Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017 r., I FZ 112/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017 r., I FZ 112/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 25/16 odrzucające skargę G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 5 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z 23 lutego 2017 r., I SA/Rz 25/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę G. K., z powodu nieuiszczenia wpisu.

3 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący domagał się jego uchylenia, a także rozpoznania na zasadzie art. 191 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa) niezaskarżalnego postanowienia Sądu pierwszej instancji, utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżący zarzucił w tym kontekście naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 244 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa poprzez odrzucenie skargi, od której wprawdzie nie uiszczono wpisu, jednakże wniesiono o przyznanie prawa pomocy w całości, którego skarżącemu nie udzielono, mimo że spełniał on ku temu stosowne przesłanki.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5 Okoliczność nieuiszczenia wpisu od skargi nie jest przez skarżącego kwestionowana i wynika też z akt sprawy. Tym samym prawidłowo Sąd zastosował art. 220 § 3 Ppsa, gdyż przepis ten nakazuje odrzucić skargę, "od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis." Wypada przy tym zaznaczyć, że to ww. przepis stanowił podstawę odrzucenia skargi, a nie powołany w zażaleniu art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa.

6 Natomiast argumenty strony odnośnie do jej możliwości płatniczych (że skarżący wykazał przynajmniej brak środków na pokrycie opłaty sądowej) zostały ocenione prawomocnie w kilkukrotnie prowadzonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym prawa pomocy (k. 53, 64, 88, 102, 120, 138, 148 akt sąd.), przy czym ostatni wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został rozpoznany in meriti z uwagi na nieuzupełnienie jego braków (k. 183, 199 akt sąd.).

7 Strona skarżąca twierdzi w tym kontekście, że skoro w aktualnym stanie prawnym postanowienie Sądu wojewódzkiego w przedmiocie prawa pomocy jest niezaskarżalne (art. 260 § 2 Ppsa), to jego rozpoznanie jest możliwe w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na zasadzie art. 191 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa. Jednakże nawet przyjmując (prima facie) trafność powyższej tezy (która nie jest oczywista, zwłaszcza w zakresie możliwości odpowiedniego stosowania art. 191 Ppsa w postępowaniu zażaleniowym), odnotować trzeba, że w zażaleniu nie sprecyzowano, które z kilku wydanych w tym przedmiocie postanowień ma zostać poddane kognicji Sądu odwoławczego. Tymczasem Sąd pierwszej instancji wydał aż trzy prawomocne orzeczenia odnoszące się merytorycznie do wniosku skarżącego w przedmiocie prawa pomocy: z 17 marca 2016 r., z 10 sierpnia 2016 r. i z 20 września 2016 r. (dwa późniejsze na zasadzie art. 165 Ppsa), którym odpowiadają trzy wcześniejsze orzeczenia referendarza sądowego (nawet jeżeli pominąć ostatnie postanowienie w zakresie pozostawienia wniosku bez rozpoznania z 29 grudnia 2016 r.). Ten brak precyzji nie może pozostać obojętny dla oceny wniosku skarżącego zgłaszanego w oparciu o treść art. 191 Ppsa, nawet pomimo braku podstaw do odpowiedniego stosowania w postępowaniu zażaleniowym art. 183 § 1 Ppsa. Skoro bowiem z kompetencji określonej w ww. art. 191 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny może skorzystać tylko na wniosek strony, to powinien być on na tyle precyzyjny, by pozwalał na jednoznaczną ocenę co do przedmiotu żądania, czego w tej sprawie zabrakło.

8 Jedynie na marginesie zauważyć więc należy, że skarżący nie przedstawił, jak wynika z akt sprawy i treści postanowień wydawanych w przedmiocie jego ponawianych wniosków o przyznanie prawa pomocy, rzetelnej informacji pozwalającej na miarodajną ocenę jego możliwości płatniczych. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że uchylanie się przez wnioskodawcę od wyczerpującego przedstawienia sytuacji materialnej może prowadzić do oddalenia wniosku w przedmiocie prawa pomocy, wobec niemożności kompleksowej oceny kondycji płatniczej wnioskodawcy (por. np. post. NSA z 8 listopada 2006 r., II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007/4/79). Okazji ku stosownemu uzupełnieniu przekazanej informacji o swoich możliwościach finansowych skarżący nie wykorzystał, pomimo kilkukrotnego ubiegania się o udzielenie prawa pomocy. Okoliczność ta dodatkowo podaje w wątpliwość twierdzenia zażalenia o nieuprawnionym odrzuceniu skargi wobec braku środków na uiszczenie wpisu.

9 Z tych powodów należało oddalić zażalenie, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.