Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2020 r., I GSK 342/20

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2020 r., I GSK 342/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi P. M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1390/18 skargi kasacyjnej "D." s.c. reprezentowanej przez wspólnika – A. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 979/15 w sprawie ze skargi "D." s.c., reprezentowanej przez wspólnika – P. M. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1390/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej "D." s.c. reprezentowanej przez wspólnika – A.Sp. z o.o. w B. (obecnie: G. Sp. z o.o. w B.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 979/15 w pkt 1 sprostował oznaczenie strony zawarte w komparycji zaskarżonego wyroku, w pkt 2 oddalił skargę kasacyjną zaś w pkt 3 zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

3 P. M. pismem z 21 stycznia 2020 r. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego.

4 W uzasadnieniu podkreślono, że sprawa została rozpoznana przez sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego M. G., która objęła urząd po zaprzysiężeniu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 lutego 2019 r., zgodnie z uchwałą Krajowej Rady Sądownictwa nr 529/2018 z dnia 8 listopada 2018 r. Zdaniem skarżącego nie można uznać, aby sędzia M. G. uzyskała rekomendację Krajowej Rady Sądownictwa, o której mowa w art. 179 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r., został wydany przez osobę nieuprawnioną.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania obowiązkiem Sądu jest dokonanie jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a. Chodzi zatem o oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie jednej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 271 – 273 p.p.s.a., uzasadnienie podstawy wznowienia, a także okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Obowiązkiem Sądu jest też zbadanie, czy skarga jest wzniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.

7 Sąd administracyjny zobowiązany jest odrzucić skargę o wznowienie postępowania, która nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach działu VII p.p.s.a.

8 Zgodnie z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. wznowienia postępowania można żądać z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia.

9 Mając na uwadze regulacje ustrojowe sądownictwa administracyjnego, osobą nieuprawnioną jest osoba niebędąca sędzią, a więc ten, kto nie posiada kwalifikacji sędziowskich i nie został powołany na stanowisko sędziego sądu administracyjnego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) lub ten, kto wprawdzie posiada kwalifikacje sędziowskie, jednak nie został powołany na stanowisko sędziego, a także osoba, która zgodnie z ustawą nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym. Uprawnienia do orzekania w składach danego sądu administracyjnego wynikają z faktu otrzymania nominacji na określone stanowisko we wskazanym sądzie administracyjnym lub delegacji do orzekania w określonym sądzie. Przez akt powołania osoba staje się sędzią, czyli jest uprawniona do orzekania. Akt powołania jest aktem kształtującym status sędziego – osoba powołana przez Prezydenta RP jest uprawniona do orzekania w określonym sądzie (vide postanowienie NSA z 19 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1543/07).

10 Zgodnie z art. 179 Konstytucji RP, Sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na czas nieoznaczony.

11 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Pozycja ustrojowa Prezydenta RP została określona w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konstytucja zalicza wprawdzie Prezydenta do organów władzy wykonawczej (art. 10 ust. 2 Konstytucji RP), ale nie oznacza to, że należy on do organów administracji publicznej.

12 W zakresie, w jakim Prezydent RP działa jako głowa Państwa Polskiego, symbolizując majestat Państwa, jego suwerenność, wykracza poza sferę działalności administracyjnej. Kompetencja Prezydenta RP określona w art. 179 Konstytucji traktowana jest jako uprawnienie osobiste (prerogatywa) Prezydenta, a zarazem sfera jego wyłącznej gestii i odpowiedzialności (vide: wyrok TK z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt K 18/09, OTK-A 2012/6/63; postanowienia NSA z 17 października 2012 r.: sygn. akt I OSK 1876/12, I OSK 1877/12, I OSK 1889/12).

13 Powoływanie sędziów przez Prezydenta RP nie jest uprawnieniem z zakresu administracji publicznej lecz stosowaniem norm konstytucyjnych. Jest to rozstrzygnięcie dyskrecjonalne Prezydenta PR, mieszczące się w zakresie jego osobistej prerogatywy. Spełnienie przez kandydata wymogów określonych w przepisach prawa nie oznacza uprawnienia do powołania przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego.

14 W ramach kompetencji Prezydenta RP z art. 179 Konstytucji RP mieści się uprawnienie do odmowy uwzględnienia wniosku KRS. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma sporu co do tego, że prawo odmowy powołania sędziego powinno być rezultatem wykonywania przez Prezydenta zadań, jakie postawiła przed nim Konstytucja, a więc czuwania nad przestrzeganiem Konstytucji, stania na straży suwerenności państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. Jak to wyżej podniesiono Prezydent RP ma prawo odmowy uwzględnienia wysuniętych przez KRS wniosków, jeżeli sprzeciwiłaby się one wartościom, na straży których postawiła go Konstytucja (vide: wyrok TK z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt K 18/09, Paweł Sarnecki [w:] "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz", pod red. L. Garlickiego, pkt 10 do art. 126).

15 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wręczył M. G. akt powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego.

16 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro kandydat na sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego został powołany przez Prezydenta RP do pełnienia urzędu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może być osobą nieuprawnioną, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a.

17 Zatem w wydaniu orzeczenia zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1390/18, nie uczestniczyła osoba nieuprawniona, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a.

18 Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie została zatem oparta na ustawowej przesłance wznowienia, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a., i jako taka podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym.

19 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.