Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006 r., I OSK 1015/06

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006 r., I OSK 1015/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 13 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Rejonowego w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 270/06 o odrzuceniu skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2006 r. odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, zaś w rozpatrywanej sprawie Prokurator, występując jako strona postępowania administracyjnego, obowiązany był wyczerpać dostępny tryb odwoławczy, określony w art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. – dalej Kpa). Z obowiązku tego zwolniony jest jedynie prokurator niebiorący udziału w postępowaniu administracyjnym.

3 W niniejszej sprawie Prokurator Rejonowy w [...] pismem z dnia 2 listopada 2005 r. poinformowany został o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem jego sprzeciwu, wobec czego, zgodnie z art. 188 Kpa, zaczął występować w tym postępowaniu na prawach strony. Żaden przepis nie przewiduje dla prokuratora szczególnych uprawnień w zakresie zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji kończących postępowanie w sprawach, w których brał on udział na prawach strony. W związku z tym należało uznać, że skarga wniesiona przez Prokuratora Rejonowego w [...] bez wyczerpania dostępnych środków zaskarżenia jest niedopuszczalna w świetle art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej Ppsa) i podlega odrzuceniu.

4 Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył Prokurator Rejonowy w [...], wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

5 1) art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że jego skarga jest niedopuszczalna z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, podczas gdy z akt wynika, że Prokurator nie zgłaszał swojego udziału w postępowaniu administracyjnym, a więc nie brał w nim udziału,

6 2) art. 52 § 1 cytowanej ustawy, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż wskazane w tym przepisie szczególne uprawnienie prokuratora do wniesienia skargi bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia nie dotyczy prokuratora, który brał udział w postępowaniu na prawach strony,

7 3) art. 188 w związku z art. 183 § 1 Kpa, polegające na błędnej ich interpretacji, poprzez przyjęcie, że prokurator włączył się do postępowania administracyjnego jako strona przez sam fakt otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, podczas gdy, zdaniem skarżącego, zgłoszenie udziału prokuratora w postępowaniu musi być wyraźne i jednoznaczne i nie można go domniemywać.

8 Skarżący podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie Prokurator Rejonowy w [...] nie dokonał przystąpienia do postępowania administracyjnego w charakterze strony, co błędnie przyjął Sąd I instancji, wywodząc z tego faktu tezę o braku szczególnych uprawnień Prokuratora wynikających z art. 52 § 1 Ppsa. Przystąpienia Prokuratora do postępowania nie można wywieść z faktu złożenia przez niego wniosku o wszczęcie postępowania, a tym bardziej z faktu zawiadomienia Prokuratora przez organ

9 o wszczęciu takiego postępowania. Treść art. 188 Kpa wskazuje jedynie na dodatkowe uprawnienia prokuratora biorącego udział w postępowaniu administracyjnym, nie wyłączając stosowania szczególnych uprawnień, przyznanych mu przez inne przepisy. Ograniczenie uprawnień procesowych prokuratora w postępowaniu stałoby w sprzeczności z funkcją, jaką wypełnia on w systemie kontroli administracji. Z uwagi na tę funkcję, przypadki zrównania pozycji prokuratora i strony powinny wynikać wprost z przepisów prawa, jak ma to miejsce w art. 177 § 2 Ppsa, gdzie ustawodawca wyraźnie zaznaczył, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej przewidziany dla stron wiąże również prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich.

10 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, wskazując, że w orzecznictwie administracyjnym przyjął się pogląd, iż przepisy nie przewidują dla prokuratora szczególnych uprawnień w zakresie zaskarżania decyzji kończącej postępowanie, w którym prokurator brał udział na prawach strony.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

13 Ani przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206, ze zm.), ani inne akty prawne, w tym Ppsa, nie przewidują dla prokuratora szczególnych uprawnień w zakresie zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji kończącej postępowanie administracyjnej, w którym prokurator brał udział. Jeżeli przysługują mu w tym zakresie prawa i obowiązki strony, to ciąży również na nim obowiązek wyczerpania przed wniesieniem skargi trybu odwoławczego (wezwania do usunięcia naruszenia prawa). Obowiązek ten nie powstaje wówczas, gdy prokurator nie brał udziału w postępowaniu i na tym polega uprzywilejowana pozycja prokuratora jako strażnika praworządności. Powyższy pogląd został potwierdzony uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 6/05 (ONSAiWSA 2006/3/68), podjętą w składzie 7 sędziów, w której stwierdzono, iż zarówno na gruncie obowiązującej uprzednio ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jak i w świetle Ppsa, prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, dotyczy obowiązek wyczerpania środków odwoławczych.

14 Nie można się również zgodzić z twierdzeniem, że Prokurator Rejonowy w [...] nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte na skutek wniesionego przez niego sprzeciwu, następnie został on zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, wreszcie została mu doręczona decyzja kończąca postępowanie w pierwszej instancji.

15 Sprzeciw jest nadzwyczajnym środkiem prawnym przysługującym tylko prokuratorowi. Nie ulega wątpliwości, że podmiot korzystający z przysługującego mu środka prawnego, automatycznie staje się uczestnikiem postępowania wywołanego wniesieniem tego środka zaskarżenia. Prokurator wnosi sprzeciw, ponieważ żąda wzruszenia zaskarżonej decyzji, nie zaś dlatego, że chce dopiero rozważyć zasadność

16 i celowość zgłoszenia swojego udziału w postępowaniu. Przepis art. 183 § 1 Kpa jest unormowaniem mającym zapewnić prokuratorowi możliwość przystąpienia do już toczącego się postępowania. Nie można tego przepisu interpretować w ten sposób, iż wymaga on od prokuratora złożenia oświadczenia o przystąpieniu do postępowania, które zostało zainicjowane zwróceniem się przez niego o wszczęcie postępowania lub wniesieniem sprzeciwu od decyzji ostatecznej.

17 Niezasadne są zatem zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 pkt 6 i art. 52 § 1 Ppsa.

18 Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 188 w związku z art. 183 § 1 Kpa. Podstawą skargi kasacyjnej był art. 174 pkt 2 Ppsa, a zatem naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy kasacyjnej skarżący musi powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W powyższym świetle jest rzeczą oczywistą, iż Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 188 w związku z art. 183 § 1 Kpa, ponieważ nie są to przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne. Sąd I instancji nie mógł ich stosować, a więc również nie mogło dojść do ich naruszenia.

19 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.