Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2017 r., I FZ 195/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2017 r., I FZ 195/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "A." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 1287/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 31 października 2016 r., nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od maja do grudnia 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 3 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 1287/16, odmówił "A." Sp. z o.o. z siedzibą w S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

3 WSA uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podniósł, że analiza argumentacji skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) powoływanej dalej jako: "P.p.s.a." W ocenie Sądu skarżąca nie dowiodła, że ewentualna szkoda wywołana wykonaniem decyzji, nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanych kwot pieniężnych oraz nie poparła swoich twierdzeń dokumentami źródłowymi. Sąd zauważył, że materiał dowodowy stanowiły dokumenty zgromadzone w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.

4 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Powyższemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania decyzji pomimo istnienia przesłanek do jej wstrzymania. W uzasadnieniu wskazała, że Sąd niewystarczająco wnikliwie ocenił jej wniosek, stwierdzając że "ustalenia poczynione przez organ i wnioski przez organ wyciągana są mocno wątpliwie, a samo rzekome zobowiązanie podatkowe jest wyimaginowane przez organ podatkowy, co powinno przemawiać za wstrzymaniem wykonania przedmiotowej decyzji (...)".

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

7 Na wstępie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy.

8 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji dokonał w sprawie rzetelnej analizy wniosku Skarżącej, opierając się nie tylko na informacjach zawartych w tym wniosku, ale i na danych wynikających z dokumentów załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy (prawomocnie oddalonego). Sąd pierwszej instancji na podstawie dokumentów i twierdzeń Skarżącej prawidłowo przyjął, że nie wykazała ona, by w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji powstało ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

9 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób uznać, by w świetle przedstawionych przez skarżącą dokumentów, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

10 Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty obrazujące trudną sytuację materialną mogły zostać uznane za wystarczające do dokonania przez WSA oceny zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, należy podkreślić, że trudna sytuacja materialna nie jest sama w sobie przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Nie można utożsamiać przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 Pp.s.a., z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

11 W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się że postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy i postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2010 r., II FZ 605/10, LEX nr 742664 i z dnia 16 października 2009 r., II FSK 1783/08, LEX nr 573464, z dnia 22 czerwca 2010 r., I FZ 189/10). Trudna sytuacja materialna wnioskodawcy może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów.

12 Wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu środków finansowych zawsze będzie wywierało określone skutki finansowe dla strony. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

13 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji jest prawidłowa, bowiem skarżąca nie uprawdopodobniła występowania w rozpoznawanej sprawie okoliczności przemawiających za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Sąd I instancji, badając wniosek skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., słusznie zatem odmówił uwzględnienia tego wniosku.

14 Prawidłowość wydania decyzji nie jest natomiast przedmiotem badania Sądu na tym etapie postępowania. Dla kwestii wstrzymania wykonania decyzji nie mogą mieć zatem znaczenia podniesione w zażaleniu argumenty związane z oceną legalności wydanych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych. Zgodność z prawem decyzji wydanych przez organy celne będzie podlegać kontroli sądowej w postępowaniu merytorycznym. Postępowanie w przedmiocie wniosku o zastosowanie na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest natomiast tylko postępowaniem wpadkowym, w którym sąd nie jest uprawniony do wypowiadania się do co istoty sprawy.

15 Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.