Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2023 r., I FZ 317/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2023 r., I FZ 317/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 5 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1005/22 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia 31 maja 2022 r. nr nr 338000-COP2-1.4103.21.2020.AJ UNP: 338000-22-135725 w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1.1. Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1005/23, wezwano S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: Skarżąca lub Strona) za pośrednictwem kuratora do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej w wysokości 9.417,00 zł, którą to skargę kasacyjną wywiedziono od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 20 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1005/23 odrzucającego skargę Strony decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach z dnia 31 maja 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2018 r.

3 Wysokość wpisu została ustalona stosownie do § 3 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535, dalej jako: Rozporządzenie), stosownie do ustalonej oddzielnym zarządzeniem wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości 1.883.278,00 zł.

4 1.2. W odpowiedzi na pismo wzywające Skarżącą do uiszczenia wpisu kurator wskazała, że w jej ocenie Skarżąca nie ma faktycznej możliwości opłacenia wpisu sądowego ze względu na brak organów, zaś w ocenie kuratora w niniejszej sprawie kurator jest zwolniony podmiotowo od uiszczania opłat sądowych.

5 Kurator została następnie w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania uściśliła, że powyższe pismo stanowi zażalenia na zarządzenie do uiszczenia wpisu.

6 Następnym pismem Kurator uzupełniła brak formalny zażalenia poprzez żądanie uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Ponadto w piśmie tym przedstawiono argumentację co do legitymacji Kuratora do występowania w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

7 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie:

9 2.1. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Z kolei stosownie do treści art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od wniesionej skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały.

10 W niniejszej sprawie poza sporem jest wysokość wpisu ustalonego przez Przewodniczącego Wydziału zaskarżonym zarządzeniem, natomiast Skarżąca kwestionuje samą zasadność ponoszenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie, wskazując, że w jej ocenie kurator jest zwolniony w niniejszej sprawie od opłat sądowych. Konstatacja ta nie została natomiast poparta żadną argumentacją, w tym nawet wskazaniem postawy prawnej tego stwierdzenia.

11 W tym względzie wskazać należy, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wynikać bezpośrednio z ustawy (art. 239 § 1 pkt 1 — 3 p.p.s.a.) albo z orzeczenia sądowego wydawanego na wniosek strony postępowania składany w przedmiocie przyznania prawa pomocy (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).

12 Lektura tego przepisu nasuwa wniosek, że kurator działający w niniejszej sprawie prawdopodobnie oczekuje zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych w myśl art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy.

13 Pochylając się nad wykładnią tego przepisu nasuwa się wniosek, że w przepis ten odnosi się do oraz kuratorów strony wyznaczonych przez sąd orzekający (na podst. art. 30 i 78–81 p.p.s.a.) lub sąd opiekuńczy (na podst. art. 31 p.p.s.a.). W piśmiennictwie wskazuje się też, że wyłączenia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych uregulowane w art. 239 p.p.s.a. należy wykładać ściśle i nie rozszerzająco (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 239).

14 Podobne stanowisko w tej kwestii prezentowane jest w orzecznictwie – por. np. postanowienia NSA z 5 maja 2023 r. sygn. I FZ 108/23 i z 31 maja 2023 r. sygn. I GZ 131/23.

15 2.2. Kurator występujący w niniejszej sprawie został powołany postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z Dnia 17 grudnia 2019 r. do "postarania się o niezwłoczne powołanie organów S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a w razie potrzeby do jej likwidacji, reprezentowanie wskazanej spółki w sprawach podatkowych i innych sprawach należących właściwości organów krajowej administracji skarbowej, w tym w sprawach prowadzonych przez naczelnika śląskiego urzędu celno – skarbowego" (zgodnie z informacją z krajowego rejestru sądowego). W oczywisty sposób zatem kurator ten nie został powołany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podst. art. 30 i 78–81 p.p.s.a., ani też przez sąd opiekuńczy (w myśl art. 31 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.). Na marginesie Kurator występujący w niniejszej sprawie nie zastosował się do wezwania Sądu pierwszej instancji o nadesłanie postanowienia Sądu rejestrowego ustanawiającego go do działania w imieniu spółki w niniejszej sprawie (nie oceniając już zasadności takiego wezwania w ramach niniejszej sprawy). W rezultacie więc, wobec uznania, że kurator działający w niniejszej sprawie nie jest kuratorem o którym mowa w art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nie jest on zwolniony ex lege od ponoszenia kosztów sądowych.

16 Stwierdzić należy, że w myśl przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie każdy rodzajowo kurator jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, czego bez wątpienia powinien być świadomy profesjonalny kurator posiadający tytuł adwokata występujący w niniejszej sprawie.

17 W zakresie argumentacji, że Skarżąca nie ma faktycznej możliwości opłacenia wpisu ze względu na brak organu należy co najwyżej poddać pod rozwagę Skarżącej złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sama okoliczność niemożności poniesienia kosztów postępowania nie wpływa na prawidłowość zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, w ramach którego badaniu nie podlegają okoliczności właściwe dla postępowania w przedmiocie prawa pomocy.

18 2.3. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.