Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2008 r., I FZ 131/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2008 r., I FZ 131/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2008 r., o sygn. akt III SA/Wa 1470/07 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 lipca 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń i grudzień 2000 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1470/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

3 Sąd wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1500 zł skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy uzasadniając swój wniosek m.in. brakiem stałego zatrudnienia (zbiera złom, puszki i makulaturę, które wystarczają mu na zakup jedzenia oraz opłacenie przejazdów) oraz jakiegokolwiek majątku. Jednocześnie wnioskodawca oświadczył, że nie jest zarejestrowanym bezrobotnym i nie korzysta z opieki społecznej. Skarżący podał, że pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną i nie prowadzi z nią gospodarstwa domowego, a ponadto małżonka nie jest w stanie pożyczyć mu pieniędzy na opłacenie wpisu, bowiem ma na utrzymaniu troje uczących się dzieci.

4 Sąd I instancji powołując się na brzmienie stosownych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., normujących kwestię prawa pomocy uznał, że przedstawiona przez skarżącego w przesłanych dokumentach sytuacja majątkowa nie świadczy o trudnościach finansowych, uniemożliwiających mu poniesienie kosztów niezbędnych do prowadzenia postępowania. Sąd podkreślił, że mimo wielokrotnego występowania do Sądu z wnioskami o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach skarżący konsekwentnie nie przedstawił żadnych dokumentów na poparcie oceny własnej sytuacji materialnej przedstawionej w pismach składanych do Sądu, jak również dokumentów potwierdzających jego sytuację rodzinną czy też wysokość uzyskiwanych dochodów lub ich brak.

5 Sąd zwrócił również uwagę, że niezrozumiałym jest dlaczego skarżący nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, a także nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy, co mogłoby umożliwić mu znalezienie zatrudnienia i w konsekwencji poprawić sytuację finansową. Takie działanie skarżącego w przekonaniu Sądu wskazują, że nie podejmuje on żadnych działań mogących przyczynić się do poprawy jego sytuacji materialnej. Sąd podkreślił również, że nie jest jasna kwestia relacji łączących skarżącego z żoną, bowiem skarżący na różnych etapach postępowania w tej i w innych sprawach zamiennie twierdził, że prowadzi lub nie prowadzi gospodarstwa domowego z żoną.

6 Odnosząc się do wniosku strony w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika Sąd przyjął, że strona w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma zapewniony szereg gwarancji procesowych, chroniących jej prawa, do których należą m.in. określony w art. 6 p.p.s.a. obowiązek sądu udzielania stronie występującej bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań oraz wskazana w art. 134 § 1 p.p.s.a. zasada rozstrzygania w granicach danej sprawy.

7 Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, do którego załączył kserokopię formularza PIT-37 za 2007 r.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie może zostać uwzględnione, ponieważ skarżący nie podniósł w nim żadnych okoliczności, które w sposób skuteczny podważałyby słuszność podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia.

10 W skarżonym postanowieniu Sąd słusznie wskazuje, że przesłanki przyznania prawa pomocy nie zostały w sposób dostateczny wykazane przez wnioskodawcę. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyty przez ustawodawcę zwrot: "gdy wykaże" wskazuje zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia w sposób dostateczny okoliczności, które uniemożliwiają mu poniesienie wymaganych prawem kosztów i tym samym zamykają drogę do skutecznego dochodzenia swych praw przed sądem. Tymczasem skarżący, oprócz powtarzanych na kolejnych etapach postępowania sformułowań dotyczących rzekomo trudnej sytuacji materialnej i braku możliwości pozyskania środków z majątku, jakim dysponuje żona skarżącego, nie przedstawił żadnych dokumentów, które uwiarygodniłyby powyższe twierdzenia.

11 Mimo sygnalizowania przez Sąd I instancji licznych wątpliwości dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawca w żaden sposób nie odniósł się do nich we wniesionym do tutejszego Sądu zażaleniu. Za istotny w sprawie dokument nie można uznać nadesłanej kserokopii formularza PIT-37, bowiem nie wynika z niej jakie są rzeczywiste źródła uzyskiwania przez skarżącego dochodu. Ponadto nadal niejasna pozostaje sytuacja rodzinna wnioskodawcy, w szczególności relacje łączące go z małżonką, na której, jak słusznie wskazuje Sąd I instancji w swym uzasadnieniu, ciąży obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami, rozciągający się na prowadzenie postępowania sądowego. Skarżący utrzymując, że posiada rozdzielność majątkową z żoną również na tę okoliczność nie przedstawił żadnych wiarygodnych dokumentów.

12 Wobec nie wykazania przez wnioskodawcę, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy zaskarżone postanowienie należało utrzymać w mocy i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalić zażalenie.