Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2024 r., I FZ 139/24

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2024 r., I FZ 139/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, , po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 680/23 w przedmiocie: odrzucenia skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 680/23 w sprawie ze skargi H. s.c., A. B., K. B. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 lutego 2023 r., nr 2401-IOV4.4103.70.93.2022.ID-Rz UNP 2401-23-032352 w przedmiocie: podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012 r. postanawia: uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 680/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIAS", "Organ podatkowy") na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 680/23 w sprawie ze skargi H. s.c., A. B., K. B. w K. na decyzję DIAS z 24 lutego 2023 r., nr 2401-IOV4.4103.70.93.2022.ID-Rz UNP 2401-23-032352 w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2012 r.

3 Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 13 lutego 2024 r. pełnomocnik Organu podatkowego został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi w postaci braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi Organu podatkowego na podany w skardze adres do doręczeń elektronicznych 5 marca 2024 r.

4 Z uwagi na fakt, że termin do usunięcia wskazanego powyżej braku formalnego braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie 12 marca 2024 r., Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną.

5 Na wyżej wskazane postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył zażalenie Organ podatkowy, w którym zarzucił przedmiotowemu postanowieniu art. 49 § 1 w zw. z art. 215 § 1 i art. 216 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), poprzez błędne uznanie, że niewskazanie w skardze kasacyjnej z 9 lutego 2024 r. wartości przedmiotu zaskarżenia uniemożliwiło nadania sprawie biegu w sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji znał wartość przedmiotu zaskarżenia, i w konsekwencji bezzasadnie wezwał stronę do uzupełniania braku formalnego skargi kasacyjnej a następnie te skargę kasacyjną odrzucił.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

7 Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

8 Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w Sąd pierwszej instancji mógł nadać skardze kasacyjnej dalszy bieg, jako że wartość przedmiotu zaskarżenia była Sądowi pierwszej instancji z całokształtu sprawy znana.

9 W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. wpis pobiera się od pism wszczynających postępowanie w danej instancji. Pismami tymi są: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 220 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały. Zgodnie natomiast z art. 215 § 1 p.p.s.a. w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Przepis art. 215 § 1 p.p.s.a. w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, nakłada zatem na stronę, wszczynającą postępowanie w danej instancji w drodze skargi lub skargi kasacyjnej, obowiązek podania wartości przedmiotu zaskarżenia.

10 W kontekście powyższego zasadne jest powołanie w tym miejscu postanowienia składu siedmiu sędziów NSA z 21 stycznia 2008 r., I GSK 2039/06, zgodnie z którym: "niewskazanie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, na wezwanie przewodniczącego wydziału sądu administracyjnego o uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie określonym w art. 49 § 1 P.p.s.a., jest obwarowane rygorem odrzucenia skargi określonym w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Rygor ten dochodzi do skutku, jeżeli strona nie zastosowała się do tego wezwania. Należy jednak zaznaczyć, że określony w art. 215 § 1 P.p.s.a. wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty tej wartości przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego do wskazania wartości, lecz także wówczas, gdy wartość ta wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie".

11 Powyższa oznacza, że ustalenie czy została podana wartość przedmiotu zaskarżenia wymaga każdorazowo oceny. Artykuł 215 § 1 p.p.s.a. nie reguluje, w którym miejscu pisma procesowego oraz w jaki sposób winna być wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia. Niemniej jednak wymaga, żeby "w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji (...) podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty". Dodatkowo, skarga, jako pismo w postępowaniu sądowym, stanowi jedną całość, kolejność umieszczenia elementów skargi nie decyduje o zachowaniu przez nią wymogów formalnych (art. 57 § 1 p.p.s.a.). W świetle tych wniosków obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia należy uznać za spełniony w sytuacji, gdy na podstawie dowolnej części skargi można ustalić tę kwotę.

12 Wezwanie kierowane do strony w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. może dotyczyć tylko takich braków, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu. Oznacza to, że w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji dysponuje informacją o wartości przedmiotu zaskarżenia brak jest podstaw do przyjęcia, że niepodanie wartości przedmiotu zaskarżenia uniemożliwiało nadanie sprawie biegu. W takiej sytuacji nie zachodzą bowiem przesłanki do wystosowania wezwania, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy (por. postanowienia NSA: z 31 stycznia 2008 r., II FSK 1723/07; z 18 marca 2016 r., II FZ 6/16; z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II FZ 816/16; z 30 maja 2018 r., sygn. akt II FZ 226/18).

13 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wyjaśnić należało, że w niniejszej sprawie Organ podatkowy została wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, a po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu, Sąd pierwszej instancji działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonym postanowieniem skargę odrzucił.

14 Co prawda, Organ podatkowy w skardze nie wskazał wprost wartości przedmiotu zaskarżenia, niemniej jednak wynikała ona z treści skargi poprzez wskazanie, że zaskarża on wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w całości, a zatem ustalona w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji wartość przedmiotu zaskarżenia była w istocie wartością przedmiotu zaskarżenia, również w skardze kasacyjnej. W konsekwencji brak wskazania w części wstępnej skargi kasacyjnej kwoty określającej wartość przedmiotu zaskarżenia, gdy kwota ta wynikała de facto z jej treści a sąd dysponował kompletem akt administracyjnych zawierających decyzje wymiarową, z których ww. kwota wynikała nie uniemożliwiał, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia kwoty wpisu stosunkowego i nadania skardze dalszego biegu.

15 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.