Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2010 r., I FZ 61/10

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2010 r., I FZ 61/10

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA : Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) Sędzia NSA: Barbara Wasilewska Sędzia NSA: Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosków A. B. o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1867/07 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2004 r. postanawia odmówić wyłączenia sędziów Artura Mudreckiego i Sylwestra Marciniaka od rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

2 W sprawie zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt: I SA/Wr 1867/07, ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 22 października 2007 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2004 r., A. B. złożył wnioski o wyłączenie Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Artura Mudreckiego i Sylwestra Marciniaka ze względu na istnienie wątpliwości, co do bezstronności tych sędziów.

3 W uzasadnieniu pism zawierających wnioski Skarżący wskazał, że sędziowie Artur Mudrecki i Sylwester Marciniak pozbawili go prawa do obrońcy z urzędu i zwolnienia z kosztów sądowych. Wnioskujący podkreślił, że sędziowie w uzasadnieniach, odmawiających Stronie przyznania prawa pomocy wprost zakwestionowali jego prawo do uczciwego procesu sądowego, wyrażając pogląd, że sprawy podatkowe nie mogą podlegać ochronie przewidzianej w art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W ten sposób, zdaniem A. B. sędziowie Artur Mudrecki i Sylwester Marciniak rażąco naruszyli art. 45 Konstytucji RP, bo pozbawili go prawa do sądu. Dalej wnioskujący wyjaśnił, że poglądy tych sędziów, pozbawiające go prawa do uczciwego procesu sądowego to wystarczająca podstawa do wyłączenia ich z orzekania w jego sprawie.

4 Pismem z dnia 30 marca 2010 r. sędzia NSA Artur Mudrecki złożył wyjaśnienie, że nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.). Odnosząc się do treści wniosku wyjaśnił, że w postanowieniu z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt I FZ 465/08, wydanym w jednoosobowym składzie, oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmawiającym przyznanie prawa pomocy, powołując się na ugruntowane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W ocenie sędziego powyższa okoliczność nie może stanowić wystarczającej podstawy do wyłączenia go od orzekania.

5 Pismem z dnia 15 kwietnia 2010 r. sędzia NSA Sylwester Marciniak złożył wyjaśnienie, w którym również oświadczył, że między nim a Skarżącym nie zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Zdaniem sędziego, to że Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w zakresie określenia wysokości wpisu sądowego od skargi nie ma nic wspólnego z pozbawieniem Skarżącego prawa pomocy.

6 Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

7 Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art.18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z przepisu tego wynika, że wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy ustawy w przypadku zaistnienia przesłanek enumeratywnie wskazanych w art. 18 p.p.s.a. (wyłączenie bezwzględne - iudex inhabilis), ale również na wniosek strony (uczestnika postępowania) lub sędziego w sytuacji zaistnienia okoliczności w nim wskazanych ( wyłączenie względne iudex suspectus). Jak wynika z treści art. 19 p.p.s.a. określenie tzw. przesłanek względnych nastąpiło poprzez użycie ogólnego sformułowania zaistnienia okoliczności uprawdopodobniającej uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie. Oznacza to, że będą to wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy, w tym także okoliczności objęte art. 19 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 5 grudnia 2006 r. (tj. wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej o charakterze pozytywnym lub negatywnym, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, itp.). Podkreślenia wymaga, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Ponadto okoliczność ta może wystąpić zarówno w trakcie, jak i jeszcze przed wszczęciem danego postępowania. Wyjaśnić także należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego lub sędziów w danej sprawie musi być realna, a zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z nadmiernej wrażliwości lub przeczuleń strony. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się także z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.

9 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi okoliczności uzasadniającej wątpliwość, co do bezstronności sędziów fakt wydania przez nich orzeczeń nie zgodnych z wolą Strony. Żaden przepis nie wskazuje również na to, iż motywy i argumentacja zawarta w uzasadnieniach tych orzeczeń mogłaby stanowić wystarczającą podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżący był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2005 r., I OZ 939/05). Ponadto nie zaistniały w ocenie Sądu inne okoliczności, które uzasadniałyby złożony wniosek, gdyż z oświadczeń złożonych przez sędziów Artura Mudreckiego i Sylwestra Marciniaka niezbicie wynika, że nie zachodzą między nimi a Skarżącym żadne okoliczności przewidziane w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.

10 Z tych względów Sąd na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art.193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.