Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2016 r., I FZ 53/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2016 r., I FZ 53/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 868/15 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 15 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za pierwszy kwartał 2014 r. zlikwidowanej spółki jawnej oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 11 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 868/15, oddalił wniosek G. C. – nazywanej dalej "Skarżącą", o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

3 Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Skarżąca nie wykazała przesłanki przyznania prawa pomocy wyrażonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1311, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.".

4 Z oświadczenia majątkowego i rodzinnego wynika bowiem, że łączny dochód Skarżącej, jej męża oraz matki wynosi 2.620 zł. Tymczasem po stronie wydatków Skarżąca wymieniła opłaty za energię elektryczną w wysokości 150 zł, za gaz 130 zł, wodę 70 zł, telefon 120 zł oraz ratę kredytu hipotecznego w wysokości 9.000 zł. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, różnica pomiędzy zadeklarowanym dochodem a wydatkami świadczy o tym, że Skarżąca dysponuje innymi środkami finansowymi, które pozwalają jej na pokrycie wspomnianych wydatków. Jakkolwiek w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego Skarżąca podniosła, że nie spłaca kredytu, nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Sąd pierwszej instancji poddał w wątpliwość oświadczenie męża Skarżącej, z którego wynika, że w pierwszym półroczu 2015 r. poniósł on stratę w wysokości 3.319 zł. Sąd pierwszej instancji zwrócił ponadto uwagę, że załączona do wniosku dokumentacja jest niepełna, co uniemożliwia przeprowadzenie jego merytorycznej oceny.

5 W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca wyjaśniła, że nie jest wstanie udokumentować wszystkich wydatków domowych, ponieważ nie przechowuje dokumentów dotyczących opłat. Dalej Skarżąca podniosła, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, a co za tym idzie art. 106 § 5 i art. 233 P.p.s.a. nie mają zastosowania. W jej ocenie, podjęła ona wszystkie niezbędne środki, aby wykazać, że nie jest wstanie ponieść koszów postępowania sądowego.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10), z art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a. wynika, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, sąd ma możliwość wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenie lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (por. art. 255 P.p.s.a.).

9 Mając na względzie powyższe uwagi, Naczelny Sąd Administracyjny podziela wątpliwości Sądu pierwszej instancji dotyczące różnicy pomiędzy zadeklarowanymi przez Skarżącą wydatkami, a wykazanymi we wniosku dochodami. Z oświadczenia majątkowego i rodzinnego wynika bowiem, że miesięczne wydatki rodziny Skarżącej przewyższają przynajmniej czterokrotnie uzyskiwane przez nią dochody. Wprawdzie Skarżąca w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego podniosła, że nie spłaca rat kredytowych, niemniej jednak nie przedstawiła w tym zakresie żadnego dokumentu, potwierdzającego tę okoliczność. Natomiast w zażaleniu Skarżąca na ten temat milczy, wyrażając w nim jedynie ogólny sprzeciw wobec treści rozstrzygnięcia.

10 Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. zażalenie oddalił.