Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2015 r., I FZ 133/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2015 r., I FZ 133/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 934/14 w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 kwietnia 2014 r., nr [...], [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 934/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił R. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podstawą prawną wskazanego orzeczenia był art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a.

3 Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie wykazał z jakimi osobami faktycznie tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Tymczasem jeżeli strona pozostaje we wspólnocie rodzinnej i majątkowej z inną osobą (z innymi osobami), to właśnie łączne wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie kształtują jej status majątkowy. W dalszej kolejności fakt ten bezpośrednio przesądza o tym, czy strona może ponieść koszty postępowania, czy też nie jest w stanie ich ponieść.

4 Ponadto, skarżący powinien również w materiałach źródłowych uwzględnić aktualny stan majątkowy swojej żony i to niezależnie od tego, jaki ustrój majątkowy obowiązuje w jego związku małżeńskim.

5 W ocenie Sądu materiały przedstawione przez stronę z pewnością nie posiadają przymiotu szczegółowego i kompletnego wykazania jego aktualnego stanu majątkowego. Nie wystarczają bowiem jedynie same oświadczenia, czy też uzasadnienie wniosku – istotne jest wykazanie tych faktów za pomocą odpowiedniego materiału źródłowego.

6 Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o zmianę postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

7 Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a.

8 W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że postanowienie WSA zostało, w jego ocenie, wydane bez należytej analizy zebranego w sprawie materiału, który w sposób kompletny przedstawia i dokumentuje jego aktualną sytuację finansową i rodzinną. W ocenie strony prawidłowa analiza tego materiału dowodowego wskazywałaby jasno na zasadność złożonego wniosku.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

10 Zażalenie skarżącego nie może zostać uwzględnione.

11 Warto podkreślić, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania.

12 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.

13 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, gdyż Sąd ten trafnie przyjął, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że skarżący miał świadomość, że jego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach – zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy – nie były dla Sądu wystarczające do ustalenia jego rzeczywistych możliwości finansowych, o czym poinformowano skarżącego w wezwaniu z dnia 19 sierpnia 2014 r., wystosowanym do niego w trybie art. 255 P.p.s.a. Tymczasem skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej.

14 Odnosząc się z kolei do argumentów strony, że wszystkie niezbędne dokumenty dotyczące jego sytuacji finansowej zostały dołączonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Gl 1/14 oraz I SA/Gl 168/14 wskazać należy, że NSA postanowieniem z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 64/15, oddalił zażalenie strony na postanowienie WSA z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 168/14. NSA w przywołanym postanowieniu wskazał, że: "strona nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jej sytuacja majątkowa i tym samym uniemożliwiła przeprowadzenie analizy jej zdolności płatniczych. W takiej sytuacji niezłożenie wyczerpującego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym miało decydujący wpływ na dokonane przez WSA oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceny tej nie podważono także w zażaleniu. Nie przedstawiono bowiem dodatkowych wyjaśnień i dokumentów - obok tych, które brane były pod uwagę przez Sąd I instancji - mogących mieć wpływ na ustalenie rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego".

15 Biorąc pod uwagę powyższe Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu prawa pomocy w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

16 W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, w oparciu o przepis art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.