Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2017 r., I FSK 582/17

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2017 r., I FSK 582/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. sp. z o. o. w T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 października 2016 r. sygn. akt I SA/Bd 638/16 odrzucającego skargę E. sp. z o. o. w T. w sprawie ze skargi E. Sp. z o. o. w T. na czynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w przedmiocie wykreślenie z rejestru podatników VAT postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z 31 października 2016 r., sygn. akt I SA/Bd 638/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."), skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na czynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. w przedmiocie wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT, jako niedopuszczalną,.

3 W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia E. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: "spółka") zaskarżyła je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 3 P.p.s.a. oraz art. 121 § 1 i 2 a także art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") - w sytuacji gdy Sąd pierwszej instancji uznał, że uchybienie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło z winy spółki, mimo tego że organ podatkowy nie poinformował jej w pouczeniu o środkach zaskarżenia.

4 Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

7 W pierwszym rzędzie przypomnieć należy, że zasadniczą przyczyną odrzucenia skargi strony było niewyczerpanie (w stosownym terminie) trybu remonstracji, o którym mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji okoliczność ta czyniła skargę niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Na tym tle za istotny uznać należy pogląd wyrażony m.in. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 825/16 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"), który podziela również skład orzekający w tej sprawie. Jak zauważono tamże, skarga wniesiona bez wyczerpania przewidzianego ustawą trybu zaskarżenia jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a; natomiast czynność dokonana po terminie nie wywiera skutków prawnych, a tym samym nie może skutkować uznaniem, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa miało miejsce i możliwe jest złożenie skargi do sądu administracyjnego. Ustalenie przez Sąd, że w istocie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie nastąpiło (jako że miało miejsce po terminie – uwaga Sądu) skutkować musiało stwierdzeniem, że nie został zachowany tryb wnoszenia skargi z art. 52 § 3 P.p.s.a. i wniesienie skargi było niedopuszczalne.

8 Odnosząc to stanowisko do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że uchybienie terminowi określonemu w ww. przepisie nie nasuwa wątpliwości. Termin ten rozpoczyna bowiem bieg od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że przyjęcie najbardziej korzystnej dla strony daty uzyskania informacji o skarżonej czynności wykreślenia z rejestru podatników VAT wskazuje na dzień 7 kwietnia 2016 r., tj. na datę, w której doręczono spółce pismo z informacją o wykreśleniu jej z ewidencji płatników VAT (k. 19 akt adm.). Kluczowa dla otwarcia terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. była wiedza strony o dokonaniu przez organ czynności kwestionowanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która nie budzi w świetle treści ww. pisma wątpliwości.

9 W tym stanie rzeczy czternastodniowy termin na złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa upływał z dniem 21 kwietnia 2016 r., podczas gdy strona dokonała tej czynności dopiero 7 czerwca 2016 r. Oznacza to, że tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie został prawidłowo wyczerpany przez spółkę z uwagi na uchybienie czternastodniowego terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., co czyniło skargę – co do zasady – niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy.

10 Odnosząc się do kwestii winy spółki w niedochowaniu terminu oraz braku pouczenia w piśmie informacyjnym organu o wykreśleniu podmiotu z rejestru podatników VAT, należy wskazać, że wykreślenie z rejestru podatników VAT na podstawie art. 96 ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") nie jest dokonywane w formie decyzji lub postanowienia, jest czynnością materialnotechniczną, albowiem w przepisie tym ustawodawca przesądził, że wykreślenie z urzędu podatnika z rejestru następuje po przeprowadzeniu czynności sprawdzających i bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika. Skoro zatem organ nie ma obowiązku informowania strony o dokonanej czynności polegającej na wykreśleniu podmiotu z rejestru, w sytuacjach określonych we wskazanym powyżej przepisie, to tym bardziej nie ma obowiązku pouczenia strony o przysługujących jej uprawnieniach do poddania tej czynności kontroli sądowo-administracyjnej. W przedmiotowej sprawie spółka znalazła się w lepszej sytuacji, bowiem organ mimo braku takiego obowiązku, doręczył jej pismo z informacją o dokonanej czynności technicznej. W tej sytuacji okoliczność, że spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa dopiero po dwóch miesiącach, kiedy to uzyskała stosowną poradę prawną, nie jawi się jako wyłączająca winę w niedochowaniu terminu.

11 Z tych powodów należało orzec jak w sentencji postanowienia, stosownie do art. 182 § 1 i 3 w zw. z art. 184 P.p.s.a.