Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2006 r., I GSK 296/06

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2006 r., I GSK 296/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędziowie Jerzy Chromicki NSA Czesława Socha (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] w Kutnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 214/05 w sprawie ze skargi [...] w Kutnie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I oddala skargę kasacyjną; II zasądza od [...] w Kutnie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Łodzi kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2005 r. o sygnaturze III SA/Łd 214/05 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III oddalił skargę [...] prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...] w Kutnie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. o nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia 3 stycznia 2005 r.

3 Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne z dnia 28 kwietnia 2003 r. zawarte w SAD nr [...], objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu ciężarowego marki VOLKSWAGEN T4, nr nadwozia [...], nr silnika ABL 204091, poj. 1896 cm3, roku produkcji 1999 według kodu PCN 8704 21 99 9 w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia towaru oraz kwoty długu celnego, nie jest prawidłowe. Należało zamiast stawki celnej obniżonej określonej dla towarów pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej, zastosować stawkę celną autonomiczną w wysokości 35% od wartości celnej pojazdu i ustalić kwotę długu celnego.

4 Powyższa ocena została sformułowana w związku z dodatkową weryfikacją dowodów pochodzenia zgodnie z art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego zmienionego porozumieniem między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997 r. (załącznik do Dz.U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662). Towar został zakupiony według rachunku nr 34 z dnia 24 kwietnia 2003 r. Jako podstawę zastosowania stawki celnej obniżonej organ celny przyjął świadectwo przewozowe EUR.1 nr A 109761 wystawione przez niemieckie władze celne w dniu 25 kwietnia 2003 r. i poddał weryfikacji. Władze celne Niemiec pismem z dnia 12 października 2004 r. (Z 4215 F-5023/03-1) stwierdziły, że pojazd opisany w świadectwie pochodzenia nabył status towaru pochodzącego z Polski, co oznaczało, że nie posiada preferencyjnego unijnego pochodzenia. Oznaczało to, że stan faktyczny jest odmienny od zadeklarowanego przez stronę w zgłoszeniu celnym.

5 W ocenie Sądu I instancji wynik weryfikacji jest wiążący dla władz kraju importu i nie może być przedmiotem oceny dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importu. Skoro nie potwierdził niemieckiego pochodzenia pojazdu lecz jednoznacznie wskazał na pochodzenie z Polski, to nie można zastosować obniżonej stawki celnej zarezerwowanej dla towarów pochodzących z Unii Europejskiej. Ustalenie zaś, że pochodzenie towaru nie jest drobną niezgodnością, dotyczyć może jedynie drobnych niezgodności pomiędzy oświadczeniami złożonymi w dowodzie pochodzenia a oświadczeniami podanymi w innych dokumentach przedkładanych władzom celnym celem dopełnienia formalności wymaganych przy imporcie produktów.

6 Sąd przyjął, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy Decyzji Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. zmieniające Protokół nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia. W dacie wydania powoływanej i cytowanej Decyzji Wspólnego Komitetu EOG, jak też w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego a akty prawne Wspólnego Komitetu EOG nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego w Polsce prawa. Stroną Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie była Rzeczpospolita Polska, z jednej strony, a Wspólnoty Europejskie i ich państwa członkowskie, z drugiej strony, której załącznikiem był Protokół nr 4 dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, którego tekst zgodnie z art. 38 Protokołu nr 4 opublikowany został w Dz.U. z dnia 18 grudnia 2003 r. nr 217, poz. 2126. Zgodnie z postanowieniami art. 13 i art. 16 tej wiążącej Polskę umowy międzynarodowej, tj. Protokołem nr 4 do Układu Europejskiego w związku z art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 Kodeksu celnego (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), obniżenie stawki celnej stosuje się dla towarów przywożonych na polski obszar celny, jeśli: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej, pochodzenie towaru udokumentowano prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze, spełniono warunki bezpośredniego przywozu do Polski. Niezachowanie choćby jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie obniżonej stawki celnej. Obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru ciąży na importerze (art. 64 i 65 Kodeksu celnego). W przedmiotowej sprawie importer zadeklarował pochodzenie towaru z Niemiec i przedstawił świadectwo przewozowe EUR.1. Na tej podstawie organ celny zastosował obniżoną stawkę celną dla sprowadzonego samochodu Volkswagen T4.

7 Sąd uznał też za bezzasadny zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego, skoro przepisy Ordynacji podatkowej, jak i Kodeksu celnego nie zawierają odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego.

8 Powyższe oznaczało, że wydane decyzje nie naruszały prawa i dlatego skarga nie podlegała uwzględnieniu.

9 W skardze kasacyjnej [...] zaskarżył w całości wyrok, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r., a w szczególności art. 15 w związku z art. 2 ust. 1 tego Porozumienia poprzez odmowę zastosowania w sprawie stawki celnej obniżonej 0%. Wskazując na powyższe, domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisach.

10 W uzasadnieniu podał, że nie jest prawdą, aby Polska w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego nie była stroną Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z 14 marca 2003 r. Treść Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, gdzie Polska była stroną w dacie 28 kwietnia 2003 r. została zmieniona powyższą Decyzją i weszła w życie z dniem 15 marca 2003 r., a którą stosuje się od 1 lipca 2002 r. Na mocy art. 1 tej Decyzji – Protokół nr 4 w dotychczasowym brzmieniu zastąpiono tekstem załączonym do tej decyzji. Z tą datą poprzedni tekst Protokołu nr 4 stracił swoją moc. Oznacza to, że Tytuł II Protokołu nr 4 z art. 2 ust. 1 w połączeniu z art. 15 spowodował, że produkty z Polski, jak i z terytorium UE korzystały w dniu 28 kwietnia 2003 r. z obniżonych stawek celnych na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 226, poz. 1885 z późn. zm.), co służyło realizacji zasady swobodnego przepływu towarów.

11 Dyrektor Izby Celnej w Łodzi wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Podał, że zaskarżony wyrok zgodny jest z obowiązującym prawem a podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

14 Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

15 Skarga kasacyjna w sprawie nie powołuje żadnych przepisów proceduralnych, a które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych, o których mowa w art. 174 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W konsekwencji dla oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny ustalony przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Uzasadniał wobec tego przyjętą przez organy celne i Sąd brak podstawy do zastosowania na przedmiotowy towar stawki celnej obniżonej. W myśl postanowień art. 13 § 3 pkt 4 i § 4 ustawy Kodeks celny – stawki celne obniżone określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile to towary, do których to się odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, jak również stawki celne obniżone, określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami określone są w Taryfie celnej ustanowionej w drodze rozporządzenia przez Radę Ministrów. Wykaz krajów, do których stosuje się stawki celne obniżone wynikające z umowy zawartej między Polską a Unią Europejską został podany w wykazie nr IV Części Pierwszej Postanowień Wstępnych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej. Nie ma Polski wśród państw wymienionych w wykazie. Dla towarów pochodzących z Polski nie została określona stawka celna obniżona.

16 W świetle cytowanych przepisów oraz uzyskanego materiału dowodowego, istniały podstawy prawne do uznania, że zadeklarowane w zgłoszeniu celnym SAD preferencyjne niemieckie pochodzenie samochodu ciężarowego marki Volkswagen Transporter nie odpowiadało rzeczywistości.

17 Nie jest wobec tego uzasadniony zarzut skargi naruszenia Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r., a w szczególności art. 15 w związku z art. 2 ust. 1 tego porozumienia poprzez odmowę zastosowania w sprawie stawki celnej obniżonej 0%.

18 Jak już wyżej wskazano, zgodnie z przepisami art. 13 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 13 § 3 pkt 4 Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania.

19 Obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy ustępu 5 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do decyzji [...] z dnia 3 stycznia 2005 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r., a także postanowienia art. 13 i art. 16 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego wprowadzają możliwość stosowania stawem celnych obniżonych w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków: towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu nr 4 Układu Europejskiego, pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem przewozowym EUR.1 lub deklaracją na fakturze, został spełniony warunek bezpośredniego przywozu towaru do Polski.

20 Podstawą do zastosowania preferencji celnych w przedmiotowej sprawie jest Protokół nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony.

21 Skarżący w sformułowanym zarzucie skargi kasacyjnej myli Protokół nr 4 do Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia zmieniony Decyzją Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. z Protokołem nr 4 do Układu Europejskiego dotyczącym definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej. Z kolei treść tego Protokołu nr 4 została zmieniona Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzecząpospolitą Polską z dnia 25 lutego 2003 r. opublikowaną w Dzienniku Ustaw Nr 217, poz. 2126 z dnia 18 grudnia 2003 r. Jedna i druga umowa jako załącznik posiada Protokół nr 4. Z tą jednak różnicą, że inne organy je wydały i inne też są uprawnione do ich zmiany.

22 Powoływana Decyzja Wspólnego Komitetu EOG nr 38/2003 dotyczy porozumienia w spawie reguł pochodzenia zawartego pomiędzy krajami Wspólnoty (Unii Europejskiej) oraz Islandią i Norwegią. W 2003 roku Polska nie była członkiem Unii Europejskiej – została nim dopiero od 1 maja 2004 r. – nie była więc stroną przedmiotowego postępowania. Akty prawne wydane przez Wspólny Komitet EOG, w tym decyzja nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r. nie posiadały mocy powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Natomiast Rzeczpospolita Polska była stroną Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, podpisanego 16 grudnia 1991 r. w Brukseli. Protokół nr 4 do Układu Europejskiego dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej został zmieniony Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia między Unią Europejską a Rzecząpospolitą Polską z dnia 25 lutego 2003 r. Zmieniony tekst Protokołu opublikowany został w Dzienniku Ustaw Nr 217, poz. 2126 z dnia 18 grudnia 2003 r.

23 Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że skarżący błędnie utożsamia Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) z Unią Europejską (UE). Skoro zatem Polska nie była stroną Porozumienia w sprawie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, to nie jest słuszny zarzut strony skarżącej, oparty na treści art. 15 Protokołu nr 4 w brzmieniu ustalonym Decyzją Wspólnego Komitetu Europejskiego Obszaru Gospodarczego nr 38/2003 z dnia 14 marca 2003 r., iż produkty pochodzące z Polski, jak i z terytorium Unii Europejskiej korzystały w dniu 28 kwietnia 2003 r. z obniżonych stawek celnych. Dla towarów o ustalonym polskim pochodzeniu w stanie prawnym obowiązującym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego nie przysługiwała obniżona stawka celna.

24 Ustawodawca w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (zał. do Dz.U. Nr 226, poz. 1885 z późna. zm.) na towary pochodzące z Polski nie przewidział obniżonej stawki celnej.

25 Powyższe oznacza, że dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

26 Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 204 pkt 12, 205 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 6 pkt 5, § 14 ust. 2 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).