Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r., I OSK 2955/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r., I OSK 2955/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.), Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Kr 186/14 w sprawie ze skargi K. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 186/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi K. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pozostałym zakresie umorzył postępowanie sądowe, wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Nowym Sączu grzywnę w kwocie 100 zł (sto złotych) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

3 Sąd wskazał, że w złożonej skardze na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu skarżący domagał się zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania, w terminie określonym przez Sąd, odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, stwierdzenia że bezczynność w przedmiocie ponownego rozpoznania sprawy z odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej miała charakter rażącego naruszenia prawa, oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych. Skarżący podnosił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1403/12, uchylił zaskarżoną przez niego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 26 lipca 2012 r. wyrok uprawomocnił się dopiero w dniu 26 czerwca 2013 r., gdy Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt I OSK 604/13 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez SKO w Nowym Sączu. Akta sprawy wraz z powyższymi prawomocnymi wyrokami zostały zwrócone organowi w dniu 19 sierpnia 2013 r. Do dnia dzisiejszego Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpoznało ponownie sprawy z odwołania od decyzji.

4 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o umorzenie postępowania sądowego. Kolegium wskazał, że przedmiotowe odwołanie zostało rozpoznane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 16 października 2013r.

5 K. W. w piśmie procesowym z dnia 30 grudnia 2013 r. potwierdził fakt ustania bezczynności organu już po złożeniu skargi.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania sądowego, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odnośnie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, co jednak nie zwolniło Sądu od orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące.

7 Sąd wskazał, że zasadą jest udzielanie informacji publicznej w terminie 14 dni od złożenia wniosku lub w uzasadnionych przypadkach w terminie nieprzekraczającym dwóch miesięcy (art. 13 u.d.i.p.). Termin 14 dni wyznaczony został również na rozpoznanie odwołania od decyzji o odmowie udzielenia informacji (art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

8 W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia by występująca bezczynność, zbliżona do dwumiesięcznego terminu, maksymalnego terminu, miała cechy rażącego naruszenia prawa. Nie mniej jednak, w związku ze stwierdzoną bezczynnością nie znajdującą uzasadnienia, Sąd uwzględnił wniosek o wymierzenie organowi grzywny.

9 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. W. Wyrok zaskarżono w części stwierdzającej, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

10 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

11 I. naruszenie przepisów postępowania, wpływające w sposób istotny na wynik sprawy:

12 1. art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 września 2001 r. u.d.i.p., polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji jakoby niczym nie uzasadnione ponad czterokrotne przekroczenie wyznaczonego przez ustawodawcę terminu rozpoznania odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej po otrzymaniu przez SKO w Nowym Sączu zwrotu akt sprawy administracyjnej z sądu, nie nosiło cech rażącego naruszenia prawa;

13 2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd I instancji zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej dla przyjęcia przez Sąd I instancji stanowiska jakoby maksymalny ustawowy termin dla rozpoznania sprawy odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wynosił dwa miesiące;

14 II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p., poprzez niezastosowanie tego przepisu i nieuprawnione przyjęcie przez Sąd I instancji jakoby maksymalny ustawowy termin dla rozpoznania sprawy odwołania od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wynosił dwa miesiące, bez wskazania podstawy prawnej dla przyjęcia takiego stanowiska.

15 W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

16 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

17 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw w związku z czym podlegała oddaleniu.

18 Podkreślić należy, że ustawodawca nie definiuje pojęcia "rażącego naruszenia prawa" przyjętego w art. 149 § 1 p.p.s.a., pozostawiając w tym zakresie swobodę interpretacyjną sądom administracyjnym.

19 W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter bezczynności nie można pominąć charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., I OSK 585/15). Sąd musi przy tym wziąć pod uwagę występujące ewentualnie w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" bezczynność organu (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FSK 3614/13). Również w literaturze prawniczej akcentuje się, że orzekający sąd administracyjny powinien uwzględnić całość okoliczności indywidualnych sprawy (zob. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz, Art. 149, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 616). W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyjaśniano, że rażącym naruszeniem prawa – w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. – jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 237/15). Tym samym stwierdzić należy, że bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę bezczynność organu (zob. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14).

20 Należy mieć na uwadze, że w myśl art. 13 ust. 1 i 2 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje zasadniczo bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powinien powiadomić w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ustawy). Jak słusznie zważył Sąd I instancji termin 14 dniu wyznaczony został również na rozpoznanie odwołania od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w niniejszej sprawie doszło do przekroczenia ustawowego terminu rozpoznania odwołania określonego w art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym stwierdzić należy, że bezczynność w sprawie w sposób dość oczywisty wystąpiła z naruszeniem prawa. Kwestią jednak kluczową jest ocena, czy to naruszenie ma charakter "rażący" w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. W tym kontekście w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji stwierdzając, że bezczynność organu nie nosi cech rażącego naruszenia prawa nie przekroczył luzu decyzyjnego jaki mieści się w zwrocie prawnie niedookreślonym jakim jest "rażące naruszenie prawa". Zasadnie bowiem Sąd uznał, że występująca bezczynność, zbliżona do maksymalnego terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (art. 13 ust. 2 ustawy) nie ma cech rażącego naruszenia prawa.

21 Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.