Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2015 r., I OSK 1355/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2015 r., I OSK 1355/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2280/11 w sprawie ze skarg M. M. i M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 2280/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi M. M. i M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 28 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej.

3 Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 28 września 2011 r. po rozpoznaniu odwołania M. L. i M. M. od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 18 maja 2011 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO w Warszawie podało, że przedmiotowa nieruchomość położona w Warszawie uregulowana była jawnym wpisem na imię G.R. Z aktu notarialnego z dnia [...] maja 1947 r. wynika, że H. z R. T. jako jedyna i wyłączna spadkobierczyni po swej matce G. R., odziedziczoną nieruchomość w Warszawie przy ul [...] sprzedała J. W. Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 28 października 1954 r. odmówiono dotychczasowemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], w uzasadnieniu orzeczenia podano, że przedmiotowy teren został objęty w posiadanie Gminy m. st. Warszawy w dniu 19 kwietnia 1948 r., a dotychczasowi właściciele nie złożyli w terminie do dnia 19 października 1948 r. wniosku o przyznanie własności czasowej.

5 Aktem notarialnym z dnia 6 marca 1996 r. Rep. A nr [...] M. L. sprzedała M. M. udział wynoszący 1/10 części obu spadków - po ojcu J. W. i matce F. W. Po rozpoznaniu wniosku M.M. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia 28 października 1954 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 14 lutego 2006 r. stwierdziło jego nieważność, uznając, że dotychczasowi właściciele nieruchomości położonej przy ul. [...] nie złożyli wniosku w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej też jako ,,dekret") o przyznanie prawa własności czasowej. Brak było zatem podstaw prawnych do wydania orzeczenia z dnia 28 października 1954 r., albowiem przepisy dekretu nie przewidywały wydawania orzeczeń z urzędu. Art. 1 dekretu stanowił, że wszelkie grunty na obszarze m. st. Warszawy przechodzą z dniem wejścia w życie dekretu na własność gminy m. st. Warszawy i orzekanie w tym zakresie, bez stosownego wniosku jest pozbawione podstaw prawnych. Podkreślono, że stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia administracyjnego nie zmienia sytuacji prawnej następców prawnych byłych właścicieli. Z datą upływu 6-miesięcznego terminu do złożenia wniosku byli właściciele utracili możliwość przyznania prawa użytkowania wieczystego (dawniej własności czasowej) przedmiotowego gruntu w trybie art. 7 ust. 2 dekretu.

6 W dniu 2 sierpnia 2006 r. M. M. złożył wniosek w trybie art. 7 dekretu o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...]. Decyzją z dnia 18 maja 2011 r. Prezydent m. st. Warszawy, po rozpoznaniu wniosku M. M. z dnia 2 sierpnia 2006 r. odmówił M. L., J.W., B.O. oraz M.M. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...], twierdząc w uzasadnieniu, że wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości został złożony przez M. M. po terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu, który jest nieprzywracalnym terminem zawitym prawa materialnego.

7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło, że ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji są prawidłowe. W myśl art. 7 ust. 2 dekretu gmina uwzględnia wniosek byłego właściciela o ustanowienie własności czasowej zgłoszony w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Istotne znaczenie miało zatem złożenie wniosku o przyznanie wieczystej dzierżawy (własności czasowej, użytkowania wieczystego) w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu. Zdaniem SKO objęcie gruntu w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy nie tworzyło nowego stanu prawnego, ukształtowanego wcześniej dekretem o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Przepisy rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), ustalają tryb, w jakim następuje objęcie gruntu w posiadanie. Przepis § 1 rozporządzenia ma następujące brzmienie: "Obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze m.st. Warszawy, nie objętych dotychczas na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 112), następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego i w jednym z poczytnych pism codziennych wydawanych w Warszawie oraz przez rozplakatowanie". Z kolei § 3 rozporządzenia stwierdza, iż "Grunty uważa się za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie". Przepis art. 7 ust. 1 dekretu czynności "objęcia w posiadanie gruntu" przez gminę, nadał takie znaczenie prawne, iż od dnia objęcia w posiadanie gruntu należy liczyć początek terminu do zgłoszenia wniosku o przyznanie własności czasowej. Skoro tak, to zdaniem organu, prawne pojęcie "objęcia w posiadanie gruntów" należy łączyć z określoną datą, którą winno określić rozporządzenie, wydane na podstawie art. 4 dekretu. Według tego przepisu rozporządzenie ustala termin i tryb obejmowania w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów określonych w art. 1 dekretu.

8 SKO następnie stwierdziło, że w utrwalonym orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy. Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu, następował zaś z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego. SKO jako przykład podało wyrok z dnia 11 czerwca 2001 r., sygn. akt OSA 3/01, w którym NSA uznał, że "Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy następował z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, stosownie do przepisu § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st.". Oznacza to, zdaniem organu, że przyznanie uprawnień przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu było możliwe tylko na wniosek uprawnionych osób, o ile wniosek ten został złożony w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia przez gminę miasto stołeczne Warszawa danego gruntu w posiadanie, we wskazanym znaczeniu. Objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 r., zatem do dnia 19 października biegł termin na złożenie stosownego wniosku.

9 Zdaniem SKO w Warszawie, skoro wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu został złożony po upływie 6 miesięcznego terminu, tj. 2 sierpnia 2006 r., o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, należało odmówić jego uwzględnienia. W aktach takiego wniosku nie ma. W swoim odwołaniu - później wycofanym - z dnia 15 listopada 1954 r. J. W. przyznał, że stosownego wniosku nie złożył, z uwagi na zaistniałe wówczas okoliczności. Dla prawidłowości złożenia wniosku dekretowego nie ma znaczenia dlaczego przedmiotowy wniosek nie został złożony, lecz fakt czy i kiedy wniosek został złożony w odpowiednim organie.

10 Skargi na powyższą na decyzję SKO w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. M. i M. L. zarzucając w szczególności rażące naruszenie art. 7 dekretu, naruszenie § 2 ust. 2 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r., obrazę przepisów postępowania - art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.

11 W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skarg i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej jako p.p.s.a. ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uznał, że zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają przepisów. Zdaniem Sądu I instancji, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości a stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasługuje na jego podzielenie. Sąd następnie wyjaśnił, że aby gmina mogła uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej, należało zrealizować obie przesłanki określone w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. - wniosek powinien zostać zgłoszony przez osoby w tym przepisie wymienione i w terminie tam określonym. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy nastąpiło z dniem 19 kwietnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, a zatem, zakreślony w art. 7 ust. 1 dekretu termin 6 miesięczny do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej - upłynął z dniem 19 października 1948 r.

13 Zdaniem Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie znalazło zastosowanie rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy, które weszło w życie z dniem ogłoszenia, tj. z dniem 10 lutego 1948 r. Rozporządzenie to w § 1 stanowiło, iż obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze tej gminy, nie objętych dotychczas w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, zgodnie natomiast z § 3 tego rozporządzenia - grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Rozporządzenie to w § 2 pkt 2 upraszczało także w stosunku do uchylanego rozporządzenia sposób określenia nieruchomości obejmowanej w posiadanie przez gminę - według nowej regulacji wystarczyło oznaczenie obszaru na którym grunty zostają objęte w posiadanie. Skoro więc Dziennik Urzędowy Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy nr [...] ukazał się w dniu 19 kwietnia 1948 r. to uznać należało, że termin sześciomiesięczny, określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r., upłynął w dniu 19 października 1948r. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy. Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu, następował zaś z dniem wydania numeru powołanego organu urzędowego, natomiast przyznanie uprawnień przewidzianych w art. 7 ust. 1 dekretu, było możliwe tylko na wniosek uprawnionych osób, o ile wniosek ten został złożony w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia przez gminę miasto stołeczne Warszawa danego gruntu w posiadanie, we wskazanym znaczeniu.

14 Zdaniem Sądu Wojewódzkiego objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 r. tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego n. st. Warszawy, zatem dzień 19 października 1948 r. był datą końcową na złożenie stosownego wniosku. Sąd zaznaczył, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja SKO w Warszawie z dnia 14 lutego 2006 r. stwierdzająca nieważność orzeczenia z dnia 28 października 1954 r., z uwagi na fakt, iż dotychczasowi właściciele przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] nie złożyli w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, a zatem brak było podstaw prawnych do wydania orzeczenia z dnia 28 października 1954 r. W ocenie Sąd trafnie wówczas stwierdzono, że stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia administracyjnego nie zmienia sytuacji prawnej następców prawnych byłych właścicieli, bowiem z datą upływu 6-miesięcznego terminu do złożenia wniosku byli właściciele utracili możliwość przyznania prawa użytkowania wieczystego (dawniej własności czasowej) przedmiotowego gruntu w trybie art. 7 ust. 2 dekretu.

15 Sąd podkreślił również, że w aktach administracyjnych sprawy nie ma wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu, natomiast dawny właściciel J.W. w swoim odwołaniu z dnia 15 listopada 1954 r. od decyzji z dnia 28 października 1954 r., które to odwołanie następnie wycofał, przyznał, że stosownego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nie złożył, z uwagi na zaistniałe wówczas okoliczności, przy czym, jak słusznie zauważył organ, nie ma znaczenia dlaczego wniosek nie został złożony.

16 Sąd Wojewódzki uznał także, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

17 W skardze kasacyjnej M. M. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, jak również błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego a mianowicie: naruszenie art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, podczas, gdy obowiązkiem Sądu było dokonanie w oparciu o akta sprawy kontroli działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego pod względem zgodności z prawem, co oznaczać miało przede wszystkim zbadanie czy organ nie naruszył prawa, czy prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, czy ustalenia faktyczne w toku postępowania były prawidłowe; rażące naruszenie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, poprzez utrzymanie "Prezydenta m. st. Warszawy nr [...] z dnia 18 maja 2001 roku w mocy przedmiotowej decyzji obarczonej wadami prawnymi", a w efekcie nieuwzględnienie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej przy ul. [...], pomimo zachowania terminu wynikającego z art. 7 ust. 1 ww. dekretu; naruszenie § 2 ust. 2 oraz § 5 Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 112) poprzez uznanie, że objęcie gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...], nastąpiło z urzędu z dniem 19 kwietnia 1948 r., pomimo zaniechania przeprowadzenia dowodu na okoliczność istnienia prawomocnego planu zabudowania obowiązującego na tym terenie oraz pomimo dopełnienia obowiązku powiadomienia dotychczasowego właściciela; obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy; "błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przekroczeniu zasad swobodnej oceny dowodów wyrażonej w przepisie art. 80 k.p.a.".

18 W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

19 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

20 Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał jej w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

21 W pierwszej kolejności należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów pstępowania a mianowicie art. 7, 8, 77 § 1 i 4 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego okoliczności sprawy oraz przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, ponieważ to pozwoli roznać zarzuty naruszenia prawa materialnego. Kwestią sporną w sprawie jest to czy wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy został złożony w terminie określonym w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy tj. 6 miesięcy od ojęcia w posiadanie gruntu przez gminę. Zatem aby odpowiedzieć na to pytanie organy administracji zobowiązane były ustalić datę objęcia w posiadanie nieruchmosci przy ulicy [...] w Warszawie i czy wniosek ten został złożony a jeżeli tak to kiedy.

22 Z ustaleń organów administracji zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji wynika, że przedmiotowy grunt nie został objęty w posiadanie w czasie obowiązywania Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 16, poz. 112). Skarżący kasacyjnie nie złożył żadnych wniosków dowodowych które podważyłyby tę okoliczność. Niepodważonym w sprawie natomiast jest także to, że w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy z dnia 19 kwietnia 1948 r. ogłoszono objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy na podstawie art. 4 dekretu w związku z § 1 i 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy. Z ustaleń organów wynika także, iż jedynym wnioskiem złożonym w trybie art. 7 ust. 1 dekretu znajdującym się w aktach sprawy jest wniosek skarżącego kasacyjnie z dnia 2 sierpnia 2006 r. Także z orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia 28 października 1954 r. wynika, że odmówiono dotychczasowemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], bowiem grunt ten został objęty w posiadanie gminy m. st. Warszawy w dniu 19 kwietnia 1948 r., a dotychczasowi właściciele nie złożyli w terminie do dnia 19 października 1948 r. wniosku o przyznanie własności czasowej. Także SKO stwierdzając nieważność tego orzeczenia w decyzji z dnia 14 lutego 2006 r. swoje orzeczenie oparło jedynie na ustaleniu, że nie było podstaw do wydania orzeczenia, bowiem dotychczasowi właściciele nie złożyli wniosku o przyznanie własności czasowej. Wreszcie w odwołaniu z dnia 15 listopada 1954 r. od orzeczenia z dnia 28 października 1954 r., dawny właściciel J. W. wprost wyartykułował, że stosownego wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nie złożył z uwagi na zaistniałe wówczas okoliczności.

23 Opierając się na tych faktach organy administracji i Sąd wyciągnęły prawidłowe wnioski, że objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę nastąpiło z dniem 19 kwietnia 1948 r. a jedyny wniosek dekretowy dotyczący tego gruntu został złożony dnia 2 sierpnia 2006 r. W materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie brak jest dowodów które podważałyby powyższe ustalenia. Takich dowodów skarżący kasacyjnie nie wskazał w skardze ani w skardze kasacyjnej. Zarzut nieprzeprowadzenia dowodu na okoliczność istnienia prawomocnego planu zabudowania jest chybiony, bowiem sama ta okoliczność nie miałaby wpływu na uznanie, że do objęcia w posiadania gruntu doszło na podstawie Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy. W zarzucie sformułowanym w skardze kasacyjnej twierdzi się także, jakoby o objęciu gruntu w posiadanie powiadomiono dotychczasowego właściciela, jednak nie wskazuje się z jakich dowodów to wynika. Twierdzenia te mogą także budzić wątpliwości i są niezrozumiałe w kontekście stwierdzonego braku złożenia wniosku dekretowego ze strony dotychczasowych właścicieli nieruchomości do dnia wydania Dziennika Urzędowego Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy z dnia 19 kwietnia 1948 r., w którym ogłoszono objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy i wobec twierdzeń skarżącego kasacyjnie o skuteczności wniosku dekretowego złożonego przed przejęciem gruntów w posiadanie. Wydaje się bowiem, że skuteczność wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z dnia 2 sierpnia 2006r. przy niewykazaniu złożenia takiego wniosku wcześniej, mogłaby być osiągnięta jedynie poprzez wykazanie, że termin z art. 7 ust. 1 dekretu nie rozpoczął biegu z powodu nieobjęcia przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę, a konkretnie podważenie ustalenia organów o przejęciu tego gruntu dnia 19 kwietnia 1948 r. Dla jasności należy tu dodać, że tej ostatniej okoliczności jednak nie podważono.

24 W tej sytuacji stwierdzić należy, że organy administracji stosownie do reguł wynikających z art. 7, 8 i 77 § 1 i 4 k.p.a. dokładnie i wyczerpująco wyjaśniły stan faktyczny sprawy i prawidłowo stosownie do treści art. 80 k.p.a. cały zebrany materiał dowodowy oceniły, a Sąd Wojewódzki zasadnie nie stwierdził naruszenia tych przepisów.

25 Zarzuty prawa materialnego sprowadzają się do podważania stanowiska organów i Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że dotychczasowi właściciele gruntów i ich następcy prawni nie dotrzymali terminu wynikającego z art. 7 ust. 1 dekretu, czego konsekwencją było nieuwzględnienie wniosku o przyznanie własności czasowej. Wskazanym jest zatem w tym miejscu powtórzyć za Sądem pierwszej instancji, że w związku z ustaleniem, że przedmiotowe grunty nie zostały objęte w posiadanie przez gminę w czasie obowiązywania Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy, znalazło zastosowanie rozporządzenie Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy, które weszło w życie z dniem ogłoszenia, tj. z dniem 10 lutego 1948 r. Rozporządzenie to w § 1 stanowiło, iż obejmowanie w posiadanie przez gminę m.st. Warszawy gruntów na obszarze tej gminy, nie objętych dotychczas w posiadanie na podstawie rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 1946 r. następuje w drodze ogłoszeń Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy, podanych do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w organie urzędowym Zarządu Miejskiego, zgodnie natomiast z § 3 tego rozporządzenia - grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. Rozporządzenie to w § 2 pkt 2 upraszczało także w stosunku do uchylanego rozporządzenia sposób określenia nieruchomości obejmowanej w posiadanie przez gminę - według nowej regulacji wystarczyło oznaczenie obszaru na którym grunty zostają objęte w posiadanie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela aktualny nadal pogląd wyrażony w wyroku Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 11 czerwca 2001 r. sygn. akt OSA 3/01, że "Skutek prawny, polegający na tym, że grunty na określonym obszarze Warszawy zostały objęte w posiadanie przez gminę w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, następował z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, stosownie do przepisu § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy".

26 Ponieważ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m. st. Warszawy nr [...] ukazał się w dniu 19 kwietnia 1948 r. to uznać należało, że termin sześciomiesięczny, określony w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r., upłynął w dniu 19 października 1948 r. Podkreślić należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż wskazany w dekrecie sześciomiesięczny termin był terminem zawitym prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, a złożenie wniosku o przyznanie własności czasowej po upływie tego terminu stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej, bez względu na przyczynę uchybienia. Zatem niezłożenie wniosku dekretowego lub też jego złożenie z uchybieniem wskazanego terminu skutkowało wygaśnięciem roszczeń o ustanowienie prawa wieczystej dzierżawy.

27 O charakterze prawnym terminu określonego w art. 7 dekretu jednoznacznie przesądziła uchwała podjęta w składzie 5 sędziów NSA z dnia 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96 wskazująca, że do terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (art. 58-60). W uchwale tej wyjaśniono, że terminem zawitym jest termin, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Takiego stwierdzenia nie zawiera art. 7 ust. 1 dekretu, choć zakreśla dotychczasowemu właścicielowi termin zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy. Przywrócenie terminu prawa materialnego jest dopuszczalne, ale tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Pogląd o wygaśnięciu uprawnień z upływem terminu określonego w art. 7 ust. 1 dekretu i brakiem możliwości jego przywrócenia prezentowany był jeszcze przed powyższą uchwałą (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1985 r. sygn. akt IV SA 1091/96, z dnia 3 lutego 1995 r. sygn. akt IV SA 832/93) i aktualny jest obecnie, czego wyrazem mogą być przykładowo wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1087/04; z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt I OSK 133/05; z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt I OSK 85/09; z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1227/09; z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 366/12; z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1544/11; z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 128/14.

28 Jak już wykazano wyżej z niepodważonych przez skarżącego ustaleń faktycznych wynika, że dotychczasowi właściciele gruntów położonych przy ul [...] w Warszawie i ich następcy prawni do dnia 19 października 1948 r. nie złożyli wniosku w o przyznanie własności czasowej. W tych okolicznościach wniosek złożony przez skarżącego kasacyjnie dnia 2 sierpnia 2006 r. jako złożony po terminie wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu nie mógł być uwzględniony.

29 W konsekwencji Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 7 ust. 1 dekretu i § 2 ust. 2 i § 5 Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tej sytuacji należy uznać, że Sąd ten stosownie do art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku po przeprowadzeniu prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji był zobowiązany zgodnie z art. 151 p.p.s.a. oddalić skargi.

30 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.