Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2014 r., I FZ 4/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2014 r., I FZ 4/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1495/13 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 I FZ 4/14

UZASADNIENIE

3 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 września 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1495/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez K. N. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 20 maja 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.

4 W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona swojego, zawartego w skardze, wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadniła w ogóle. Odwołując się do art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") Sąd stwierdził, że zasadą jest wykonalność aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, zatem wniosek o wstrzymanie ich wykonania może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy zaistnieje (z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie) niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a choć ocena tych okoliczności pozostaje w gestii sądu, to obowiązkiem strony jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku. W przedmiotowej sprawie skarżący, nie uzasadniając swego wniosku, nawet nie wskazał na możliwość zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie wykazując np., że nie jest w stanie uiścić należności pieniężnych wynikających z zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Sąd wskazał nadto, że także z analizy akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie można wyciągnąć wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

5 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, przy uwzględnieniu kosztów postępowania. Zdaniem strony zaskarżone postanowienie narusza art. 61 § 3 P.p.s.a. przez przyjęcie, że nie zachodzą w sprawie przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

6 W uzasadnieniu zażalenia jego autorka wskazała, że w sprawie została spełniona przesłanka wyrządzenia znacznej szkody, gdyż skarżący utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie około 2 200 zł, ma na utrzymaniu dwie małoletnie córki, spłaca kredyty w ratach po 750 i po 300 zł miesięcznie, nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności i ruchomości, a jedynie udział 1/3 w nieruchomości zabudowanej, w której wraz z dziećmi i żoną mieszka. Zdaniem strony egzekucja będzie prowadzona z wynagrodzenia za pracę, które stanowi jedyne źródło utrzymania, a w jej wyniku skarżący nie będzie w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb swoich oraz córek, a także regulować rat kredytu. W ocenie strony za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia też orzecznictwo sądowe. Wskazując, że w tym stanie rzeczy zażalenie jest w pełni zasadne, autorka pisma zaznaczyła, że stosowne dokumenty zostaną załączone w terminie 7 dni.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

9 Należy przede wszystkim podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania skarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

10 W judykaturze dominuje stanowisko - akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w przedmiotowej sprawie - kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA: z 10 maja 2011 r., II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Skoro bowiem postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. np. postanowienia NSA: z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, z 18 maja 2004 r., FZ 65/04).

11 Skoro w niniejszej sprawie strona, zamieszczając w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, nie przedstawiła jakichkolwiek racji przemawiających za przyznaniem jej tymczasowej ochrony sądowej w formie przewidzianej przez art. 61 § 3 P.p.s.a., odmowa uwzględnienia tak sformułowanego żądania przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa. Należy przy tym zwrócić uwagę, że Sąd ten dokonał także analizy akt sprawy pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., zatem ani – ograniczony do samego żądania – wniosek strony, ani akta sprawy nie świadczyły o zajściu podstaw do wstrzymania wykonania skarżonej decyzji.

12 Powyższej oceny nie mogła też zmienić argumentacja zażalenia – pomijając już to, że sprowadza się ona zasadniczo wyłącznie do ogólnikowego i gołosłownego przytoczenia kilku wybranych okoliczności dotyczących stanu majątkowo-rodzinnego skarżącego (dokumenty na potwierdzenie tych okoliczności nie zostały przedłożone, mimo takiej zapowiedzi), należy podkreślić, że przytoczenie mających zmierzać do wykazania podstaw przyznania tymczasowej ochrony sądowej okoliczności dopiero w zażaleniu nie uzasadnia uwzględnienia tego środka odwoławczego, nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., jeżeli wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu nie można – a tak jest w niniejszej sprawie – zarzucić naruszenia prawa (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J.P. Tarno, Warszawa 2006, str. 191, również postanowienia NSA: z 26 kwietnia 2013 r., II FZ 134/13, z 16 czerwca 2011 r., I FZ 168/11, z 8 sierpnia 2008 r., II OZ 805/08, z 15 października 2008 r., II FZ 469/08, z 30 stycznia 2009 r., II OZ 68/09, z 24 lutego 2009 r., I OZ 102/09, z 25 lutego 2009 r., II OZ 173/09).

13 Stąd jedynie na marginesie nadmienić warto, że argument o prowadzeniu egzekucji z wynagrodzenia skarżącego nie może być uznany za decydujący, gdyż ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) w art. 8-10 ogranicza dopuszczalność prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.

14 Dodatkowo należy zaznaczyć, że oddalenie zażalenia nie stoi na przeszkodzie do złożenia powtórnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności w trybie art. 61 § 4 P.p.s.a. Strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia powinna jednak wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni jej żądanie zasadnym.

15 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.