Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., I FZ 104/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., I FZ 104/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w sprawie z zażalenia: M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 235/17 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od marca do lipca 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 21 marca 2017 r., I SA/Sz 235/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez M. K. (dalej: skarżący) decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. (dalej: DIS) w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy marca do lipca 2013 r.

3 2. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przypomniał, że pismem z 14 lutego 2017 r. skarżący wniósł - skierowany do skarżonego organu i do Sądu – wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wykonanie tej decyzji w znaczny sposób utrudniłoby skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej i wiązałoby się ze znacznymi stratami finansowymi, łącznie z koniecznością rozwiązania umów o pracę z zatrudnionymi osobami oraz zakończeniem działalności gospodarczej. Tym samym – w ocenie Skarżącego – wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby trudny do odwrócenia skutek w postaci zakończenia działalności gospodarczej i zerwaniem podpisanych umów o wykonanie robót budowlanych.

4 DIS, postanowieniem z 28 lutego 2017 r., działając na podstawie art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201) w związku z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

5 Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

6 Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie takich właśnie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie uprawdopodobnił. Uzasadniając swój wniosek, skarżący podał jedynie, że wykonanie tej decyzji w znaczny sposób utrudniłoby skarżącemu prowadzenie działalności gospodarczej i wiązałoby się ze znacznymi stratami finansowymi, łącznie z koniecznością rozwiązania umów o pracę z zatrudnionymi osobami, zakończeniem działalności gospodarczej i zerwaniem podpisanych umów o wykonanie robót budowlanych.

7 Sąd pierwszej instancji stwierdził, że jakkolwiek w orzecznictwie istotnie wskazuje się, że ryzyko zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej czy groźba redukcji zatrudnienia może świadczyć o spełnieniu przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., to jednak w niniejszej sprawie okoliczności takiej Skarżący nie wykazał. Skarżący, podnosząc powyższą argumentację, nie przedstawił bowiem jednocześnie żadnych dokumentów dotyczących jego obecnej sytuacji majątkowej i finansowej, czym uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie podnoszonych okoliczności i ich ocenę z punktu widzenia regulacji art. 61 § 3 p.p.s.a.

8 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, zarzucając wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a.

9 W ocenie skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji może wywołać negatywne konsekwencji w zakresie konkurencyjności przedsiębiorstwa strony, kwota wyliczonego przez organ zobowiązania podatkowego jest znacząca, a wykonanie zobowiązania w rybie przymusu egzekucyjnego może spowodować zagrożenie likwidacją działalności gospodarczej i koniecznością zwolnienia zatrudnianych przez skarżącego pracowników i podwykonawców.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 4. W świetle regulacji art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd - co do zasady - może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy w żaden sposób nie uzasadnia bowiem żądania wniosku.

12 4.1. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi ponadto do konkluzji, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a - poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych - przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia NSA: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10; z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12; z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12; z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13; z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13, CBOSA).

13 Należy zatem uznać, że skarżący w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia ww. negatywnych dla niej okoliczności (skutków). Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z 17 listopada 2014 r., I FSK 1778/14, CBOSA).

14 W świetle powyższych uwag należało uznać (na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu), że w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał istnienia przesłanek zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarówno w uzasadnieniu skargi jak i w zażaleniu na zaskarżone postanowienie WSA skarżący nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji poza ogólnym wskazaniem na trudną sytuację finansową oraz znaczną wysokość kwoty ewentualnej egzekucji z majątku. Co więcej, skarżący nie poparł tych ogólnych twierdzeń żadnymi dowodami, poza ogólnym wskazaniem, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci powstania znaczących strat finansowych oraz możliwość utraty płynności finansowej.

15 W tym miejscu należy przypomnieć, że w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jego przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Oceniający zasadność wniosku sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża wnioskodawcę, czyli skarżącego.

16 W świetle powyższych uwag należało uznać, że skoro skarżący, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, we wniosku kierowanym do Sądu nie wykazał w sposób pozwalający na uwzględnienie wniosku istnienia okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, to Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanej ochrony prawnej.

17 5. W świetle powyższego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.