Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2023 r., I GSK 961/19

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2023 r., I GSK 961/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 901/18 w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 21 sierpnia 2018 r. nr 3/0/EFS/2018 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 12 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Łd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę E. P. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z 21 sierpnia 2018 r. w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu.

3 Od tego wyroku skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Środek odwoławczy oparła na obu podstawach kasacyjnych. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczyły art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." poprzez niedstrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ administracji przepisów postępowania dotyczących kwalifikowanej wady postępowania administracyjnego i niestwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wybiórczego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organy administracji.

4 Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczył naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1431) – zwanej dalej "ustawą o zasadach realizacji programów" poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji błędu subsumpcji popełnionego przez organy, a polegającego na przyjęciu że Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Łodzi posiada kompetencje instytucji pośredniczącej i uprawniony jest do określenia w decyzji administracyjnej kwoty zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłącie odsetek, o których mowa w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1077 ze zm.) – zwane dalej: "u.f.p.".

5 Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

6 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o przeprowadzenie rozprawy.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Zarzuty skargi kasacyjnej pozostają nieuzasadnione. Z tego powodu skarga kasacyjna, w myśl art. 184 p.p.s.a., podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów.

9 Nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, dlatego że Sąd pierwszej instancji trafnie nie dopatrzył się uchybień w czynnościach postępowania podejmowanych przez organy administracji w tej sprawie. Przede wszystkim – wbrew tezom skargi kasacyjnej – organom udało się wykazać, że skarżąca nie zrealizowała projektu zgodnie z deklaracją zamieszczoną we wniosku o dofinansowanie. Udowodniono bowiem, że dopuściła się licznych nieprawidłowości w wykonywaniu projektu i nie przedstawiła nowego harmonogramu jego realizacji. Okoliczności te stały się podstawą wystosowania do skarżącej oświadczenia o rozwiązaniu umowy o dofinansowaniu w trybie natychmiastowym i wezwania do zwrotu pobranych środków publicznych. Wydanie zaskarżonej do Sądu Wojewódzkiego decyzji stanowiło konsekwencję niewykonania przez skarżącą wspomnianego wezwania.

10 Podkreślić należy, że zasadność skierowania do skarżącej oświadczenia o rozwiązaniu umowy oraz wezwania do zwrotu należy do zagadnień, które zasadniczo mogłyby podlegać zbadaniu w stosownym postępowaniu cywilnym. To sąd powszechny jest bowiem właściwy w tego typu sporach. Pogląd ten zresztą w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości (zob. np. wyrok NSA z 11 marca 2020 r., I GSK 186/18, LEX nr 3065280). Dlatego podnoszenie w skardze kasacyjnej zarzutów przeciwko wyrażonemu przez organ oświadczeniu jest nietrafne. Z kolei w świetle zgromadzonego w tej sprawie materiału twierdzenie skarżącej, że nie wykazano podstaw do zwrotu środków jest gołosłowne. Skarżąca nie przedstawiła w skardze kasacyjnej żadnych okoliczności podważających zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia organów. Stanowisko skarżącej ogranicza się w zasadzie do kilkukrotnego powtórzenia tezy, zgodnie z którą organy nie wykazały przesłanek wydania decyzji o zwrocie środków. Z tych przyczyn nie można uwzględnić zarzutu skarżącej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że art. 77 k.p.a. składa się z mniejszych jednostek redakcyjnych i rygoryzm skargi kasacyjnej wymaga od skarżącej tego, by wskazać której z nich zarzut dotyczy. Nieuczynienie zadość temu obowiązkowi skutkuje uznaniem wskazanego zarzutu za nieuzasadniony bez merytorycznej jego oceny.

11 Z kolei zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest oczywiście bezzasadny dlatego, że – jak wyjaśnił to zresztą bardzo skrupulatnie Sąd pierwszej instancji – decyzja została wydana przez organ właściwy. Podpis należy do obligatoryjnych, w świetle art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., elementów decyzji administracyjnej. W tej sprawie podpisanie decyzji Wojewódzkiego Urzędu Pracy przez dyrektora tego Urzędu było poprawne, bo podmiot ten reprezentuje urząd na zewnątrz. Umieszczenie tego podpisu było zatem konieczne dla nadania dokumentowi waloru aktu stosowania prawa. Z tych samych powodów nieuzasadniony pozostaje zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów. Jest on zresztą częściowo niezrozumiały. Zwrócić bowiem należy uwagę, że podnoszony przez skarżącą zarzut niewłaściwości organu nie można utożsamiać z błędem subsumpcji. Subsumpcja polega bowiem na podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod stosowaną w danej sprawie normę prawa materialnego. Ten etap stosowania prawa nie wyraża oceny organu w kwestii realizacji przypisanej mu właściwości.

12 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.