Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., I OSK 1532/16

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., I OSK 1532/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Monika Nowicka del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1033/15 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 I OSK 1532/16

UZASADNIENIE

3 Zaskarżonym wyrokiem z 26 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

4 w Gliwicach oddalił skargę K. S. na decyzję z [...]r. nr

5 [...]Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w

6 przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami.

7 W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny i ocenę

8 prawną.

9 Sąd Rejonowy w Z. II Wydział Karny wyrokiem z 10 kwietnia 2014 r.

10 sygn. akt II K 1470/13 uznał K. S. za winnego popełnienia występku

11 zart. 178a § 1 kodeksu karnego, polegającego na tym, że [...]r.

12 w miejscowości H. na ul. C. kierował samochodem osobowym

13 marki P. o nr rej. [...], będąc w stanie nietrzeźwości. W punkcie 4

14 sentencji wyroku Sąd Rejonowy w Z. orzekł wobec K. S. zakaz

15 prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii B na okres 3 lat. Wyrok

16 uprawomocnił się 18 kwietnia 2014 r.

17 Odpis prawomocnego wyroku z 10 kwietnia 2014 r., [...] r. został

18 doręczony do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Z. .

19 W związku z powyższym Starosta Z. wydał decyzję nr [...]

20 orzekającą o cofnięciu K. S. uprawnień do kierowania pojazdami

21 w zakresie kat. B na okres 3 lat.

22 K. S. [...]r. złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa

23 jazdy kat. C, CE.

24 Starosta Z. decyzją z [...]r. nr [...], działając na

25 podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

26 (obecnie t.j.: Dz. U. 2015 r., poz. 155 ze zm.) odmówił wydania K. S.

27 prawa jazdy kategorii C i CE. W uzasadnieniu organ przywołał fakt wydania wobec

28 strony prawomocnego wyroku, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów

29 mechanicznych, dla których przewidziana jest kategoria B na okres 3 lat. Od [...] r. obowiązuje nowy stan prawny w sprawach związanych z

30 wydawaniem praw jazdy, regulowany przez przepisy ustawy o kierujących

31 pojazdami. Zgodnie z art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może

32 1

33 IOSK 1532/16

34 być wydane osobie ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy,

35 a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:

36 - AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia

37 pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy

38 kategorii B;

39 - B+E,C1+E,C+E,D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia

40 pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy

41 kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

42 Przepisy przejściowe do ustawy o kierujących pojazdami nie zawierają

43 przepisu, który pozwalałby właściwemu organowi na wydanie prawa jazdy kategorii

44 C, CE w sytuacji, gdy wnioskodawca posiada zakaz prowadzenia pojazdów

45 mechanicznych w zakresie prawa jazdy kat. B.

46 Od decyzji wydanej przez Starostę odwołanie wywiódł K. S.

47 i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu I instancji i jej zmianę

48 poprzez wydanie prawa jazdy kategorii C, C+E. Powołując się na liczne orzecznictwo

49 sądów administracyjnych wskazał, iż organ I instancji nie może rozszerzyć zakazu

50 kierowania pojazdami określonej kategorii ponad te, które są orzeczone przez

51 sądowy zakaz.

52 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu

53 przywołało opisany wyżej wydany wobec K. S. prawomocny wyrok karny

54 i zrelacjonowało przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego.

55 Następnie Kolegium wskazało, że zakaz wynikający z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy

56 o kierujących pojazdami dotyczy nie tylko wydania prawa jazdy, ale także wszystkich

57 innych czynności organu, których skutkiem byłoby uzyskanie uprawnień do

58 kierowania pojazdami w okresie i zakresie wynikającym z sądowego zakazu

59 prowadzenia pojazdów określonej kategorii.

60 Dalej Kolegium wskazało, iż o ile wykładnia przepisów art. 12 ust. 1 i ust. 2

61 ww. ustawy, a szczególnie zawartego w nich zwrotu "wydanie prawa jazdy",

62 sprawiała pewne trudności interpretacyjne i była przedmiotem rozważań wielu sądów

63 administracyjnych, tak w obecnym kształcie, przyjętym poprzez nowelizację ustawy

64 26 czerwca 2014 r., ustawodawca zdecydował się na doprecyzowanie kwestii

65 wydawania prawa jazdy, dodając do art. 12 ust. 2 ustawy zapis: "przepis ust. 1 pkt 2

66 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy lub zwrot

67 2

68 I OSK 1532/16

69 zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia Tym samym

70 ustawodawca rozwiał wszelkie wątpliwości interpretacyjne co do ww. przepisu, który

71 w obecnym kształcie wyraźnie wskazuje, iż starosta jest zobligowany do

72 niewydawania prawa jazdy kategorii między innymi: C, C+E w czasie trwania zakazu

73 prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa

74 jazdy kategorii B, przy czym zakaz ten odnosi się nie tylko do kierowców

75 ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy danej kategorii (innego niż kategoria

76 B), w czasie trwania zakazu, ale dotyczy również kierowców posiadających już takie

77 uprawnienia poprzez wstrzymanie możliwości ich wykonywania na czas trwania

78 zakazu sądowego, orzeczonego co do pojazdów objętych prawem jazdy kategorii B.

79 Ponadto organ wywiódł, że zestawienie postanowienia art. 12 ustawy

80 o kierujących pojazdami z treścią art. 178a § 1 w zw. z art. 42 Kodeksu karnego i art.

81 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego pozwala stwierdzić, że wspólnym celem

82 tych unormowań jest bezpieczeństwo w komunikacji, wszak zachowania

83 kwalifikowane, stypizowane w art. 178a Kodeksu karnego, godzą w bezpieczeństwo

84 ruchu. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi

85 wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają

86 bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie

87 nietrzeźwości lub po spożyciu alkoholu. Zdaniem Kolegium inne rozumienie art. 12

88 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami doprowadziłoby do sytuacji, w której

89 osoby nieposiadające w dacie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów

90 mechanicznych kategorii B prawa jazdy innej kategorii, nie mogłyby się ubiegać

91 o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami np. kategorii C, D, gdy tymczasem

92 osoby posiadające już takie uprawnienia w dacie orzeczonego zakazu mogłyby je

93 swobodnie wykonywać. Oznaczałoby to nierówne traktowanie sprawców, wobec

94 których orzeczono sądownie taki sam zakaz, ale - co najważniejsze - byłoby to

95 sprzeczne z celem przyjętych rozwiązań prawnych, jakim jest niedopuszczanie do

96 ruchu drogowego osób, które swoim postępowaniem, przez prowadzenie pojazdu

97 w stanie nietrzeźwości, zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji.

98 K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w

99 Gliwicach skargę na ww. decyzję wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie

100 poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji zarzucił

101 naruszenie:

102 1. prawa materialnego:

103 3

104 IOSK 1532/16

105 a) art. 42 ustawy Kodeks karny, poprzez rozszerzenie przez organ administracyjny

106 zakazu prowadzenia pojazdów wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. ,

107 Wydział II Karny również na kategorie C, C+E,

108 b) art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu ustalonym

109 przed 25 października 2014 r., poprzez zastosowanie przez organy I i II instancji

110 nowych, mniej korzystnych dla skarżącego przepisów, pomimo iż zmiana

111 przepisów nastąpiła 25 października 2014 r., czyli 6 miesięcy po

112 uprawomocnieniu się wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. ,

113 Wydział II Karny.

114 2. przepisów prawa procesowego:

115 a) art. 6 k.p.a. poprzez rozpatrzenie sprawy w granicach jedynie przepisu art. 12

116 ustawy o kierujących pojazdami z pominięciem innych przepisów dotyczących

117 przedmiotowej sprawy (m.in. przepisów ustawy Kodeks karny),

118 b) art. 7 k.p.a., poprzez złamanie zasady prawdy obiektywnej, polegające na

119 nieodniesieniu się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania

120 wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to

121 jest do całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy,

122 c) art. 9 i 10 k.p.a. poprzez nienależyte i niewystarczająco wyczerpujące

123 informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ

124 na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania

125 administracyjnego, oraz utrudnianie wydania dokumentacji dotyczącej

126 postępowania,

127 d) art. 77 k.p.a., poprzez niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny materiału

128 dowodowego, tzn. ograniczenie się w postępowaniu poprzedzającym wydanie

129 wadliwej decyzji jedynie do przepisów ustawy o kierujących pojazdami, oraz

130 poprzez brak szerokiego odniesienia do zaistniałego stanu faktycznego,

131 e) art. 182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy, poprzez przekroczenie

132 kompetencji organu, który cofnął uprawnienia skarżącego w szerszym zakresie,

133 niż zakres wyznaczony przez Sąd karny.

134 Zarzuty te skarżący rozwinął w uzasadnieniu, przywołując na ich poparcie

135 adekwatne, zdaniem skarżącego, orzeczenia sądów administracyjnych.

136 W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując

137 argumenty, które zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

138 4

139 IOSK 1532/16

140 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 26 lutego 2016 r.

141 oddalił skargę K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium

142 Odwoławczego z [...] r.

143 Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że

144 trafne jest stanowisko skarżącego, iż art. 3 ustawy nowelizującej przewiduje, iż

145 znowelizowany art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ma zastosowanie do

146 osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia

147 pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. Nowego brzmienia art. 12

148 ust. 2 nie można zatem odnieść do sytuacji skarżącego, albowiem wyrok w sprawie

149 uznania go za winnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i orzekający

150 wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B uprawomocnił się

151 przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. W konsekwencji sprawę wniosku

152 K. S. o zwrot prawa jazdy rozpatrywać winny organy nie na podstawie

153 obecnego brzmienia art. 12 ust. 2 przywołanej ustawy, lecz na podstawie przepisu

154 tego w brzmieniu sprzed nowelizacji.

155 Nowelizacja, zdaniem Sądu I instancji, w istocie nie zmieniła wymowy art. 12

156 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a jedynie stanowiła jej swoiste

157 doprecyzowanie w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych mogących

158 w skutkach doprowadzić do sytuacji, w której kierowca skazany za prowadzenie

159 samochodu osobowego w stanie nietrzeźwości mógłby bez przeszkód w czasie

160 obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B prowadzić np.

161 samochody ciężarowe bądź przewożące ludzi autobusy. Wojewódzki Sąd

162 Administracyjny zaakcentował, że istniały rozbieżności poglądów wyrażanych przez

163 sądy administracyjne odnośnie interpretacji dawnego brzmienia przywołanej normy.

164 Zdaniem jednak Sądu I instancji błędne byłoby takie interpretowanie poprzedniego

165 brzmienia art. 12 ust. 2 ustawy, które prowadziłoby do zniweczenia celu przepisu,

166 jakim było i jest obecnie zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom dróg.

167 W konsekwencji, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego,

168 wskazane wyżej uchybienie Kolegium nie miało wpływu na wynik sprawy, a tym

169 samym, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. ani nie uprawnia, ani nie obliguje

170 Sądu do uchylenia z tego powodu zaskarżonej decyzji.

171 W dalszej części rozważań Sąd I instancji przywołał orzeczenia sądów

172 administracyjnych wskazujące na taką wykładnię art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących

173 pojazdami, zgodnie z którą zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B

174 5

175 I OSK 1532/16

176 pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie. W pełni

177 podzielając powyższe zapatrywanie, Wojewódzki Sąd Administracyjny za

178 prawidłowe uznał, że co do meritum organ I instancji zasadnie odmówił dokonania

179 zwrotu prawa jazdy, w konsekwencji Kolegium poprawnie, pomimo wskazanego

180 powyżej uchybienia w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie to utrzymało w mocy. Zarówno

181 postępowanie przed organem I instancji, jak też postępowanie odwoławcze

182 odpowiadały wymogom k.p.a., a sprawa wbrew twierdzeniom skargi, podlegała

183 wnikliwej analizie. Zaskarżona decyzja odpowiada nadto wymogom art. 107 § 3

184 k.p.a., zawierając wszystkie wskazane w przepisie tym elementy.

185 Za nietrafne Sąd I instanscji uznał również sformułowane w skardze zarzuty

186 co do naruszenia przez organy, zdaniem skarżącego, art. 42 kodeksu karnego.

187 Organy nie rozszerzyły bowiem orzeczonej wyrokiem kary za występek, albowiem

188 nie leży to w ich właściwości, a jedynie, na podstawie norm prawa administracyjnego,

189 zastosowały konstrukcję przewidzianą w ustawie o kierujących pojazdami jako skutek

190 orzeczenia przez sąd karny odpowiedniego zakazu. Organy nie naruszyły też art.

191 182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego (stanowiącego, iż "Organ, do którego

192 przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest

193 cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może

194 wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu"), albowiem decyzję

195 wskazaną w przepisie tym i w pełni zgodną z jego treścią organ I instancji wydał (nr

196 [...]) orzekając o cofnięciu wobec skarżącego uprawnień do kierowania

197 pojazdami w zakresie kat. B na okres 3 lat. Przedmiotem postępowania, zgodnie

198 z treścią skargi, nie jest decyzja o cofnięciu uprawnień, lecz decyzja w przedmiocie

199 odmowy wydania (zwrotu) prawa jazdy w zakresie kategorii nie objętych orzeczonym

200 w wyroku zakazem, a tym samym nie pozostająca w związku z przywołaną przez

201 skarżącego normą.

202 Skargę kasacyjną od wyroku z 26 lutego 2016 r. wniósł K. S. ,

203 zaskarżając wyrok w całości.

204 Zaskarżonemu wyroki zarzucił naruszenie prawa materialnego:

205 1. art. 12 ust. 2 ustawy z 2 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z

206 2011 r. poz. 600 ze zm.) w brzmieniu przed 24 października 2014 r., polegające

207 na zastosowaniu przez Sąd I instancji do rozpoznania sprawy skarżącego,

208 znowelizowanych, mniej korzystnych przepisów, pomimo tego, iż zmiana

209 regulacji art. 12 ust. 2 nastąpiła dopiero 24 października 2014 r., tj. po

210 6

211 I OSK 1532/16

212 7

213 IOSK 1532/16

214 określonych prawem i wydaniu orzeczenia przez Wojewódzki Sąd

215 Administracyjny w Gliwicach utrzymującego w mocy stan niezgodny z przepisami

216 prawa.

217 W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:

218 - uwzględnienie niniejszej skargi kasacyjnej,

219 - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości,

220 - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,

221 - rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie,

222 - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm

223 przepisanych.

224 Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej wskazano, że sprawę z wniosku

225 0. zwrot prawa jazdy rozpatrywać winny organy nie na podstawie obecnego brzmienia

226 art. 12 ust. 2 przywołanej ustawy, lecz na podstawie tego przepisu w brzmieniu

227 sprzed nowelizacji. Zgodnie z art. 3 ustawy nowelizującej, która przewiduje, iż

228 znowelizowany art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami ma zastosowanie do

229 osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia

230 pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy. Nowego brzmienia art. 12

231 ust. 2 ww. ustawy nie można zatem odnieść do sytuacji skarżącego albowiem wyrok

232 w sprawie uznania go za winnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości

233 1. orzekający wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B

234 uprawomocnił się przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.

235 Dalej wywiedziono, że ustawa o kierujących pojazdami rozróżnia osoby

236 ubiegające się o uprawnienia do kierowania pojazdami od osób, które takie

237 uprawnienia posiadają. W ocenie skarżącego kasacyjnie, określenie zawarte w art.

238 12 ust. 2 ustawy tj. "osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy" odnosi się do

239 osób, które dopiero ubiegają się o wydanie prawa jazdy, a nie ma zastosowania do

240 osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Taki pogląd,

241 zdaniem skarżącego kasacyjnie, dominuje również w orzecznictwie sądów

242 administracyjnych. Skoro skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami

243 kategorii C, CE to w zasadny był jego wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy

244 w zakresie wskazanych kategorii.

245 Ponadto, w ocenie skarżącego kasacyjnie takie rozumienie powyższego

246 przepisu, na poziomie systemowym, jest zgodne z normą wyprowadzoną z art. 42

247 8

248 IOSK 1532/16

249 k.k., w sytuacji, w której sąd pozbawił sprawcę uprawnień tylko do kierowania

250 niektórymi kategoriami pojazdów. Odmienna interpretacja prowadziłaby do

251 niedopuszczalnego wniosku, że środek karny może być istotnie modyfikowany przez

252 art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Nie do przyjęcia jest rozumowanie, że

253 dolegliwość owych skutków (wyznaczona w ustawie) będzie przekraczać dolegliwość

254 odpowiadającego im środka karnego zawartego w rozstrzygnięciu sądu.

255 Oznaczałoby to, że ustawodawca wkroczył nieproporcjonalnie daleko w zakres

256 kognicji sądu, co budziłoby wątpliwości dotyczące zgodności rozważanych regulacji

257 z Konstytucją. Oznacza to, że skoro w prawomocnym wyroku sąd karny orzekł tylko

258 o zakazie kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii B, a skarżący

259 posiadał inne, wcześniej nabyte uprawnienia do kierowania pojazdami, to tym samym

260 skarżącemu powinno zostać zwrócone prawo jazdy w zakresie tych innych (poza B)

261 kategorii. W przeciwnym wypadku doszłoby do niedopuszczalnej zmiany przez organ

262 administracji publicznej prawomocnego wyroku sądowego. To sąd powszechny, a nie

263 organ administracji orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie

264 jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu powszechnego

265 stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia. Odmienna

266 interpretacja analizowanego przepisu prowadziłaby do niewykonalności wyroków

267 sądu powszechnego.

268 Skarżący kasacyjnie nie podzielił również stanowiska Sądu I instancji

269 w zakresie tego, że nowelizacja art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami

270 stanowiła jedynie doprecyzowanego brzmienia poprzedniego, a tym, że już

271 w dawnym brzmieniu przepis ten obejmował nie tylko wydanie nowych uprawnień,

272 lecz także nie dopuszczał do tolerowania udziału w ruchu drogowym osób

273 posiadających kategorie prawa jazdy inne niż orzeczony sądownie zakaz. Gdyby

274 bowiem przepis w jego poprzednim brzmieniu obejmował także osoby ubiegające się

275 0. zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnień w zakresie prawa

276 jazdy określonej kategorii, to niewątpliwie wprowadzenie takiej zmiany byłoby

277 całkowicie zbędne.

278 Ponadto skarżący kasacyjnie podniósł, że wyrok Sądu Rejonowego

279 w Z. powinien dla niego oznaczać, że ma zakaz kierowania pojazdami kat. B

280 1. nie będzie to dotyczyć kierowania pojazdami innej kategorii, których zakaz nie

281 dotyczy. Odmowa wydania prawa jazdy w zakresie kategorii C i C+E nie znajduje

282 9

283 I OSK 1532/16

284 żadnego uzasadnienia prawnego stanowiąc niedopuszczalne rozszerzenie decyzją

285 administracyjną wyroku karnego, z naruszeniem art. 42 § 2 k.k. i art. 182 § 2 k.k.w.

286 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

287 Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o

288 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze

289 zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w

290 granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność

291 postępowania.

292 W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a.,

293 przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu,

294 przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami

295 skargi kasacyjnej.

296 Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie

297 zasługuje na uwzględnienie.

298 Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 12 ust. 2 ustawy o

299 kierujących pojazdami, jak i zarzut odnoszący się do naruszenia art. 3 ustawy z dnia

300 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami zmierzają do

301 wykazania, że w sprawie został zastosowany pierwszy z powołanych przepisów w

302 brzmieniu z przed jego nowelizacji.

303 Nie można podzielić stanowiska zawartego w powyższych zarzutach.

304 Zauważyć bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu

305 zaskarżonego wyroku stwierdził, że w rozpoznanej sprawie zgodnie z art. 3 ustawy

306 nowelizującej ma zastosowanie przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami

307 w brzmieniu dotychczasowym, albowiem wyrok o uznaniu skarżącego kasacyjnie za

308 winnego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i orzekający wobec niego

309 zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B uprawomocnił się przed

310 wejściem w życie ustawy nowelizującej, to jest przed 24 października 2014 r. W

311 konsekwencji więc oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd I instancji uwzględnił

312 treść art. 12 ust. 2 o kierujących pojazdami według stanu prawnego obowiązującego

313 do 24 października 2014 r. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej rozstrzygnięcie w

314 sprawie nie zostało oparte w wyniku niezastosowania art. 3 ustawy nowelizującej i w

315 oparciu o treść art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w brzmieniu po

316 10

317 I OSK 1532/16

318 nowelizacji, która zmieniła treść tego przepisu poczynając od dnia 24 października

319 2014 r.

320 Przechodząc do oceny zarzutu dotyczącego naruszenia art. 42 § 2 k.k.

321 stwierdzić należy, że nie jest on oparty na usprawiedliwionych podstawach.

322 Oceniając zasadność powyższego zarzutu należy odnieść się do wykładni art. 12 ust.

323 2 ustawy o kierujących pojazdami mechanicznymi (sprzed nowelizacji), która była już

324 przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o

325 analogicznym stanie faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że

326 zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich

327 kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących

328 pojazdami (tak NSA w wyroku z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I OSK

329 382/14). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela pogląd i

330 argumenty na jego poparcie przedstawione w uzasadnieniu powołanego wyroku.

331 Za taką interpretacją tego przepisu przemawia wykładnia językowa i

332 celowościowa. Ratio legis zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych stanowi

333 wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają

334 bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie

335 nietrzeźwości. Trudno sobie wyobrazić by racjonalny ustawodawca pozbawiając

336 prawa do kierowania pojazdami osobowymi (kat. B) zezwoliłby na prowadzenie

337 pojazdów ciężarowych lub ciężarowych z przyczepą (kat. C i C+E). Zauważyć

338 należy, że inne rozumienie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami

339 prowadziłoby również do sytuacji, w której osoby nieposiadające w dacie

340 orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B prawa jazdy

341 innej kategorii, nie mogłyby się ubiegać o wydanie prawa jazdy i kierować pojazdami

342 np. kategorii A, C, D, gdy tymczasem osoby posiadające już takie uprawnienia w

343 dacie orzeczonego zakazu mogłyby je swobodnie wykonywać. Oznaczałoby to

344 nierówne traktowanie sprawców, wobec których orzeczono sądownie taki sam zakaz,

345 ale - co najważniejsze - byłoby to sprzeczne z celem przyjętych rozwiązań

346 prawnych, jakim jest niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które swoim

347 postępowaniem, przez prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, zagroziły

348 bezpieczeństwu w komunikacji. Zarówno przy interpretacji, jak i zastosowaniu w

349 sprawie wymienionych przepisów należało mieć na względzie, że przepisy i zasady

350 ruchu drogowego odznaczają się rygoryzmem służącym przede wszystkim

351 zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego.

352 11

353 IOSK 1532/16

354 Prawomocne orzeczenie sądu karnego spowodowało, że skarżącemu kasacyjnie nie

355 można wydać nie tylko prawa jazdy kategorii B, ale także tych kategorii, o które się

356 ubiegał, czyli kategorii C, CE. Decyzja organów administracji konkretyzuje swą

357 treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy wynikające z przepisów ustawy o

358 kierujących pojazdami, które to dolegliwości są skutkiem orzeczonego środka

359 karnego przez sąd karny. Z wyroku sądu karnego wynika dla skarżącego kasacyjnie

360 bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio

361 również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii A, B, BE, C, CE, gdyż ustawodawca

362 rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na

363 inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno

364 ubiegającego o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim

365 prawem jazdy.

366 Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnym stanie prawnym

367 regulującym omawianą kwestię. Art. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o

368 zmianie ustawy o kierujących pojazdami nadał nowe brzmienie art. 12 ust. 2 ustawy

369 o kierujących pojazdami, o treści: "Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby

370 ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o

371 przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii:..". W porównaniu do

372 poprzedniej treści dodane zostały słowa: "lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a

373 także o przywrócenie uprawnienia w zakresie". Z uzasadnienia projektu do ustawy

374 zmieniającej (druk sejmowy nr 1957) wynika, że proponowane zmiany mają na celu

375 ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie

376 wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Pozwala to przyjąć, iż we

377 wskazanym zakresie nowelizacja miała na celu doprecyzowanie przepisów

378 rodzących trudności interpretacyjne w praktyce i w orzecznictwie sądowym, w tym

379 poprzez nadanie art. 12 ust. 2 nowego brzmienia, eliminującego wątpliwości w

380 kwestii czy przepis ten obejmuje swym zakresem tylko osoby ubiegające się o

381 wydanie prawa jazdy, czy także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa

382 jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii -

383 czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały. Nie można więc

384 podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że poprzez wykonanie swoich

385 obowiązków organ administracji modyfikuje treść wyroku Sądu Rejonowego w

386 Z. . Z wyroku sądu karnego wynika dla skarżącego kasacyjnie bezpośredni

387 zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio również zakaz

388 12

389 I OSK 1532/16

390 prowadzenia pojazdów kategorii C i CE, gdyż ustawodawca rozciągnął skutki

391 orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do

392 prowadzenia pojazdów, (por. wyrok NSA z 13 października 2017 r., I OSK 3181/15)

393 W świetle powyższych uwag, nie znajdują potwierdzenia zarzuty naruszenia art. 42 §

394 2 k.k. oraz art. 7 Konstytucji RP, albowiem rozstrzygnięcie organu administracji

395 zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy o kierujących pojazdami.

396 W związku z przedstawionymi powyżej rozważaniami nie może odnieść

397 zamierzonego skutku również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP dotyczący

398 ochrony praw nabytych.

399 Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie

400 art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

401 -----------------------

402 uprawomocnieniu się wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. ,

403 Wydział II Karny, sygn. akt II K 1470/13 z 10 kwietnia 2014 r. w konsekwencji

404 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, jako Sąd I instancji zastosował

405 niesłuszną, w ocenie skarżącego, wykładnię tych przepisów nieobowiązującą

406 jeszcze w czasie orzekania przez sąd karny,

407 2. art. 3 ustawy z 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami

408 (Dz. U. z 2014 r. poz. 970 ze zm.) poprzez niezastosowania wskazanego

409 przepisu z jednoczesnym zastosowaniem wobec skarżącego nowego brzmienia

410 przepisów pomimo tego, że zgodnie z dyspozycją art. 3 ustawy o zmianie ustawy

411 o kierujących pojazdami wynika, że ustawa w nowym brzmieniu ma

412 zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu

413 zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, tj.

414 po 24 sierpnia 2014 r., tym samym Sąd I instancji nieprawidłowo w ocenie

415 skarżącego zastosował nowe brzmienie przepisów, w konsekwencji przyjął

416 błędną wykładnię art. 12 ust. 2 o kierujących pojazdami,

417 3. art. 42 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz.

418 553 ze zm.) poprzez pominięcie tego przepisu i wydanie przez Wojewódzki Sąd

419 Administracyjnych w Gliwicach orzeczenia sprzecznego z treścią art. 42 § 2

420 Kodeksu karnego oraz sprzecznego z treścią prawomocnego wyroku Sądu

421 Rejonowego w Z. , Wydział II Karnym sygn. akt II K1470/13 z 10 kwietnia

422 2014 r. polegającego na pominięciu ustawowego zawężenia zakresu

423 zatrzymywanych uprawnień,

424 4. art. 2 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U.

425 z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady

426 ochrony praw nabytych, przejawiające się nieuwzględnieniem faktu, iż skarżący

427 nabył uprawnienia prawa jazdy kategorii B oraz C, C+E przed popełnieniem

428 występku, a przepisy obowiązujące w chwili orzekania (tjl 10 kwietnia 2014 r.)

429 oraz treść orzeczenia - wyroku Sądu Rejonowego w Z. z 10 kwietnia

430 2014 r. sygn. akt II K 1470/13, wyraźnie wskazywały i wskazują, że skarżącemu

431 odebrano jedynie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. B prawa

432 jazdy,

433 5. art. 7 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji RP poprzez naruszenia zasady

434 legalizmu, tj. zasady działania organów administracji publicznej na podstawie i w

435 granicach określonych przez prawo, polegające na przekroczeniu granic