Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r., I FZ 243/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r., I FZ 243/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 20/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 31 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 20/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania, zaskarżonej przez stronę, decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 października 2016 r.

3 Zdaniem Sądu pierwszej instancji skarżąca nie wykazała zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), uzasadniających zastosowanie wobec niej instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Ogólnikowo bowiem i lakonicznie umotywowała wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, nie przedstawiając żadnych danych umożliwiających weryfikację jej sytuacji finansowej, a w konsekwencji ocenę istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie skarżącej ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wpływu na tą ocenę, zdaniem WSA, nie miały dowody załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy (decyzja o utracie, przez skarżącą, prawa do zasiłku oraz kopia zeznania podatkowego za 2015 r.).

4 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca, wnosząc m.in. o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, zarzuciła naruszenie w nim art. 61 § 3 P.p.s.a., poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i uznanie, że skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności, podczas gdy wykazała niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak również spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, uwzględniając jej sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową.

5 Zdaniem strony WSA, mimo zobowiązania go do tego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt I FZ 139/17 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), nie odniósł się do dokumentacji złożonej przez stronę w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Nie uwzględnił również stanu zdrowia skarżącej, wskazując że może ona podjąć pracę – czemu przeczy złożona przez nią dokumentacja medyczna.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie P.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo przedstawienie zakresu żądania, a mianowicie wniesienie o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji strony w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.

9 Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, warunkiem jednak – o czym była mowa wyżej - wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849).

10 Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponadto wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.

11 W świetle powyższych uwag za prawidłową należy uznać, dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji.

12 Przede wszystkim bowiem trudno zgodzić się ze skarżącą, że WSA mimo zobowiązania go do tego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt I FZ 139/17, nie odniósł się do dokumentacji złożonej przez stronę w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy.

13 NSA we wspomnianym postanowieniu uchylając, poprzednio wydane rozstrzygnięcie WSA, w sprawie wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zobowiązał ten Sąd do odniesienia się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, tj. decyzji o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku oraz zeznania podatkowego za 2015 r.

14 W obecnie kontrolowanym rozstrzygnięciu z dnia 4 sierpnia 2017 r. WSA ocenił, że powyższe dokumenty nie mogły mieć wpływu na ocenę zaistnienia w sprawie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazując, że wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy został prawomocnie pozostawiony bez rozpoznania, gdyż skarżąca nie odpowiedziała na wystosowane do niej wezwanie w trybie art. 255 P.p.s.a., uniemożliwiając Sądowi dokonanie oceny jej aktualnej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych.

15 Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, tj. decyzja o utracie przez skarżącą prawa do zasiłku oraz zeznanie podatkowego za 2015 r., nie obrazują natomiast pełnej sytuacji majątkowej strony. Nie wynika bowiem z nich chociażby, czy skarżąca nie posiada majątku, który ewentualnie mogłaby spieniężyć na pokrycie zaległości podatkowych. Obrazują one jedynie aktualne dochody strony.

16 W konsekwencji nieprzedstawienie przez stronę swojej pełnej sytuacji majątkowej uniemożliwia w ogóle, tak jak w niniejszej sprawie, ocenę wpływu wykonania decyzji na sytuację majątkową strony. Wstrzymanie, bowiem wykonania decyzji uzasadniać mogą konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności.

17 Nie można również, okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, upatrywać w stanie zdrowia skarżącej. Do akt nie dołączyła ona bowiem żadnych dokumentów ten stan potwierdzających.

18 Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.