Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., I FSK 773/14

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., I FSK 773/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka – Medek, Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia del. WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Gl 1283/13 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. C. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 1. Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami.

3 1.1. Wyrokiem z 6 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 1283/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 16 kwietnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r..

4 1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji podał, że wskutek postępowania kontrolnego ustalono, że odliczyła w deklaracji VAT-7 za lipiec 2009 r. podatek naliczony wynikający z faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji gospodarczych, wystawionych przez należącą do R. P. firmę R. z siedzibą w J. na zakup pręta żebrowanego.

5 W konsekwencji Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C. decyzją z 5 grudnia 2012 r. pozbawił Skarżącą prawa do odliczenia powyższego podatku naliczonego.

6 Od tej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie zarzucając naruszenie: art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p.") przez przyjęcie, iż wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji; art. 122 O.p. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; art. 191 O.p. przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów; art. 181 w zw. z art. 190 O.p. przez ograniczenie czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym; art. 187 § 1 O.p. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego.

7 Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 16 kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jego ocenie organ ten podjął stosowne działania w celu ustalenia czy transakcje udokumentowane spornymi fakturami miały miejsce w rzeczywistości i w efekcie tych czynności ustalił, iż nie jest możliwe przeprowadzenie czynności kontrolnych u sprzedawcy za kontrolowany okres. Na podstawie materiałów z Prokuratury Okręgowej w B. ustalono jednak, iż R. P. przedstawiono zarzut, że działał w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się wyłudzaniem podatku VAT w związku z handlem stalą w postaci prętów żebrowanych, a więc uzasadnione jest twierdzenie, że faktury pochodzące od R. P. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a wprowadzony do obrotu pręt żebrowany pochodził z nielegalnego źródła. Nadto w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy potwierdził, że transakcje udokumentowane były "fikcyjnymi" fakturami. Kontrahent Skarżącej – R. P. był podatnikiem nierzetelnym, tj. nie prowadził rejestrów VAT dostawy i nabycia i nie ewidencjonował dowodów źródłowych, tj. faktur zakupu i dostawy; nie sporządził deklaracji VAT-7 za lipiec 2009 r.; nie okazał na polecenie właściwego urzędu skarbowego dokumentów źródłowych dotyczących działalności gospodarczej za 2009 r., tj. faktur VAT nabycia i dostawy; nie rozliczał się z podatku od towarów i usług we właściwym urzędzie skarbowym; ponadto przedstawiono mu wspomniany zarzut. Natomiast sporne faktury posłużyły Skarżącej do zmniejszenia obciążenia wobec Skarbu Państwa i nadto miały uwiarygodnić obrót towarem niewiadomego pochodzenia i w konsekwencji zalegalizować pochodzenie sprzedawanego towaru.

8 2. Skarga do Sądu I instancji.

9 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżąca postawiła zarzuty analogiczne z tymi podniesionymi uprzednio w odwołaniu.

10 2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

11 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

12 3.1. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Sąd ten w pełni podzielił przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. Sąd I instancji przytoczył następnie istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy krajowe i wspólnotowe przepisy. Podkreślił, że prawo do odliczenia podatku od towarów i usług przysługuje wyłącznie w odniesieniu do faktur dokumentujących faktycznie zrealizowane czynności. Prawo to może być zatem ograniczone w tych wszystkich przypadkach, gdy miało miejsce nadużycie prawa lub działanie w nieuczciwych celach. Na poparcie powyższych tez Sąd I instancji przywołał orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym wyrok z 21 czerwca 2012 r. (C-80/11 i C-142/11). Zauważył następnie, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż firma R. R. P. była podatnikiem nierzetelnym, gdyż nie prowadziła rejestrów VAT dostawy i nabycia; nie ewidencjonowała dowodów źródłowych - faktur zakupu i dostawy, nie sporządziła deklaracji VAT-7 za lipiec 2009 r.; ostatnią deklarację VAT-7 złożyła za maj 2007 r. Poza tym R. P. nie okazał na polecenie właściwego urzędu skarbowego dokumentów źródłowych z działalności gospodarczej za 2009 r. tj. faktur VAT nabycia i dostawy, nie rozliczał się z podatku od towarów i usług we właściwym urzędzie skarbowym. Nadto przedstawiono mu zarzut, że działał w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się wyłudzaniem podatku VAT, w związku z handlem stalą w postaci prętów żebrowanych.

13 Sąd I instancji wskazał, że próby przesłuchania R. P. nie powiodły się, gdyż nie stawił się na skutecznie doręczone wezwania. Nie można zatem obarczać organu podatkowego za brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania tego świadka i w konsekwencji za oparcie się na ustaleniach prokuratury. Poza tym Skarżąca nie wskazała żadnych środków dowodowych ani innych dokumentów na potwierdzenie transakcji zakupu prętów żebrowanych od firmy R. P. Również w swoich zeznaniach w dniu 11 kwietnia 2012 r. W. C. podał niewiele szczegółów transakcji dotyczących zakwestionowanych faktur: nie pamiętał osoby, która zapoznała go z R. P.; nie kontaktował się z żadnym przedstawicielem firmy R., rozmawiał wyłącznie z R. P.; nie widział nigdy kierowców, którzy dostarczali towar, gdyż zakupione od firmy R. pręty były dostarczane bezpośrednio do klienta Skarżącej i dla takiego obiegu towaru była ustalana cena z R. P. Zdaniem Sądu I instancji zasadnie więc organy podatkowe uznały, że faktury pochodzące od R. P. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Zauważył, że ani Skarżąca ani jej pełnomocnik nie dochowali należytej staranności co do rzetelności kontrahenta. Płatności za towar dokonywane były gotówką pomimo ustawowego obowiązku rozliczeń przelewem i wysokich kwot na jakie wystawiane były faktury; nie sprawdzili wiarygodności kontrahenta ani jego statusu podatnika. W konsekwencji więc Skarżąca nabywała towar od niesprawdzonego dostawcy płacąc gotówką bez upewnienia się co do legalności dokonywanych dostaw. Nie interesowała się czy otrzymane faktury są rzetelne. Taki tryb dostaw nie skłonił Skarżącej do podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do sprawdzenia kontrahenta aby upewnić się, że transakcje ujęte w spornych fakturach nie wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu i że nabywając towar nie uczestniczy w elemencie przestępstwa w zakresie podatku VAT.

14 4. Skarga kasacyjna.

15 4.1. Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania:

16 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej jako: "P.p.s.a.") przez nieuwzględnienie skargi na decyzję organu podatkowego mimo naruszenia przez ten organ przepisów postępowania wynikających z art. 187 § 1 i art. 188 oraz art. 191 O.p., polegające na legitymizowaniu niezebrania przez organ pełnego materiału dowodowego i oparciu się o wybiórcze materiały z postępowania karnego;

17 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi na decyzję organu podatkowego mimo naruszenia przez ten organ przepisów postępowania wynikających z art. 121 i art. 122 oraz art. 123 O.p., polegające na naruszeniu zasad ogólnych postępowania, skutkujących błędnym ustaleniem stanu faktycznego;

18 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi na decyzję organu podatkowego mimo naruszenia przez ten organ przepisów prawa materialnego - art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz.1054 ze zm., dalej jako: "u.p.t.u.") oraz art. 21 § 3 O.p. przez uznanie, że Skarżąca będąca podatnikiem nie miała prawa do odliczenia podatku VAT, podczas gdy organy podatkowe nie wykazały, że faktura nie dokumentowała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.

19 Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji - przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.

20 4.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

21 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

22 5.1 Skarga kasacyjna jest niezasadna.

23 5.2 Przystępując do rozpatrzenia zarzutów skargi kasacyjnej, na wstępie przypomnieć należy, że zostały one w jej treści podzielone na dwie grupy, mianowicie na zarzuty naruszenia przepisów postępowania i zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Najpierw należy rozważyć zarzuty dotyczące przepisów postępowania, ponieważ taki sposób postępowania przyjęto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym uznaje się m.in., że dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego (tak np. wyroki z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120 i z 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 397/07, LEX nr 468936).

24 5.3 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania a mianowicie art. 188, art. 122, art. 187 i 191 O.p. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na naruszenie ww. przepisów autor skargi kasacyjnej dowodził, że nie przesłuchano w sprawie R. P., na okoliczność sprzedawania przez niego Skarżącej prętów żebrowanych.

25 Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że powołane przez skarżącą przepisy art. 122, art. 187 i art. 188 O.p. są przepisami dotyczącymi postępowania podatkowego. W świetle tych regulacji organy podatkowe przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy powinny kierować się zasadami w nich ustanowionymi przy jednoczesnym poszanowaniu praw podatnika, które również możemy w tych regulacjach odnaleźć. Jedną z gwarancji procesowych podatnika jest możliwość przeprowadzenia dowodu. Prawo to wynika m.in. z art. 188 O.p, który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.

26 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne, albowiem włączenie materiałów dowodowych z postępowania karnego było w rozpatrywanej sprawie w pełni uzasadnione i zgodne z art. 181 O.p., który stanowi, że dowodami sprawie mogą być m.in. materiały zgromadzone w toku postępowania karnego. Przepis art. 181 O.p. wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy, czym w sposób ustawowy ogranicza zasadę bezpośredniości (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 428/11, z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I FSK 1128/07, z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 323/10 – dostępne w bazie LEX). W konsekwencji korzystanie z tak uzyskanych zeznań nie narusza żadnego z przywołanych powyżej przepisów Ordynacji podatkowej. Posługiwanie się dowodami zgromadzonymi w postępowaniu karnym nie narusza też zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 123 § 1 O.p. W takim bowiem przypadku zasada ta realizowania jest poprzez zaznajomienie się strony z tymi dowodami i umożliwienie jej wypowiedzenia się w tym zakresie. W skardze kasacyjnej nie zarzucono aby organy nie umożliwiły stronie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym co czyni zarzut bezskutecznym. Kolejnym argumentem przemawiającym za bezskutecznością tego zarzutu jest to, że skoro ustawodawca w art. 181 O.p. dopuszcza możliwość przeprowadzania dowodów z zeznań złożonych w innym postępowaniu to jednocześnie nie może to być sprzeczne z innym przepisem Ordynacji podatkowej regulującym zasady prowadzonego postępowania podatkowego.

27 W tym miejscu należy też podkreślić, że R. P. nie stawiał się na wezwania organów podatkowych. To był powód braku jego przesłuchania przez organy podatkowe a nie zaniechania w tym zakresie przez organ podatkowy. W efekcie słusznie organy oparły się się na jego zeznaniach zgromadzonych w postępowaniu karnym.

28 Z kolei odnosząc się do stanu faktycznego zgromadzonego w sprawie, bezspornie wynika z niego, że R. P. był podatnikiem nierzetelnym. Nie prowadził rejestrów VAT dostawy i nabycia; nie ewidencjonował dowodów źródłowych - faktur zakupu i dostawy, nie sporządzał deklaracji VAT-7 dla rozliczenia podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. Ostatnią deklarację VAT-7 złożył za maj 2007 r. Zatem w 2009 r. nie rozliczał się z podatku od towarów i usług we właściwym urzędzie skarbowym. Nadto przedstawiono mu zarzut, że działał w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się wyłudzaniem podatku VAT, w związku z handlem stalą w postaci prętów żebrowanych. Poza tym strona skarżąca nie wskazała żadnych środków dowodowych ani innych dokumentów na potwierdzenie transakcji zakupu prętów żebrowanych od R. P. Również w swoich zeznaniach pełnomocnik skarżącej W. C., który przeprowadzał transakcje z R. P. nie pamiętał osoby, która zapoznała go z nim; nie kontaktował się z żadnym przedstawicielem jego firmy. Nie widział nigdy kierowców, którzy dostarczali towar, gdyż zakupione od R. P. pręty były dostarczane bezpośrednio do klienta skarżącej. Ponadto płatności odbywały się gotówkowo, pomimo znacznych wartości na które opiewały faktury.

29 5.4. Skoro organy podatkowe ustaliły w sprawie taki stan faktyczny to prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3 pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności.

30 Przepis ten określa przypadki, których zaistnienie wyłącza prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Są więc one ograniczeniem podstawowej zasady podatku VAT – zasady neutralności. Interpretując ten przepis, uwzględnić należy orzecznictwo TSUE w tym zakresie.

31 W wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében kft oraz Péter Dávid przeciwko Nemzeti Adó- és Vámhivatal Dél-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága (publ. www.curia.europa.eu) Trybunał orzekł, że:

32 1) Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.

33 2) Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa.

34 W powołanym wyroku Trybunał podtrzymał swoją dotychczasową linię orzeczniczą i wskazał (punkty 53 i 54), że na tle rozpatrywanych spraw C 80/11 i C-142/11 aktualne jest jego stanowisko, że tylko gdy podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku VAT czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalność tych transakcji, bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT (zob. ww. wyrok w sprawach połączonych Kittel i Recolta Recycling, pkt 51).

35 Podkreślić należy, iż Trybunał nie uznał jednak za sprzeczne z prawem Unii Europejskiej wymagania, aby podmiot przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym (zob. podobnie wyrok z dnia 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04, Zb.Orz. s. I 7797, pkt 65 i 68; ww. wyrok w sprawie Netto Supermarkt, pkt 24; wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie C-499/10 Vlaamse Oliemaatschappij, dotychczas nieopublikowany w zbiorze, pkt 25).

36 Podobne stanowisko zawarł Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawach C-642/11 Stroj trans EOOD i C-643/11 ŁWK – 56 EOOD, w którym stwierdził, że prawo Unii należy interpretować w ten sposób, że art. 167 i art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112, a także zasady neutralności podatkowej, pewności prawa i równego traktowania nie stoją na przeszkodzie temu, aby odbiorcy faktury odmówiono prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej ze względu na brak faktycznej czynności podlegającej opodatkowaniu, mimo że w rektyfikacji decyzji podatkowej skierowanej do wystawcy tej faktury zadeklarowany przez tego ostatniego podatek od wartości dodanej nie został skorygowany. Jeżeli jednak, wziąwszy pod uwagę oszustwa podatkowe lub nieprawidłowości popełnione przez wskazanego wystawcę lub na etapie obrotu poprzedzającym czynność służącą jako podstawa do odliczenia, czynność ta zostanie uznana za faktycznie zrealizowaną, należy ustalić, w świetle obiektywnych danych i nie wymagając przy tym od odbiorcy faktury przeprowadzania weryfikacji nienależących do jego obowiązków, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, iż dana czynność wiąże się z oszustwem podatkowym w zakresie podatku od wartości dodanej, zaś sprawdzenie tego jest zadaniem sądu odsyłającego.

37 W wyroku tym wyrażony został pogląd, że zasady neutralności podatkowej, pewności prawa i równego traktowania nie stoją na przeszkodzie temu, aby odbiorcy faktury odmówiono prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej ze względu na brak faktycznej czynności podlegającej opodatkowaniu - to jednak dla pozbawienia odbiorcy faktury prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku - należy ustalić, w świetle obiektywnych danych i nie wymagając przy tym od odbiorcy faktury przeprowadzania weryfikacji nienależących do jego obowiązków, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, iż dana czynność wiąże się z oszustwem podatkowym w zakresie podatku od wartości dodanej, zaś sprawdzenie tego jest zadaniem sądu odsyłającego, a tym samym organów podatkowych. Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2013 r. (sygn. akt I FSK 429/12).

38 Z przywołanych orzeczeń TSUE wynika, że chcąc pozbawić podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, organy powinny ustalić, czy podatnik będący odbiorcą tych faktur wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu i czy podatnik przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie.

39 W świetle przedstawionego orzecznictwa TSUE, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej i Sądu I instancji, odnośnie "braku należytej staranności" skarżącego jest prawidłowe. Skarżąca pomimo dokonywanych znacznych zakupów u R. P. płaconych gotówką nie wykonała żadnej czynności polegającej na sprawdzeniu wiarygodności kontrahenta, chociażby tych najprostszych polegających na sprawdzeniu czy jest on zarejestrowany w Urzędzie Skarbowym i składa deklaracje podatkowe. To wszystko wymagało od przeciętnie dbającego o swoje interesy przedsiębiorcy dokonania sprawdzenia kontrahenta. Skarżąca nie uczyniła tego, co spowodowało określone konsekwencje podatkowe.

40 Zatem nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a w związku z w zw. z art. 99 ust. 12 u.p.t.u.

41 6. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, iż sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty są chybione, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w myśl art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2-3 cyt. ustawy.