Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2015 r., I FZ 43/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2015 r., I FZ 43/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. [...] sp. z o.o. we W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 1644/14 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. [...] sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 14 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z 1 grudnia 2014 r., I SA/Wr 1644/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił G. [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa).

3 Jak zauważono w motywach orzeczenia, fakt odnotowania przez przedsiębiorcę straty nie przesądza jeszcze o braku płynności finansowej. Zgodnie z przedłożoną dokumentacją finansową przychody netto spółki w 2013 r. wyniosły 564.609,44 zł, przy kosztach w kwocie 677.355,75 zł. Jak jednak wynika z przedłożonych przez stronę deklaracji VAT-7 za maj, czerwiec i lipiec 2014 r., odnotowana przez spółkę strata nie wpłynęła znacząco na funkcjonowanie spółki w obrocie gospodarczym.

4 Sąd wskazał również, że po złożeniu skargi (w kwietniu 2014 r.) spółka dysponowała środkami pieniężnymi na uiszczenie wymaganego wpisu sądowego w kwocie 6744 zł (który na obecnym etapie jest jedynym kosztem postępowania), ponieważ w maju i czerwcu 2014 r. (wezwanie do opłacenia skargi strona otrzymała 24 czerwca 2014 r.) odnotowano w kasie spółki kwoty odpowiednio 26.949,83 zł i 5.583,27 zł. Także w lipcu w kasie spółki znajdowały się środki pieniężne w kwocie 18.311,26 zł. Sąd podkreślił przy tym, że inne zobowiązania spółki (koszty działalności), w tym zaległe zobowiązania cywilnoprawne, jak i publicznoprawne (zaległe zobowiązania wobec ZUS) nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami sądowymi.

5 Również fakt długotrwałego zwolnienia lekarskiego prezesa spółki, jako kwestia organizacyjna, pozostaje poza przesłankami przyznania prawa pomocy i nie może być brany pod uwagę przy ich ocenie.

6 W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W motywach powielono dotychczasową argumentację wskazując na straty w działalności spółki i wiążący się z tą okolicznością brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania; wolne środki (przychody) muszą bowiem pokrywać bieżące koszty funkcjonowania skarżącej. Nie bez znaczenia dla możliwości zarobkowych skarżącej jest również fakt długotrwałej choroby prezesa.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

8 Na wstępie podkreślić należy, że w zażaleniu potwierdzono w istocie, że skarżąca dysponuje środkami na partycypowanie w kosztach postępowania, zgodnie ze swoim obowiązkiem wynikającym z art. 199 Ppsa, lecz uznaje za bardziej istotne wydatki związane z bieżącą działalnością spółki.

9 Ta argumentacja skarżącej była już przedmiotem rozwagi Sądu odwoławczego, który wyjaśnił stronie, że koszty sądowe powinny być traktowane na równi z innymi obciążeniami finansowymi przedsiębiorców, do których zalicza się ciążące na nich zobowiązania cywilnoprawne związane z prowadzoną działalnością. Niedopuszczalne jest "przerzucanie na budżet państwa i w konsekwencji na innych podatników skutków decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców" (zob. postanowienie NSA z 14 stycznia 2015 r., I FZ 489/14, CBOSA). Pogląd ten, ugruntowany zresztą w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela. Koszty sądowe (a ściślej możliwość prowadzenia sporów sądowych, z którymi te koszty się wiążą) stanowią taki sam element ryzyka podejmowanego w ramach działalności gospodarczej, jak i pozostałe zobowiązania przedsiębiorcy, w związku z czym konieczność regulowania np. zobowiązań względem kontrahentów czy innych należności publicznoprawnych co do zasady nie uzasadnia kredytowania przedsiębiorcy przez Skarb Państwa, którego dochody stanowią m.in. opłaty sądowe (art. 212 § 2 Ppsa).

10 We wskazanym postanowieniu, podobnie zresztą jak i w orzeczeniu zaskarżonym w niniejszej sprawie, trafnie wyjaśniono również stronie, że stan zdrowia prezesa spółki nie stanowi okoliczności podlegającej ocenie w ramach analizy przesłanki przyznania prawa pomocy sformułowanej w art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa.

11 Z tych powodów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.