Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2023 r., I FZ 185/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2023 r., I FZ 185/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 42/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 listopada 2022 r., nr 2201-IEW.4253.125.2022.KP w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do listopada 2021 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku podatnika postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 42/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 21 listopada 2022 r. w przedmiocie określenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia do listopada 2021 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku podatnika

3 i jednocześnie zwrócił skarżącej kwotę 500 zł, uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

4 W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia

5 17 stycznia 2023 r. zobowiązano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut), z pouczeniem, że nieuzupełnienie braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. W zakreślonym terminie skarżąca nie przedłożyła żądanego dokumentu. W konsekwencji skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej - "p.p.s.a.").

6 Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

7 1) naruszenie art. 194 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej - "O.p.") poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi, pomimo iż wezwanie do przedłożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej nie zostało skutecznie przedłożone pełnomocnikowi, tj. nie znajdowało się w zarządzeniu stanowiącym załącznik do pisma przewodniego,

8 w tym nie zostało opatrzone pieczęcią urzędową Sądu;

9 2) naruszenie art. 29 O.p. poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi, pomimo iż zostało przedłożone ważne i uwierzytelnione pełnomocnictwo uprawniające do reprezentacji w sprawie, a z danych publicznych KRS wynika umocowanie Prezesa Zarządu J. sp. z o.o. do reprezentacji.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

12 Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo

13 z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika, że wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, podlegający usunięciu

14 w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

15 Nie ma racji skarżąca, wskazując, że w przypadku podmiotów widniejących

16 w Krajowych Rejestrze Sądowym przedkładanie odpisu z tego rejestru - z uwagi na jego jawność - nie jest konieczne. Ustawodawca zobligował sąd do wzywania strony do uzupełnienia pisma, jeśli nie może ono otrzymać biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, bez względu na to, jakiego rodzaju brak wystąpi, nie czyniąc wyłomu dla wykazywania umocowania osób podejmujących czynności w imieniu osób prawnych. Nie zmienia tej reguły zasada jawności i domniemania prawdziwości danych wpisanych do KRS, wyrażona w art. 15 ust. 1 i art. 17 ustawy z dnia

17 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 685). Ustawodawca nie zdecydował się, aby w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wzorem nowelizacji art. 89 § 1 zdanie trzecie ustawy

18 z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm.), wprowadzić rozwiązanie, na podstawie którego złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie byłoby wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania byłoby możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem, by konsekwencje prawem przewidzianego ogłoszenia dokonanego wpisu - w postaci niemożności zasłaniania się ich nieznajomością - mogły dotyczyć postępowania sądowego na etapie oceny braków formalnych pism

19 i aby zwalniały stronę z obowiązku uzupełniania braków formalnych (por. np. postanowienia NSA: z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FZ 111/23, z dnia

20 20 grudnia 2022 r., sygn. akt I FZ 275/22, z dnia 29 grudnia 2021 r., sygn. akt I FZ 250/21).

21 Skargę kasacyjną w imieniu J. sp. z o.o. z siedzibą w G. wniósł dor. pod. M. W. W aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikałoby uprawnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa (k. 11), do reprezentowania skarżącej spółki zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał powyższą okoliczność za brak formalny skargi (nienależyte udokumentowanie stosunku pełnomocnictwa) i pismem z dnia 18 stycznia 2023 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tego Sądu z dnia 17 stycznia 2023 r., wezwał skarżącą do jego usunięcia w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi.

22 Również zarzuty dotyczące prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ma przeszkód, aby wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zawarte zostało w piśmie ogólnym, nadesłanym drogą elektroniczną. Żaden przepis p.p.s.a. nie nakłada przy tym na Sąd obowiązku doręczenia - poza wezwaniem - dodatkowo odpisu zarządzenia, na podstawie którego wezwanie to wystosowano. Pełnomocnik skarżącej nie kwestionuje faktu, iż otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i miał możliwość zapoznania się z nim.

23 Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że postępowanie sądowoadministracyjne regulują przepisy ustawy p.p.s.a. i to przepisy tej ustawy stanowiły podstawę procedowania Sądu pierwszej instancji. Podniesione zarzuty naruszenia art. 194 § 1 pkt 1a oraz art. 29 O.p. już z tego względu nie zasługiwały na uwzględnienie.

24 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.