Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2007 r., I OSK 239/07

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2007 r., I OSK 239/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek, Tomasz Zbrojewski (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. C.-M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 stycznia 2006 sygn. akt IV SA/Wr 523/04 w sprawie ze skargi H. C.-M. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania zapomogi pieniężnej z tytułu strat powodziowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz adw. I. D. wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 549 (pięćset czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 6 stycznia 2006r., sygn. akt IV SA/Wr 523/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę H. C.- M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], którą po wznowieniu postępowania odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1997r w przedmiocie przyznania zapomogi pieniężnej z tytułu strat powodziowych.

3 W uzasadnieniu wyroku podano, że we wniosku z dnia 20 sierpnia 1997r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o wypłatę zasiłku w związku z zalaniem gospodarstwa domowego w czasie powodzi, która miała miejsce w lipcu 1997r. Wnioskodawczyni podała, że zalaniu uległy: piwnica, spiżarnia, pralnia, kotłownia, pomieszczenie socjalne, garaż oraz ogród i podwórko. Niewielkie zasoby finansowe nie pozwalają jej na przeprowadzenie prac remontowych w domu oraz na odkupienie zniszczonych rzeczy (w tym warzyw i owoców na zimę). Decyzją z dnia [...] września 1997r., nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił stronie przyznania jednorazowej zapomogi pieniężnej w wysokości 3.000 zł przyjmując, że jej mieszkanie nie zostało zalane, natomiast zalanie pomieszczeń przynależnych do mieszkania nie stanowi podstawy do przyznania zapomogi. W piśmie z dnia 2 grudnia 1997r. H. C.- M. ponownie wystąpiła o przyznanie zapomogi pieniężnej powołując się na okoliczność wystąpienia nowych szkód związanych z powodzią takich jak: osiadanie ganku, pęknięcia ścian i sufitu, przeciekanie wody z tarasu do ganku, nasiąkanie tynków wodą, odstawanie okładziny elewacji. Po rozpatrzeniu sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz po kilkukrotnym uchyleniu decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] stycznia 2000r., nr [...], Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1997r. uznając, że straty nie zostały spowodowane zalaniem mieszkania. We wniosku z dnia 3 lipca 2001r. skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2000r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie odwoływała się od powyższej decyzji, ponieważ została ona wydana w trakcie postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, w związku z czym uważała ją za "nieważną". Ponadto wyjaśniła, że nie mogła czasowo korzystać z pomieszczeń mieszkalnych (okres zalania, czas dezynfekcji) oraz poniosła straty spowodowane osiadaniem budynku, pękaniem ścian i zalaniem pokoju z meblami i rzeczami osobistymi, niefortunnie nazwanego pomieszczeniem socjalnym. W piśmie z dnia 26 sierpnia 2001r. strona powołała się dodatkowo na okoliczności nie sporządzenia protokołu szkód, uszkodzenia w czasie powodzi dwóch pieców centralnego ogrzewania a także fakt, że właściciele sąsiednich nieruchomości otrzymali zapomogi w związku z zalaniem domów podczas powodzi. Po uchyleniu decyzji administracyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny, decyzją z dnia [...], nr [...], Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2000r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1997r. wskazując w jej uzasadnieniu, że w pismach z dnia 3 lipca i 26 sierpnia 2001r. strona nie powołała żadnych dowodów lub okoliczności świadczących o istnieniu podstaw do wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Brak protokołu na okoliczność zalania domu przez powódź dotyczy zwykłego postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 1997r. Wystąpienie pęknięć domu, uszkodzenie pieców centralnego ogrzewania oraz określenie pomieszczenia socjalnego w piwnicy jako pokoju nie stanowi nowych okoliczności faktycznych, ponieważ były one znane organowi wydającemu decyzję w dniu [...] stycznia 2000r. Strona określiła pomieszczenie socjalne jako pokój nie tylko w piśmie z dnia 3 lipca 2001r., lecz także wcześniej, m.in. w odwołaniu z dnia 28 stycznia 1998r. oraz skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody W. z dnia [...] marca 1998r. Jeżeli zatem strona o okolicznościach stanowiących, w jej ocenie, podstawy wznowienia wiedziała znacznie wcześniej, to podanie zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu do jego wniesienia określonego w art. 148 § 1 k.p.a., co uzasadnia odmowę wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy powyższą decyzję wskazując w uzasadnieniu, że w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2003r. organ I instancji zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania z dnia 3 lipca 2001r., uzupełnionego pismem z dnia 26 sierpnia 2001r. Według organu odwoławczego okoliczności podnoszone przez stronę były jej znane od dawna. W piśmie z dnia 19 kwietnia 1999r. strona zarzuciła, że nie został sporządzony protokół na okoliczność wystąpienia szkody oraz jej wysokości. O pęknięciach ścian oraz osiadaniu budynku napisała do organu w piśmie z dnia 2 grudnia 1997r., natomiast o zalaniu pieców centralnego ogrzewania w piśmie z dnia 20 sierpnia 1997r. Tam też znalazła się informacja o zalaniu pomieszczenia socjalnego, nazywanego później pokojem. Także informacja, że mieszkańcy niektórych sąsiednich działek otrzymywali świadczenie powodziowe była znana stronie. Tym samym wniesienie wniosku o wznowienie postępowania z dnia 3 lipca 2001r. niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Okoliczność wskazana w wyroku Sądu z dnia 26 listopada 2003r., czy zalaniu w czasie powodzi uległ pokój, czy pomieszczenie socjalne nie ma znaczenia, gdyż spór co do charakteru zalanego pomieszczenia toczy się od 1997r. i nie może stanowić okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania.

4 W skardze na powyższą decyzję strona zarzuciła, że wbrew twierdzeniom organów nie przekroczyła terminu, a wydane w sprawie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego nie są respektowane.

5 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ administracji zauważył także, iż zarzut nie respektowania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego jest nieuzasadniony, gdyż to właśnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2003r. wskazał na konieczność zbadania, czy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania został zachowany.

6 Podzielając stanowisko organów administracji, co do wniesienia przez stronę podania o wznowienie postępowania z uchybieniem jednomiesięcznego terminu, Sąd I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 26 lutego 2004r. skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej skarżąca przyznała, że o zalaniu pokoju z meblami, odzieżą i innym wyposażeniem zlokalizowanym w przyziemiu, nazwanym pokojem socjalnym, pisała już w piśmie z dnia 28 stycznia 1998r. - odwołaniu od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] stycznia 1998r., nr [...]. Także z skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody W. z dnia [...] marca 1998r., nr [...] skarżąca podnosiła, że odmówiono jej przyznania zapomogi, gdyż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie uznał pokoju w piwnicy za pomieszczenie mieszkalne. Okoliczności te były znane również organowi I instancji, który w decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2000r., nr [...] stwierdził, że straty poniesione przez stronę nie wynikały z zalania mieszkania, czyli lokalu, który bezpośrednio służy celom mieszkalnym rodziny. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że nie odwołała się od powyższej decyzji z uwagi na toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie. Należy jednak zauważyć, że o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2001r., sygn. akt II SA/Wr 219/2000 oddalającym skargę skarżącą dowiedziała się w tym samym dniu, uczestnicząc w rozprawie (protokół z rozprawy w dniu 8 maja 2001r.). Natomiast wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2000r. złożyła po upływie prawie dwóch miesięcy od daty wydania wyroku. W wyroku z dnia 26 listopada 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął wprawdzie, iż we wniosku skarżącej z dnia 3 lipca 2001r. pojawiła się nowa okoliczność w sprawie - pomieszczenie socjalne stanowiące w istocie pokój, w którym zalaniu uległy meble i rzeczy osobiste, lecz wobec jej pisma z dnia 26 lutego 2004r. doszło do zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, co spowodowało, że zarówno organy administracji, jak i Sąd nie są związani ustaleniami wyroku z dnia 26 listopada 2003r., co do daty pojawienia się powyższej okoliczności w sprawie. Z akt sprawy wynika również, iż o pozostałych okolicznościach mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania skarżąca dowiedziała się znacznie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku. O zalaniu kotłowni, a więc i pieców centralnego ogrzewania skarżąca informowała Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w piśmie z dnia 20 sierpnia 1997r., a o pękaniu sufitów i ścian oraz osiadaniu budynku - w piśmie z dnia 2 grudnia 1997r. Jak ustalono w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] grudnia 1997r., usterki te nie nastąpiły w wyniku powodzi. O nie sporządzeniu protokołu na okoliczność wystąpienia szkód i ich wysokości skarżąca informowała Miejski Ośrodek Pomocy Społeczne w piśmie z dnia 19 kwietnia 1999r. (decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 1999r.). Okoliczność otrzymania przez mieszkańców sąsiednich budynków w 1997r. zapomóg pieniężnych także była znana skarżącej, gdyż z decyzji Wojewody D. z dnia [...] grudnia 1999r., nr [...] wynika, że kserokopie list wypłat jednorazowych zapomóg zostały dołączone wówczas do akt sprawy.

7 W skardze kasacyjnej H. C.- M., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych.

8 Skargę kasacyjną oparto na zarzucie:

9 1. nieważności postępowania - art. 183 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. z uwagi na uczestniczeniu w rozpoznaniu sprawy sędziego NSA [...], który podlegał wyłączeniu z mocy ustawy od rozpoznania sprawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.;

10 2. naruszenia prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania i zasady udzielania informacji, art. 153 p.p.s.a. przez pominięcie zasady związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażoną w poprzednich orzeczeniach oraz art. 58 k.p.a. w związku z art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149 k.p.a.

11 Uzasadniając zarzut nieważności postępowania z uwagi na wzięcie udziału w rozpoznaniu sprawy sędziego wyłączonego z mocy ustawy podniesiono, że sprawa z wniosku skarżącej dotycząca wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] stycznia 2000r. była uprzednio dwukrotnie rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w sprawach o sygn. akt II SA/Wr 3284/2001 i II SA/Wr 291/03, w których orzekał Sędzia NSA [...] orzekający również w rozpatrywanej sprawie.

12 Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazano, że zasady ogólne postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji publicznej obowiązek działania gwarantujący ochronę interesu strony (art. 7 k.p.a.) Wyrazem tej zasady jest ciążący na organach administracji obowiązek czuwania nad tym, by strona z powodu nieznajomości prawa nie poniosła szkody. W tym celu organ obowiązany jest informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków (art. 9 k.p.a.). W myśl zaś zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa organ administracji publicznej nie może wykorzystywać nieznajomości prawa przez stronę (art. 8.k.p.a.). W piśmie z dnia 3 lipca 2001r. skarżąca wnioskowała o anulowanie decyzji z dnia 31 stycznia 2000r. i zażądała wznowienia postępowania. Był to już kolejny wniosek skarżącej o ponowne rozpoznanie tej sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną nie zamyka stronie możliwości obrony jej interesu na drodze postępowania administracyjnego w wyniku uruchomienia jednego z trybów nadzwyczajnych. W razie nieporadności strony, organ zobowiązany jest poinformować ją o przewidzianych przepisami prawa możliwościach prawnych. Jeżeli zatem strona ponownie wniesie podanie o rozpoznanie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzja ostateczną, to zgodnie z art. 9 k.p.a. organ administracji zobowiązany jest ustalić, czy strona żąda weryfikacji decyzji ostatecznej, wskazując jej odpowiedni tryb. Wskazano przy tym również, iż jeden z takich trybów weryfikacji jest przewidziany w art. 154 § 1 k.p.a., który to przepis dotyczy decyzji na mocy, których żadna ze stron nie nabyła prawa, a decyzja z dnia [...] września 1997r. o odmowie przyznania skarżącej przyznania zasiłku powodziowego nie tworzyła takiego prawa. Organ zakwalifikował żądanie skarżącej, jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie, chociaż chodziło o ponowne wznowienie sprawy, czyli wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną już w trybie wznowienia postępowania. Zarzucono również, że organ I instancji nie udzielił stronie pomocy polegającej na udzieleniu informacji, co do zgodnych z prawem możliwości obrony jej interesu prawnego. W sprawie przyznania skarżącej zasiłku powodziowego orzekał już kilkakrotnie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, a organy administracji orzekające we wszystkich poprzednich postępowaniach rażąco naruszyły art. 30 uchylonej z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995r. (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Ocena prawna wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny wiązała w sprawie zarówno ten Sąd, jak i organy, których działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. wywodzono nadto, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 listopada 2003r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Wr 291/03, stwierdzającym nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał na związanie organów administracji oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach oraz naruszenie zasady informowania z art. 9 k.p.a., która została ponownie naruszona, jak też zasad wynikających z art. 7 i 8 k.p.a. Z uzasadnienia powyżej wskazanego orzeczenia wynika także, iż organy administracji nie zajmowały się w ogóle kwestią związaną z badaniem przesłanek przywrócenia skarżącej terminu z art. 58 k.p.a., co uzasadnia zarzut naruszenia tego przepisu. W sprawie nie została zbadana okoliczność, czy skarżąca wnosiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i czy zachodziły przesłanki do przywrócenia tego terminu. Z treści pisma skarżącej z dnia 3 lipca 2001r. zakwalifikowanego jako wniosek o wznowienie postępowania złożony po terminie i odwołania z dnia 21 września 2001r. wynika, iż złożyła ona wniosek o wznowienie postępowania po otrzymaniu uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2001r. W konkluzji tych wywodów zauważono, że w niniejszej sprawie nie ustalono, kiedy strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania i z całą pewnością można stwierdzić, że nie została poinformowana o treści art. 58 k.p.a. oraz przesłankach warunkujących przywrócenie terminu.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej ogranicza zatem zakres rozstrzygania i zobowiązuje wyłącznie do oceny zarzutów w niej zawartych. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, jak również brania pod uwagę innych uchybień, aniżeli wskazane przez wnoszącego skargę kasacyjną.

15 W pierwszej kolejności należało rozważyć, jako najdalej idący, zarzut nieważności postępowania sądowoadministracyjnego - art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - z uwagi na naruszenie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez orzekanie w sprawie przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy. W związku z tym wyjaśnić należy, że wymieniona w art. 18 § 1, pkt 6 p.p.s.a. przyczyna wyłączenia sędziego opiera się na związku sędziego z przedmiotem postępowania. W myśl tego unormowania sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. W myśl tego przepisu sędzia jest więc wyłączony z mocy ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem " zaskarżone orzeczenie " należy rozumieć wyłącznie orzeczenie wydawane przez sąd, bowiem uczestnictwo w rozstrzyganiu sprawy administracyjnej jest odrębną przesłanką wyłączenia wskazaną w przepisie art. 18 § 1 pkt 7 p.p.s.a. Wyłączenie odnosi się do orzekania w sądzie wyższej instancji. W istniejącym stanie faktycznym sprawy, sędzia NSA [...] był członkiem składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu w sprawach sygn. akt II SA/Wr 3284/2001 i II SA/Wr 291/03. W sprawie sygn. akt II SA/Wr 3284/2001, uwzględniając skargę H. C.- M., wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2002r. Sąd ten uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2001r., nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Natomiast wyrokiem z dnia 26 listopada 2003r., wydanym w sprawie II SA/Wr 291/03 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Niewątpliwie zatem, sędzia [...] nie brał udziału w wydaniu żadnego "zaskarżonego orzeczenia sądowego", a jedynie uczestniczył w składach orzekających rozpoznających skargi wnoszone przez H. C.-M. na ostateczne decyzje administracyjne wydawane w sprawach dotyczących przyznania jej jednorazowej zapomogi. Powołany w skardze kasacyjnej przepis nie może zatem stanowić podstawy do wyłączenia z mocy samej ustawy sędziego, który poprzednio orzekał w tej samej instancji w sprawach sądowoadministracyjnych pomiędzy tymi samymi stronami, wszczynanych odrębnymi skargami na ostateczne decyzje administracyjne, wydawane w granicach danej sprawy administracyjnej.

16 Odmienne stanowisko, wyrażone we wskazanym w skardze kasacyjnej wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2005r., sygn. akt OSK 1491/04, wyrażone zostało na tle szczególnego stanu faktycznego, różniącego się od stanu faktycznego niniejszej sprawy i nie może ono przesądzać o trafności podniesionego zarzutu.

17 Tym samym stwierdzić należy, iż nie zaistniała przesłanka do wyłączenia na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sędziego NSA [...] od orzekania w rozpatrywanej sprawie. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uznania, iż zachodzi nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jak również nie stwierdził by zachodziły inne przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

18 Przechodząc z kolei do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, to zarzut ten nie może być uznany za zasadny. Uzasadnienie skargi kasacyjnej w tym zakresie dowodzi pewnej niekonsekwencji jej autora i braku odniesienia do stanu faktycznego sprawy, bowiem powołując się na ogólne zasady postępowania administracyjnego wynikające z powołanych przepisów, w dodatku bardzo szeroko rozumiane, stara się wywieść, że organ administracji błędnie zakwalifikował pismo skarżącej z dnia 3 sierpnia 2001r., jako podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2000r. podczas, gdy być może należało uruchomić inny tryb nadzwyczajny weryfikacji decyzji ostatecznych - z art. 154 § 1 k.p.a., zaś organ winien był wyjaśnić treść żądania skarżącej i wskazać odpowiedni tryb. Po czym autor skargi stwierdza, że skarżącej chodziło o ponowne wznowienie sprawy, czyli wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną już w trybie wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, że tak też się stało, bowiem postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2001r., nr [...], organ I instancji wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] stycznia 2000r. wydaną w postępowaniu wznowieniowym. Żądnie strony zostało zatem prawidłowo odczytane i uwzględnione. Niezasadnym jest zatem stawianie zarzutu naruszenia przepisu art. 9 kpa poprzez brak pouczenia strony o innych trybach nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Na marginesie zauważyć należy także, iż we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia 16 września 1997r. skarżąca była wzywana do oświadczenia się czy żąda zmiany tej decyzji, stwierdzenia nieważności, czy też wznowienia postępowania. Orientować się winna zatem o możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w różnych trybach. Poza tym, w przypadku jednoznacznie sformułowanego wniosku, organ administracji nie ma obowiązku ani prawa kwalifikować go w odmienny sposób.

19 Odnośnie zarzutu naruszenia, jak to określa autor skargi w poprzednich postępowaniach, przepisu art. 30 uchylonej z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, to zarzut ten jest absolutnie nieusprawiedliwiony. Po pierwsze, nie bardzo wiadomo w jaki sposób ma on łączyć się z postępowaniem toczącym się przed sądem I instancji, zakończonym wydaniem wyroku zaskarżonego skarga kasacyjną, a po wtóre, przepis ten nie mógł w ogóle mieć w tej sprawie zastosowania.

20 Zarzut naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a. również nie może być uwzględniony. Uzasadniając go, autor skargi przeprowadza wywód nawiązujący w swej treści do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2003r., sygn. akt II SA/Wr 291/03, w taki sposób, iż nie bardzo wiadomo, czy opisuje uchybienia popełnione przez organy administracji w postępowaniu zakończonym wydaniem tego wyroku, czy też ma na myśli postępowanie administracyjne poprzedzające bezpośrednio wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w rozpatrywanej sprawie. Tak ogólnikowe sformułowanie uzasadnienia tego zarzutu uniemożliwia w postępowaniu kasacyjnym przeprowadzenia oceny jego zasadności. Odwołanie się do ogólnych zasad wyrażonych w przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., nie spełnia wymagań, jakie powinna spełniać skarga kasacyjna w myśl art. 176 p.p.s.a. Podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania wymaga wskazania w uzasadnieniu, na czym konkretnie naruszenie to polegało i dlaczego mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

21 Przytoczone wyżej rozważania odnoszą się również do zarzutu naruszenia przepisu art. 145 § 1, pkt 1, lit. c p.p.s.a. w związku z art. 58, art. 145 § 1, art. 148, art. 149 k.p.a. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika, iż argumentacja skargi kasacyjnej w istocie skierowana jest przeciwko postępowaniu przed organami administracji, a nie postępowaniu przed sądem I instancji. Odnośnie naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów - art. 145 § 1, art. 148, art. 149 k.p.a. brak jest w ogóle jakiegokolwiek uzasadnienia nawiązującego do ich treści. W przypadku przepisu art. 145 § 1 k.p.a. nie zostało nawet wskazane, którego z punktów tego przepisu zarzut dotyczy. Przepis ten zawiera 8 punktów określających poszczególne podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.

22 Odnośnie wywodów skargi dotyczących przepisu art. 58 k.p.a. to zauważyć należy, że przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony postępowania. Stwierdzenie, że w sprawie nie była badana okoliczność, czy wniosek taki był składany, jest gołosłowne i jednocześnie niezrozumiałe. Skoro autor skargi uważa, że wniosek taki był złożony to winien konkretnie wskazać w jakim piśmie i w jakiej dacie to nastąpiło Z oglądu akt sprawy nie wynika by wniosek taki był złożony. Poza tym, należało by wykazać, w jaki sposób uchybienie to, jeżeli do niego doszło, miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto, należy zauważyć, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, związane było z konkretnymi okolicznościami faktycznymi na które wskazywała w swych pismach strona, a nie z otrzymaniem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2001r. Nie odpowiada też stanowi faktycznemu sprawy stwierdzenie, że nie ustalano w sprawie, kiedy skarżąca dowiedziała się o okolicznościach stanowiących w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania. Zarówno w zaskarżonym wyroku, jak i decyzjach administracyjnych, kwestie te były przedmiotem ustaleń i rozważań.

23 W tym stanie rzeczy, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

24 O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym wynagrodzenia w wysokości 549,00 zł, zawierającego należny podatek od towarów i usług, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1 i 2 przy zastosowaniu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).