Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r., I FZ 170/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2016 r., I FZ 170/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 277/16 wzywające do uiszczenia wpisu od skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 14 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2008 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

Uzasadnienie

2 Zarządzeniem z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 277/16, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał skarżącego – M.B. – do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 14 stycznia 2016 r. w kwocie 1.856 zł w terminu siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia.

3 W złożonym zażaleniu pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie powyższego zarządzenia w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W jego uzasadnieniu podniósł, że sposób wyliczenia wysokości należnego wpisu był nieprawidłowy. Zdaniem autora zażalenia wpis należało policzyć dopiero po zsumowaniu wszystkich należności objętych zaskarżoną decyzją, a nie – jak to uczyniono w zarządzeniu – poprzez zsumowanie wysokości wpisów wyliczonych osobno dla każdej należności objętej tymże aktem.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Zaskarżone zarządzenie podlega uchyleniu.

6 Należy zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że sposób wyliczenia przez Sąd I instancji wysokości wpisu, uwidoczniony w osobno wydanym w tym celu zarządzeniu (k. 21 akt sądowych), był nieprawidłowy. Wymaga wyjaśnienia, że ustawodawca w art. 215 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), nakazuje stronie w każdym piśmie wszczynającym postępowanie podać "wartość przedmiotu zaskarżenia". Z kolei w art. 216 p.p.s.a. ustawodawca podaje, że jeżeli "przedmiotem zaskarżenia" jest należność pieniężna, stanowi ona "wartość przedmiotu zaskarżenia". Takie sformułowanie przepisu rodzi pewne komplikacje, gdyż przedmiotem zaskarżenie nie mogą być należności pieniężne. Przedmiotem zaskarżenia są wyłącznie akty i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. (zob. również B. Dauter, B. Gruszczyński , A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005, s. 231). Dlatego też, "przedmiot zaskarżenia" należy rozumieć szerzej, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Prawodawca o wiele zręczniej wypowiedział się w tej kwestii w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), gdzie w § 1 wskazał, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem".

7 Zasadnie zatem podnosi autor zażalenia, że treść ww. przepisów wyraźnie nakazuje wyliczenie wpisu w oparciu o wysokość "należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem". W przypadku zatem gdy decyzja obejmuje swoim zakresem więcej niż jeden element np. nie tylko obowiązek zapłaty zaległości podatkowej – wynikający np. z dyspozycji art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ale również odnosi się do okoliczności dotyczących podatku należnego, jak naliczonego, to Sąd I instancji winien w pierwszej kolejności zsumować wszystkie należności objęte zaskarżoną decyzją – z uwzględnieniem zakresu zaskarżenia danego aktu (vide uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07, ONSAiWSA z 2008 r. nr 2, poz. 24) – a dopiero następnie wyliczyć należny wpis od tak wyliczonej kwoty. W przypadku gdy podatnik zaskarża w całości określone rozstrzygnięcie organu, wpisem należnym jest wpis wyliczony w oparciu o wysokość wszystkich należności objętych zaskarżonym aktem – po ich uprzednim zsumowaniu.

8 Po drugie, należy zwrócić uwagę, że wydając w dniu 1 kwietnia 2016 r. zaskarżone zarządzenie Sąd pierwszej instancji pominął w całości okoliczność uiszczenia przez stronę skarżącą wpisu sądowego w wysokości uznanej za prawidłową 1.179 zł (k. 25 akt sądowych). Przy wydawaniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego należy brać pod uwagę z jednej strony to, jaka jest wysokość należnego wpisu, z drugiej natomiast to, czy i ewentualnie jakie wpłaty na poczet tego wpisu zostały już przez stronę dokonane. W tej drugiej sytuacji, gdy żądanie całości należnej od danego pisma opłaty spowodowałoby wyższe od wynikającego z przepisów ustawy i rozporządzenia obciążenie finansowe strony wnoszącej pismo, kierowane do tej strony wezwanie powinno być wezwaniem o uzupełnienie opłaty, tak by w wyniku jego wypełnienia pismo zostało opłacone w pełny, prawidłowy i wynikający z przepisów prawa sposób (zob. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FZ 339/12). Zaskarżone zarządzenie nie spełnienia tego wymogu.

9 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.