Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2024 r., I FZ 14/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2024 r., I FZ 14/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 838/20 odrzucające skargę w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 838/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 29 czerwca 2022 r. w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku spółki przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r.

3 W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że C. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "spółka" lub "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na wskazaną wyżej decyzję.

4 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 października 2020 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W wezwaniu została pouczona o konsekwencjach prawnych niewykonania tego obowiązku w terminie zakreślonym przez Sąd. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca złożyła zażalenie, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy, przez zwolnienie od kosztów postępowania sądowego.

5 Postanowieniem z 14 maja 2021 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 12 lipca 2021 r.

6 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 14 kwietnia 2022 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W wezwaniu została pouczona o konsekwencjach prawnych niewykonania tego obowiązku w terminie zakreślonym przez sąd.

7 Skarżąca, pomimo upływu terminu nie uiściła wymaganego wpisu sądowego od skargi. Z tych względów, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę.

8 Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na treść wydania postanowienia w postaci art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które pozbawia skarżącą prawa do Sądu, jakie zostało jej Konstytucyjnie zagwarantowane. Wskazując na powyższą podstawę wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

9 W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia podstawowych gwarancji dla podatnika jakie stanowi prawo do złożenia sprzeciwu od zarządzenia w ciągu 14 dni od jej doręczenia. Prokurent spółki wskazał także, że na istotne nieścisłości w uzasadnieniu. Wskazał, że "organ podaje, cytat: "iż jak wynika z akt sprawy wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 1 października 2022 r zostało skutecznie doręczone Skarżącej w dniu 5 maja 2022 r. Wobec powyższego ostatnim dniem ustawowego siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu był dzień 12 maja 2022 r.". Podniósł, iż z tego cytatu wynika ,iż prawomocne zarządzenie z dnia 1 października 2022 r zostało skutanie doręczone Skarżącej w dniu 5 maja 2022 r., co nie jest możliwe aby w dniu 5 maja 2022 r. było prawomocne zarządzenie z dnia 1 października 2022 r. W uzasadnieniu podano, że odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 2 lutego 2023 r. nie podając , że było to doręczenie zastępcze. Pełnomocnik w tym okresie był na zwolnieniu L-4 z powodu niezdolności do czynności prawnych od 6 do 13 lutego 2023 r. Tak więc w dniu 9 lutego 2023 r, który był ostatnim dniem nie miał zdolności do czynności prawnych do uiszczenia wpisu sądowego. Spółka jednak wniosła o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego w pierwszym terminie po niezdolności do czynności prawnych, o którym to wniosku WSA w Krakowie zapomniał. Również w okresie 9 marca, czy też 12 maja 2022 r reprezentujący C. sp. z o.o prokurent nie mógł dokonać tych czynności, gdyż przebywał na zwolnieniu lekarskim L-4 aż do sierpnia 2022 r.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).

13 W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09, z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10, z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10, z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

14 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącej prawa pomocy zakończyło się 12 lipca 2021 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 14 maja 2021 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy.

15 Odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło po tym jak skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu od skargi. W dacie tego wezwania postanowienie o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy było prawomocne, co oznaczało obowiązek wezwania skarżącej do uiszczenia wymaganego wpisu od skargi i obowiązek jego zapłaty w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05, publ. ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118).

16 Skarżąca pomimo skutecznego doręczenia wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia nie uiściła prawem wymaganego wpisu od skargi.

17 Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że powołane przez pełnomocnika spółki "nieścisłości" w uzasadnieniu wynikają z niepoprawnego odczytania przez Niego treści tego orzeczenia. Zupełnie niezrozumiałe jest powoływanie się na datę wydania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu tj. 1 października 2022 r., gdyż z akt sprawy i treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA w Krakowie jasno wynika, że data wydania tego zarządzenia to 1 października 2020 r. Ponadto zupełnie niezrozumiałe jest dla Sądu powoływanie się przez prokurenta spółki na daty, w których przebywał On na zwolnieniu lekarskim i nie mógł odbierać korespondencji. W przedmiotowej sprawie we wskazanym przez Niego czasie, nie była kierowana do spółki jakakolwiek korespondencja sądowa.

18 W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.