia. Ważnym natomiast i bezwzględnym jest, aby owa informacja faktycznie miała miejsce. Innymi słowy mówiąc, nie do przyjęcia jest domniemanie zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły na podstawie czynności przeprowadzonych przez organ.
27 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przyznać należy rację organowi, że jego działania w przedmiocie zawiadomienia o likwidacji szkoły miały bardzo szeroki charakter i bezsporne jest, że w ten sposób nagłośniono sprawę w lokalnej społeczności. Jednakże żaden z powyższych sposobów zawiadomienia nie wskazuje na fakt skutecznego powiadomienia każdego z rodziców o powyższym zamiarze, a wszak to na organie spoczywa ciężar udowodnienia i to ponad wszelką wątpliwość, że wywiązał się z obowiązku skutecznego zawiadomienia. Zauważyć bowiem należy, że otrzymana przez uczniów pisemna informacja dla rodziców o terminie spotkania tych ostatnich z Burmistrzem na temat planowanych zmian w strukturze szkolnictwa gimnazjalnego i dodatkowo zawiadomienie o powyższym na stronie internetowej oraz doręczenie (bez zwrotnego powiadomienia) listu do każdego gospodarstwa domowego i umieszczenie go na tablicy ogłoszeń w żadnej mierze nie spełnia obowiązku zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, lecz o ogólnych zmianach systemowych w szkolnictwie, a ponadto nie ma żadnych dowodów na to, że do każdego z rodziców dotarła owa informacja. Podobnie rzecz się ma z pozostałymi czynnościami organu, a to: spotkanie burmistrza z rodzicami w szkole na temat jej likwidacji i wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w szkole oraz sesje Rady Miejskiej w N. poświęcone tej tematyce, jak również donoszenie o powyższym w miejscowych mediach, bowiem nadal brak jest dowodu o skutecznym poinformowaniu każdego rodzica o powyższym zamiarze, zaś o skuteczności zawiadomienia nie może przesądzać list protestacyjny rodziców, ponieważ nie wskazano, aby podpisał go każdy z rodziców.
28 Reasumując, dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wykładnia art. 59 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którą o zamiarze likwidacji szkoły należy powiadomić indywidualnie każdego z rodziców jest – wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie – prawidłowa, bowiem do unicestwienia bytu prawnego uchwały o likwidacji szkoły wystarczy, aby tylko jeden z rodziców nie został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły na 6 miesięcy przed terminem jej likwidacji.
29 Nie sposób uznać również, aby przedstawione w skardze do Sądu pierwszej instancji oraz w skardze kasacyjnej dowody na okoliczność powiadomienia rodziców o zamiarze likwidacji szkoły wypełniały tak określone przesłanki prawidłowego zawiadomienia, zaś zapisanie przez rodziców dzieci do innej szkoły świadczyć może jedynie o tym, iż rodzice zostali powiadomieni o dokonanej likwidacji Gimnazjum, nie zaś o zamiarze jego dokonania.
30 Ponadto nie da się zaakceptować argumentacji skarżącej gminy, iż obecnie nie będzie możliwe zawiadomienie rodziców uczniów gimnazjum, ponieważ zostało ono zlikwidowane (działanie na zasadzie faktów dokonanych). Z tego mianowicie powodu, że fakt dokonania likwidacji tej placówki nie może w żaden sposób konwalidować uchwały o likwidacji podjętej z naruszeniem przepisów ustawy o systemie oświaty. Skutkiem takiego naruszenia stało się bowiem wydanie przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność przedmiotowej uchwały.
31 W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżony wyrok nie narusza prawa, a w konsekwencji skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, to na mocy art. 184 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Ustawa o samorządzie gminnym, art. 91
- Ustawa o systemie oświaty, art. 59
Cytowane w
Cytowane w 32 orzeczeniach.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2024 r., III SA/Kr 1059/23
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 lipca 2023 r., II SA/Op 165/23
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., I OSK 557/17
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2019 r., I OSK 480/17
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2017 r., I OSK 372/17
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2016 r., IV SA/Wr 165/16
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2016 r., III SA/Łd 418/16
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2016 r., III SA/Kr 1007/15
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 lutego 2016 r., II SA/Go 729/15
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 grudnia 2015 r., II SA/Sz 959/15
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lutego 2015 r., III SA/Kr 1590/14
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2014 r., I OSK 3045/13
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014 r., I OSK 2706/13
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 grudnia 2013 r., II SA/Bk 614/13
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2013 r., I OSK 1096/13
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2013 r., I OSK 250/13
- Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2013 r., I OSK 3048/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2013 r., II SA/Sz 794/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 grudnia 2012 r., III SA/Kr 1244/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 grudnia 2012 r., III SA/Lu 250/12