Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2023 r., I FZ 287/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2023 r., I FZ 287/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia U. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1490/22 odrzucające skargę U. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r. nr 1401-IOV-2.4103.154.2020.JN w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 14 września 2022 r., III SA/Wa 1490/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę U. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej powoływanej jako: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2014 r.

3 Stan sprawy był następujący.

4 Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 7 czerwca 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych złożonej skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia.

5 Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 18 czerwca 2021 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 39.355 zł. W wezwaniu pouczono, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi.

6 Korespondencja wysłana w dniu 7 lipca 2021 r. (za pośrednictwem portalu Epuap) zawierająca powyższe wezwania oraz odpis odpowiedzi na skargę została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 lipca 2021 r.

7 Pismem z 19 lipca 2021 r. pełnomocnik nadesłał odpis KRS skarżącej.

8 Jak wynika z dokumentacji księgowej, skarżąca nie uiściła wpisu sądowego do dnia 19 sierpnia 2021 r.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1315/21 odrzucił skargę.

10 W wyniku złożonego przez pełnomocnika skarżącej zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt I FZ 265/21, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA zobowiązał Sąd I instancji do ustalenia, jakie dokumenty zawierała przesyłka wysłana pełnomocnikowi skarżącej 7 lipca 2021 r. i czy były to dokumenty podpisane zgodnie z art. 74a § 12 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) oraz do wyjaśnienia rozbieżności związanych z datą wysłania pełnomocnikowi skarżącej odpowiedzi na skargę.

11 Po dokonaniu ww. czynności WSA skargę ponownie odrzucił, wskazując, że w myśl art. 220 § 3 P.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.

12 Stosownie do art. 74a § 3 pkt 1 P.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu.

13 Zgodnie z art. 74a § 12 P.p.s.a. “Pisma sądu, odpisy pism i załączników w postępowaniu sądowym oraz orzeczeń, doręczane przez sąd w formie dokumentu elektronicznego, są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną".

14 Sąd I instancji zauważył, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt I FZ 265/21, w którym uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu wskazał m.in., że "dla skuteczności zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 P.p.s.a., o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego, a w konsekwencji do uznania pisma za doręczone w trybie art. 74a § 8 P.p.s.a., konieczne jest zatem, aby nie tylko to pismo, lecz również dołączone do niego załączniki były opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną".

15 Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

16 W związku z postanowieniem NSA z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt I FZ 265/21, sąd dokonał ustaleń w zakresie przesyłki wysłanej pełnomocnikowi skarżącej 7 lipca 2021 r. za pośrednictwem portalu Epuap.

17 Jak wynika z notatki urzędowej pracownika sekretariatu, w dniu 7 lipca 2021 r. w systemie EZD została wysłana do pełnomocnika skarżącej korespondencja zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz odpowiedź na skargę. Do korespondencji załączoro pismo ogólne zawierające informacje o załączonych załącznikach. Ponadto z wyjaśnień pracownika sekretariatu wynika, że data wysłania odpowiedzi na skargę widniejąca na karcie 54 akt sądowych została określona omyłkowo na 7 sierpnia 2021. Prawidłowa data to 7 lipca 2021 r., tak jak pozostałych pism wysłanych za pośrednictwem systemu EZD tego dnia w niniejszej sprawie.

18 Sąd zauważył, że, jak wynika z wydruków i danych z systemu EZD dotyczących wysyłki ww. korespondencji za pośrednictwem Epuap, pełnomocnikowi skarżącej w piśmie przewodnim z dnia 7 lipca 2021 r. wskazano 3 załączniki załączone do korespondencji oznaczone jako "1. III SA.Wa 1315.21 Doręczenie wezwania, doręczenia zarządzenia oraz doręczenie odpisu dor. pod. J. D.. Pdf". Powyższe pismo przewodnie zostało opatrzone podpisem elektronicznym (pieczęcią elektroniczną sądu). Raport weryfikacji podpisu tego pisma przewodniego z systemu Szafir wskazuje, że zostało ono podpisane prawidłowo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną ("Podpis: 1 - pozytywny" oraz "Status weryfikacji Pozytywny").

19 Sąd stwierdził, że załącznik do ww. pisma przewodniego, w skład którego wchodziły 3 dokumenty w postaci wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi oraz odpowiedź na skargę zostały wprowadzone do pliku w formacie pdf. Raport weryfikacji podpisu tego załącznika z systemu Szafir wskazuje, że został podpisany prawidłowo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną ("Podpis: 1 - pozytywny" oraz "Status weryfikacji Pozytywny"). W uwagach raportu wskazano, że "weryfikowany podpis został uznany za pieczęć kwalifikowaną. Zgodnie z Art.35. Punkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 910/2014 z 23 lipca 2014 r. kwalifikowana pieczęć elektroniczna korzysta z domniemania integralności danych i autentyczności pochodzenia tych danych, z którymi kwalifikowana pieczęć elektroniczna jest powiązana". Na podpisanie powyższego pisma przewodniego, jak i ww. załączników wskazuje również raport z systemu EZD.

20 Tym samym, w ocenie sądu, wszystkie dokumenty zawarte w przesyłce wysłanej pełnomocnikowi skarżącej 7 lipca 2021 r. za pośrednictwem portalu Epuap zostały podpisane zgodnie z art. 74 a § 12 P.p.s.a. Sąd, kierując się wytycznymi zawartymi w ww. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2022 r., uznał, że w niniejszej sprawie doszło do skutecznego zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego, a w konsekwencji, iż pismo wraz z załącznikiem zostało prawidłowo doręczone w trybie art. 74a § 8 P.p.s.a. W świetle akt sprawy nieprawidłowa adnotacja o dacie wysłania pełnomocnikowi skarżącej odpowiedzi na skargę nie miała wpływu na prawidłowość jej doręczenia, jak i pozostałych załączników wysłanych do pełnomocnika skarżącej w dniu 7 Iipca 2021 r.

21 W rozpoznawanej sprawie w odpisie skierowanego do skarżącej zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 18 czerwca 2021 r. w sposób prawidłowy zostało zawarte wezwanie do uiszczenia należnego wpisu oraz pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie.

22 Jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (UPD) ww. korespondencji przesyłka zawierająca m.in. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 Iipca 2021 r. W związku z powyższym termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał z dniem 26 Iipca 2021 r. W zakreślonym terminie skarżąca, mimo prawidłowego wezwania nie uiściła wpisu sądowego.

23 W tej sytuacji sąd był zatem zobowiązany, w oparciu o art. 220 § 3 P.p.s.a., odrzucić skargę.

24 W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy prawidłowym w rozumieniu art. 74a § 12 P.p.s.a. jest zamieszczenie w jednym ciągłym pliku pdf kopii trzech różnych pism procesowych oraz jednego oznaczonego jako odpis i opatrzenie ich jednym kwalifikowanym podpisem elektronicznym uwidocznionym wyłącznie na pierwszym dokumencie.

25 Pełnomocnik podkreślił, że w postanowieniu NSA I FZ 265/21 podkreślono, że “każde pismo Sądu musi być odrębnie podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Dopiero spełnienie tych wymogów będzie stanowiło realizację obowiązku doręczania odpisów w formie elektronicznej".

26 Strona powołała się przy tym na uchwałę NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21.

27 W podsumowaniu zażalenia wniesiono o uchylenie skarżonego postanowienia sądu.

28 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

29 Zażalenie nie jest zasadne.

30 W opinii NSA wszystkie dokumenty zawarte w przesyłce wysłanej pełnomocnikowi skarżącej 7 lipca 2021 r. za pośrednictwem portalu Epuap zostały podpisane zgodnie z art. 74 a § 12 P.p.s.a., zaś wnioski o niemożliwości umieszczenia w jednym pliku PDF kilku dokumentów, jakie z postanowienia NSA z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt I FZ 265/21 wyciąga autor zażalenia, są zdecydowanie zbyt daleko idące.

31 Owszem, NSA stwierdził, że " (...) z art. 74a § 12 P.p.s.a. wynika obowiązek Sądu do podpisania każdego pisma wychodzącego z Sądu do stron. Oznacza to, że każde pismo Sądu musi być odrębnie podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną. Dopiero spełnienie tych wymogów będzie stanowiło realizację obowiązku doręczania odpisów w formie elektronicznej". Jednakże z powyższego passusu w żaden sposób nie wynika zakaz łączenia w jednym pliku PDF kilku pism do strony.

32 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I FZ 298/22 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że "Nie ma żadnych podstaw do uznania, że podpisanie podpisem zaufanym przez pełnomocnika całości załącznika nie jest wystarczające do uznania, że również – stanowiący część tego załącznika – dokument pełnomocnictwa nie został przez tego pełnomocnika podpisany (a zatem uwierzytelniony, zgodnie z art. 37 § 1a P.p.s.a.). Nielogiczne byłoby bowiem uznanie, że podpisując elektronicznie cały plik PDF podpisujący podpisuje tylko niektóre jego strony. Należy równocześnie podkreślić, że sąd pierwszej instancji nie wskazał normy prawnej, która wymagałaby, by każdy dokument wnoszony przez stronę postępowania elektronicznie stanowił odrębny załącznik do pisma ogólnego, tj. by każdy plik zawierał tylko jeden dokument. Wymogu takiego nie można natomiast stronom postępowania narzucić bez stosownej normy prawnej".

33 Naczelny Sąd Administracyjny zauważa też, że obowiązek oddzielnego wysyłania każdego pisma nie wynika ani z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani z zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych (dostępne na nsa.gov.pl). Zgodnie z § 10 ust. 1 zarządzenia: "W piśmie wysyłanym przez sąd podaje się nazwę sądu, sygnaturę akt, datę podpisania pisma, stanowisko służbowe lub pełnioną funkcję podpisującego oraz jego podpis. Pełne brzmienie imienia i nazwiska może być zastąpione podpisem skróconym, gdy podpisujący potwierdzi to pieczątką imienną. Pisma sądowe wytworzone w postaci dokumentu elektronicznego wysyła się drogą elektroniczną w postaci odpisów, jako załącznik do pisma ogólnego". Zgodnie zaś z § 7 ust. 4: "W przypadku doręczenia pisma na adres elektroniczny, wydruk urzędowego poświadczenia odbioru dołącza się do akt sprawy prowadzonej w wersji papierowej bezpośrednio za wydrukiem pisma, którego poświadczenie dotyczy. Przepis § 28 ust. 2 stosuje się odpowiednio" Wreszcie, zgodnie z § 8 ust. 1: "Kopię pisma wysyłanego przez sąd pozostawia się w aktach sprawy, zamieszczając na niej adnotację o dacie wysłania pisma. Przepis § 6 ust. 2 stosuje się odpowiednio". Ust. 2 § 8 stanowi zaś: "W przypadku pisma wysyłanego drogą elektroniczną do akt sprawy dołącza się także wydruk pisma ogólnego, na którym odnotowuje się czynności określone w ust 1". Z brzmienia powyższych przepisów nie sposób wywieźć obowiązku wysyłania przez sąd każdego odpisu jako odrębnego dokumentu PDF.

34 Nie może wpłynąć na wynik sprawy również uchwała NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21, gdyż jej przedmiotem był obowiązek odrębnego podpisania podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym skargi stanowiącej załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym i przesłanego przez platformę ePUAP – a nie kwestia "technicznego" łączenia przez sąd (lub stronę) kilku dokumentów w ramach jednego pliku PDF.

35 Z tych powodów należało oddalić zażalenie, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.