Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2018 r., I FZ 134/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2018 r., I FZ 134/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. [...] Sp. k. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SAB/Gd 3/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. [...] Sp. k. z siedzibą w G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. oraz poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2015 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Gd 3/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę T. [...] Sp. k. (dalej: spółka lub skarżąca) na przewlekłe prowadzenie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ) postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. oraz poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2015 r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

3 Pismem z 5 lutego 2018 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe, nie uiszczając jednakże z tego tytułu należnej opłaty (wpisu od skargi). W konsekwencji w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: Przewodniczący Wydziału) z 16 marca 2018 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej 21 marca 2018 r., wpłata wpisu od skargi nastąpiła zaś 29 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że dokonanie przez spółkę powyższej czynności procesowej nastąpiło z uchybieniem terminowi wyznaczonemu przez Sąd, w konsekwencji czego postanowieniem z 11 kwietnia 2018 r. odrzucił skargę.

4 Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

5 – art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym odrzuceniu skargi, gdyż wpis sądowy został zapłacony w terminie, tj. 28 marca 2018 r., a nie 29 marca 2018 r., jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji;

6 – art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym zwrocie wpisu sądowego, gdyż został on uiszczony w terminie.

7 Do zażalenia skarżąca załączyła wydruk potwierdzenia wykonania operacji.

8 W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

11 Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (do których należą ww. środki prawne - § 2 art. 230 p.p.s.a.) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie zaś do art. 219 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu.

12 Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi terminowość dokonania przez skarżącą wpłaty na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpisu od skargi na wezwanie tego Sądu. Wg spółki, wpłata nastąpiła 28 marca 2018 r., tj. w ostatnim dniu terminu wyznaczonego przez Sąd (wydruk potwierdzenia przelewu załączony do zażalenia). Natomiast wg informacji posiadanych przez Sąd pierwszej instancji, spółka uiściła wpis sądowy 29 marca 2018 r., czyli jeden dzień po upływie terminu zakreślonego w wezwaniu.

13 Przystępując do rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia wskazać należy na ugruntowany w orzecznictwie i doktrynie pogląd, w myśl którego w razie uiszczenia wpisu na rachunek bankowy datą uiszczenia opłaty jest data przyjęcia przelewu przez bank, w którym zlecający przelew ma rachunek z kwotą wystarczającą na pokrycie wpisu (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 maja 2005 r., FSK 1403/04, ONSA WSA 2006/1, poz. 1; z 17 września 2012 r., II FSK 1916/12, LEX nr 1221313; z 6 marca 2013 r., I GSK 189/13, LEX nr 1305286; zob. też T. Lewandowski, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2010 r., I GSK 603/10, LEX 2011 oraz M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer Polska, 2018 r., s. 748). W postanowieniu z 3 marca 2008 r., I FSK 100/08, POP 2008/3, poz. 36, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ponadto, że w świetle art. 219 § 2 p.p.s.a. datą uiszczenia wpisu, w przypadku przelewu z państwa członkowskiego UE, jest dzień przyjęcia zlecenia przelewu transgranicznego przez instytucję kredytową (bank) działającą na terytorium państwa członkowskiego, w której zlecający ma rachunek, na którym są środki na pokrycie kosztów transakcji.

14 Dopełnieniem powyższych poglądów, skutkującym nadaniem wykładni art. 219 § 2 p.p.s.a. kompleksowego charakteru, jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale siedmiu sędziów tego Sądu z 22 stycznia 2018 r., sygn. akt I FPS 3/17, dotyczące kwestii uiszczenia opłaty sądowej na rachunek bankowy za pośrednictwem innego niż bank lub Poczta Polska S.A. podmiotu, działającego na podstawie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1572 ze zm.). Zgodnie z tezą przywołanej uchwały w przypadku uiszczania opłaty sądowej na rachunek bankowy właściwego sądu administracyjnego, stosownie do art. 219 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. za pośrednictwem krajowej instytucji płatniczej w rozumieniu ww. ustawy o usługach płatniczych dzień przekazania środków pieniężnych tej instytucji lub jej agentowi jest równoznaczny z dniem uiszczenia opłaty, o ile doszło do uznania rachunku bankowego sądu należną kwotą. Powyższe oznacza, że moment złożenia zlecenia płatniczego krajowej instytucji płatniczej (w tym agentowi działającemu w imieniu i na rzecz tej instytucji), które obejmuje polecenie wykonania transferu środków pieniężnych otrzymanych od zlecającego przez tę instytucję (agenta) w celu ich przekazania do odbiorcy (w tym na jego rachunek bankowy), należy postrzegać tak samo, jak moment takiego zlecenia składanego bankowi (SKOK), czy Poczcie Polskiej S.A., o ile w wyniku tych działań zlecenie zostanie faktycznie wykonane. A zatem dzień przekazania środków pieniężnych (gotówki) - w terminie wynikającym z wezwania i w wysokości odpowiadającej należnej opłacie sądowej - krajowej instytucji płatniczej (lub jej agentowi) w celu doprowadzenia do uznania rachunku bankowego właściwego sądu administracyjnego, jest równoznaczny z dniem uiszczenia opłaty sądowej w rozumieniu art. 219 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., o ile rachunek sądu zostanie uznany kwotą tych środków (tzn. kwotą stanowiącą przedmiot przekazu pieniężnego). Pod wskazanymi warunkami, przy płatności gotówkowej na rachunek bankowy sądu za moment uiszczenia opłaty sądowej na użytek oceny dochowania terminu na wykonanie takiej czynności procesowej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można przyjąć datę wcześniejszą, niż faktyczna data uznania tego rachunku kwotą należnej opłaty.

15 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi został skarżącej doręczony 21 marca 2018 r. (k. 22), skutkiem czego wyznaczony w nim termin do dokonania żądanej przez Sąd czynności procesowej upływał 28 marca 2018 r. Z załączonego zaś do zażalenia dowodu zapłaty (k. 34) wynika, że 28 marca 2018 r. spółka złożyła dyspozycję obciążenia jej rachunku bankowego kwotą 100 zł na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w tytule dyspozycji wskazując sygnaturę prowadzonej przez ten Sąd sprawy (I SAB/Gd 3/18). Treść znajdującego się w aktach sądowych dokumentu "Polecenie przelewu" (k. 23), w oparciu o który Sąd pierwszej instancji poczynił swoje ustalenia w spornej kwestii, dowodzi zaś jedynie tego, że do uznania sądowego rachunku bankowego doszło 29 marca 2018 r.

16 W świetle zaprezentowanej we wcześniejszych rozważaniach wykładni art. 219 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. uznać zatem należy, że skarżąca wpis od skargi uiściła w terminie, tj. 28 marca 2018 r., bowiem w tym dniu dokonała zlecenia przelewu (o czym jednakże Sąd pierwszej instancji nie mógł wiedzieć), a 29 marca 2018 r. doszło do uznania rachunku Sądu tą kwotą.

17 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

18 Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny albowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.