Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., I OSK 2679/12

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., I OSK 2679/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.), Sędzia NSA Bożena Popowska, Sędzia del. NSA Jolanta Sikorska, Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 171/12 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 171/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego.

3 W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] listopada 2011 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] września 2011r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. B., stanowiącego obecnie działkę ewidencyjną nr A w obrębie 0226 oraz część działki nr B. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność J. i K. małż. K. Teren nieruchomości objęty został w posiadanie gminy m.st. Warszawy w dniu 16 sierpnia 1948 r. zaś termin na złożenie wniosku w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wpłynął z dniem 16 lutego 1949 r. W dniu 20 lutego 1949 r. K. i J. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do tej nieruchomości. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. następował zaś z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego. Objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r., o czym ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Zarządu Miejskiego nr 20 z 1948 r. Do czynności objęcia gruntu w posiadanie miały zatem zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów nieobjętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. następowało w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podanych do wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. W myśl § 3 grunty uważało się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Tak kategoryczne brzmienie przepisu nie pozostawia, zdaniem organu, wątpliwości, że prawne znaczenie dla objęcia gruntu w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy miało wyłącznie ogłoszenie dokonana w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, co bezspornie świadczy o tym, że przy objęciu gruntu w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy nie naruszono przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. Skoro więc wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu został złożony po upływie sześciomiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu to zasadnie, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji odmówił jego uwzględnienia.

5 W skardze na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.K. – spadkobierca dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

6 1) art. 7 ust. 1 Dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. poprzez nieprawidłowe określenie daty rozpoczęcia biegu i upływu sześciomiesięcznego terminu do złożenia przez poprzednika prawnego wnioskodawcy tzw. wniosku dekretowego wynikające z błędnego przyjęcia, iż skuteczne i zgodne z prawem było obejmowanie przez gminę gruntów w posiadanie jedynie poprzez wydane na podstawie Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym wbrew historycznie ukształtowanej instytucji posiadania, którą ustawodawca zawsze wiązał z fizycznym dzierżeniem rzeczy, w szczególności wbrew art. 307 dekretu Prawo rzeczowe, który wszedł w życie 1 stycznia 1947 r. (Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 z późn. zm.), 2) art. 7 ust. 2 Dekretu poprzez nieprzyznanie prawa własności czasowej gruntu mimo złożenia wniosku dekretowego i istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa własności czasowej, tj. faktu, że korzystanie z gruntu przez spadkobierców byłego właściciela nieruchomości, położonej przy ul. B. w Warszawie (dawniej: [...]) stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr A, obręb 0226 o powierzchni 392 m² oraz część działki o numerze ewidencyjnym B o powierzchni 1805 m² (dawny nr hip. [...]).

7 W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zachodzi oczywista sprzeczność Rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. z aktem prawnym wyższego rzędu tj. Dekretem z 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe, który wszedł w życie 1 stycznia 1947 r. Dekret Prawo rzeczowe jednoznacznie traktował instytucję posiadania jako polegającą na fizycznym objęciu rzeczy w posiadanie i faktyczne wykonywanie władztwa nad rzeczą na zasadach właścicielskich. Przewidziane rozporządzeniem z 27 stycznia 1948 r. "obejmowanie" gruntu w posiadanie jest niezgodne z prawem, a w konsekwencji nie rodzi skutków prawnych wynikających z treści dekretu tj. nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o ustanowienie własności czasowej do gruntu. W przedmiotowej sprawie faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie nastąpiło w dniu 30 sierpnia 1950 r. kiedy odpowiednim protokołem komisja delegowana przez prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy, działająca na rzecz Skarbu Państwa objęła nieruchomości wraz z budynkami na niej posadowionymi w rzeczywiste posiadanie. Od tej też daty, zdaniem skarżącego, rozpoczął bieg sześciomiesięczny termin dla dawnych właścicieli na złożenie wniosku dekretowego. Zatem wniosek dekretowy w przedmiotowej sprawie nie został złożony po terminie lecz złożono go jeszcze zanim termin przewidziany art. 7 dekretu zaczął swój bieg.

8 W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dna 25 maja 2012 r. oddalił skargę. Sąd I instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy dotychczasowy właściciel gruntu i jego następcy prawni, a także użytkownicy byli uprawnieni do żądania, aby gmina przyznała im prawo wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawo zabudowy za opłatę symboliczną (po zmianach – własności czasowej a później użytkowania wieczystego). Przyznanie tych praw do gruntu następowało na wniosek uprawnionego podmiotu przy czym prawodawca w przepisie tym wyznaczył 6-miesięczny okres na zgłaszanie omawianych żądań oraz określił jak należy liczyć początek tego terminu. Przyjął mianowicie, że bieg 6-miesięcznego terminu otwiera czynność "objęcie w posiadanie gruntów" przez gminę, przy czym w kwestii ustalenia daty i trybu obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów objętych dekretem odesłał do rozporządzenia (art. 4 dekretu). Według tego przepisu właściwi ministrowie zostali upoważnieni do określania w drodze rozporządzenia terminu i trybu objęcia gruntów określonych w art. 1 dekretu. Problematyka ta została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), którego przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepis § 1 rozporządzenia stanowił, że obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze m.st. Warszawy, nieobjętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. Z kolei § 3 rozporządzenie stanowi, że grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Sąd I instancji podkreślił, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 czerwca 2000 r. (sygn. akt OPK 32/98/ONSA 2000, nr 4, poz. 142) wyjaśnił, iż warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. Skutek prawny objęcia gruntu w posiadanie przez gminę następował więc z dniem wydania numeru dziennika urzędowego Zarządu Miejskiego. Tak więc dopiero od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę należy liczyć początek terminu na zgłoszenie wniosku o jakim mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. Sąd I instancji wyjaśnił, iż z ustaleń organów wynika, że ogłoszenie Zarządu Miejskiego, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r. nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r. bowiem w tym dniu zostało zamieszczone ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy oraz, że ogłoszenie to zostało zamieszczone w "Życiu Warszawy" nr 225 z dnia 16 sierpnia 1948 r. Zatem 6-miesięczny termin na złożenie wniosku upłynął z dniem 16 lutego 1949 r. zaś wniosek przez dawnych właścicieli został złożony w dniu 20 lutego 1949 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu. Sąd I instancji zaznaczył, iż dla oceny czy byli właściciele nieruchomości warszawskiej zachowali uprawnienia dekretowe istotne znaczenie ma to czy określone podmioty złożyły wniosek o przyznanie im prawa użytkowania wieczystego w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu. Jeżeli termin ten nie został zachowany to po jego upływie uprawnienia dekretowe nie mogą być dochodzone, gdyż termin ten jest terminem zawitym. Skoro w rozpoznawanej sprawie zostało ustalone, że dawni właściciele złożyli wniosek dekretowy po terminie to zasadnie organ odmówił przyznanie im prawa użytkowania wieczystego. Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, iż takie rozumienie pojęcia "objęcie w posiadanie" jest sprzeczne z instytucją posiadania uregulowaną w obowiązującym wówczas dekrecie z 11 października 1946 r. "Prawo rzeczowe" zgodnie, z którym posiadanie polegało na fizycznym objęciu rzeczy w posiadanie i faktycznym wykonywaniu władztwa nad rzeczą na zasadach właścicielskich. Objęcie w posiadanie gruntu przez obwieszczenie lub zarządzenie, które nie byłoby połączone z objęciem rzeczywistego władztwa nad rzeczą nie może być, w ocenie skarżącego, uznane za zgodne z prawem, a w konsekwencji nie rodzi skutków prawnych w postaci rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. Sąd I instancji podkreślił, że to przepisy dekretu z 26 października 1945 r. określają jak należy rozumieć na potrzeby dekretu obejmowanie w posiadanie i do tej regulacji nie mają zastosowania przepisy dekretu z 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe co potwierdza § 3 rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r. W uzasadnieniu wyroku 7 sędziów NSA z 11 czerwca 2001 r. sygn. OSA 3/01 (publik. ONSA 2001/4/144) Sąd stwierdził, że przepis § 3 rozporządzenia z 1948 r. należy do kategorii przepisów określonych w teorii prawa cywilnego mianem fikcji prawnych, ponieważ skutek nabycia łączy z czynnością, która według tego prawa nie jest (art. 348 – 351 k.c.) i nie była w czasie jego wejścia w życie (art. 307 – 310 prawa rzeczowego z 1946 r.) podstawą przeniesienia posiadania ani też nabycia posiadania w sposób pierwotny przez akt jednostronny, związany z faktycznym objęciem nieruchomości we władanie. Powodowało to, że niektóre nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. pozostawały nadal w faktycznym władaniu dotychczasowych właścicieli, mającym cechy posiadania. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy okazały się bezzasadne. Z tych względów Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.").

10 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J.K. reprezentowany przez adwokata. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

11 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1 Dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym uznaniu, iż doszło do skutecznego objęcia w posiadanie przez Gminę m. st. Warszawy nieruchomości w dniu 16 sierpnia 1948 r. r. na skutek niesłusznego uznania przez WSA za prawidłowe przyjęcie przez organ administracji, iż datą objęcia przedmiotowej nieruchomości w posiadanie jest dzień wydania Dziennika Urzędowego Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy zawierającego ogłoszenie o objęciu w posiadanie oraz związane z tym nieprawidłowe określenie daty rozpoczęcia biegu i upływu terminu do złożenia przez poprzednika prawnego skarżącego, tzw. wniosku dekretowego czego konsekwencją było zaakceptowanie ustaleń organu administracji, że wniosek został złożony po terminie i w konsekwencji nieuzasadnione oddalenie skargi;

12 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 2 Dekretu poprzez jego nie zastosowanie na skutek nieprawidłowego zaakceptowania przez WSA stanowiska organu administracji odmawiającego przyznania skarżącemu prawa użytkowania wieczystego mimo, że korzystanie z gruntu przez skarżącego da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem zachodzą wskazane w art. 7 Dekretu przesłanki do wydania przez organ administracji decyzji przyznającej prawo użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości;

13 oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

14 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie przez Sąd pod uwagę powszechnie znanego faktu jakim było faktyczne nieobejmowanie w posiadanie przez Gminę większości nieruchomości zawłaszczonych w trybie Dekretu (w tym przedmiotowej nieruchomości), a jedynie tworzenie przez organy administracyjne fikcji prawnej polegającej na uznaniu, iż objęcie w posiadanie przez Gminę gruntu (przedmiotowej nieruchomości) mogło nastąpić na podstawie Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawa ("Rozporządzenie") tj. w dniu wydania Dziennika Urzędowego Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy nr 20 z 1948 roku zawierającego ogłoszenie o objęciu Nieruchomości w posiadanie i nieprawidłowe zaakceptowanie interpretacji powyższych kwestii dokonanej przez organy administracji pomimo jej niezgodności z zasadą hierarchicznej wykładni aktów prawnych to jest Rozporządzenia 2 z ówcześnie obowiązującymi przepisami aktu wyższej rangi, tj. art. 296 § 1 (XI) oraz art. 2228 (XX) Dekretu Prawo Rzeczowe z dnia 11 października 1946 r., według których posiadanie oznaczało faktyczne i rzeczywiste władztwo nad rzeczą, a zatem objęcie w posiadanie nie mogło odbywać się bez dokonania faktycznego przejęcia nieruchomości;

15 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 138 § 2 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej "k.p.a.") polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji mimo naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy w szczególności brak ustalenia przez organ jaki wpływ na określenie daty objęcia w posiadanie miało nie dokonanie przez Gminę do dnia 30 sierpnia 1950 roku jakichkolwiek czynności związanych z faktycznym i rzeczywistym objęciem Nieruchomości w posiadanie mimo, że taki obowiązek wynika z naruszonej w niniejszym postępowaniu zasady prawdy materialnej oraz naruszenie art. 2, 21 i 64 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz nie wzięcie przez organ pod uwagę powszechnie znanego faktu jakim było faktyczne nieobejmowanie bądź późniejsze obejmowanie w posiadanie przez Gminę nieruchomości zawłaszczonych w trybie Dekretu w tym przedmiotowej Nieruchomości, a jedynie tworzenie przez organy administracyjne fikcji prawnej.

16 Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

17 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację zawartą w powyższych zarzutach.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

19 Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

20 W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

21 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu.

22 Na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 zw. dalej dekretem o własności i użytkowaniu gruntów) wszelkie grunty na obszarze m.st. Warszawy przeszły z dniem jego wejścia w życie na własność gminy m.st. Warszawy.

23 Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu, mogli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Stosownie do art. XXXIX § 2 dekretu z dnia 11 października 1946 r. - Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz. U. Nr 57, poz. 321 ze zm.), od dnia wejścia w życie Prawa rzeczowego, tj. od dnia 1 stycznia 1947r., zamiast prawa dzierżawy wieczystej lub prawa zabudowy można było na podstawie dekretu domagać się przyznania własności czasowej za opłatą symboliczną.

24 W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy. Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust.1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., następował zaś z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego. Pogląd ten wyrażony między innymi w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. akt OPK 32/1999 i wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11 czerwca 2001r sygn. akt OSA 3/2001 co trafnie zaakcentował Sąd I instancji, a poprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Stanowisko to w pełni podziela również obecny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego.

25 Oznacza to, że przyznanie uprawnień przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., było możliwe tylko na wniosek uprawnionych osób, o ile wniosek ten został złożony w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia przez gminę miasto stołeczne Warszawę danego gruntu w posiadanie, we wskazanym znaczeniu.

26 Delegację do określenia terminów i trybu obejmowania w posiadanie przez gminę gruntów zawierał art. 4 dekretu, powierzający wykonanie tego obowiązku Ministrowi Odbudowy w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej. W wykonaniu tej delegacji Minister Odbudowy w dniu 7 kwietnia 1946 r. wydał w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej rozporządzenie w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112), w którym przewidziano wieloetapowy proces obejmowania gruntów. W myśl § 3 ust. 1 gmina najpierw ogłaszała w organie urzędowym Zarządu Miejskiego o przystąpieniu do objęcia gruntu. Przepis § 4 precyzował co powinno zawierać ogłoszenie (dokładne oznaczenie gruntów, termin oględzin, wezwanie dotychczasowego właściciela i innych osób zainteresowanych do wzięcia udziału w oględzinach). W wyniku przeprowadzonych oględzin sporządzano protokół. Stosownie do § 8 ust. 1 grunt uważano za objęty w posiadanie - w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu - z dniem dokonania przez Zarząd Miejski w organie urzędowym Zarządu ogłoszenia o sporządzonym protokole, chociażby grunt ten znajdował się pod zarządem lub w faktycznym posiadaniu gminy. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji opisane rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43). To ostatnie znacznie uprościło procedurę w § 1 stanowiąc, iż obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze tej gminy, nie objętych dotychczas w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych, wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie. Przepis § 3 rozporządzenia wprowadził zasadę, w myśl której grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie.

27 Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 106 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwiony. Tym samym nie można podzielić argumentacji tego zarzutu, iż faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie nastąpiło w dniu 30 sierpnia 1950 r., kiedy to odpowiednim protokołem komisja delegowana przez Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy.

28 Nie można podzielić także zarzutu skarżącego kasacyjnie dotyczącego niezgodności rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. z dekretem z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe. Wskazać bowiem należy, iż dekret warszawski był aktem, którego wejście w życie nastąpiło wcześniej niż dekret – Prawo rzeczowe. Dekret warszawski mający moc ustawy kompleksowo regulował sprawy związane z gruntami warszawskimi. Jak zasadnie podniósł to Sąd I instancji dekret warszawski był aktem autonomicznym w stosunku do dekretu – Prawo rzeczowe i w stosunku do spraw uregulowanych w dekrecie warszawskim oraz w aktach wykonawczych (w tym rozporządzenia z 27 stycznia 1948 r.) nie stosowało się przepisów Prawa rzeczowego z 1948 r.

29 Z powyższych względów nie jest usprawiedliwiony także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 i art. 138 § 2 k.p.a.

30 Wbrew zarzutom Sąd I instancji dokonał należytej kontroli zaskarżonej decyzji i zasadnie uznał, że nie narusza ona prawa. Fakt, że podzielił argumentację organu świadczy jedynie o tym, że organy dokonały prawidłowej oceny prawnej przedmiotowej sprawy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie doszło do skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy z dniem wydania przedmiotowego ogłoszenia o objęciu gruntów opublikowanego w nr 20 Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy z dnia 16 sierpnia 1948 r. Ogłoszenie to jest ogłoszeniem Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, o czym stanowi § 1 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy.

31 Stwierdzić więc należy, że ogłoszenie o objęciu w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy opublikowane w Nr 20 Dziennika Urzędowego Rady Naczelnej i Zarządu Miejskiego z dnia 16 sierpnia 1948 r., stosownie do § 3 ww. rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. uruchomiło 6-miesięczny termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu do zgłoszenia wniosku o przyznanie własności czasowej danej nieruchomości. Złożony więc w 20 lutego 1949 r. wniosek przez dawnych właścicieli o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki był z oczywistych względów spóźniony.

32 Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów naruszenia prawa materialnego.

33 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.