Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., I FSK 492/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2018 r., I FSK 492/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Izabela Najda-Ossowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku T. M. o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 9 grudnia 2016 r. oraz decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 491/17 w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 15 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom z dnia 9 grudnia 2016 r. dotyczącym określenia podatku od towarów i usług od lutego do czerwca 2011 r. postanawia oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 9 grudnia 2016 r. oraz decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 9 grudnia 2016 r. dotyczących określenia podatku od towarów i usług od lutego do czerwca 2011 r.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. M. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 15 marca 2017 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom z dnia 9 grudnia 2016 r. dotyczącym określenia podatku od towarów i usług od lutego do czerwca 2011 r.

3 W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżący wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik Urzędu Skarbowego) z dnia 9 grudnia 2016 r. oraz decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2016 r. określających skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Wniosek należało oddalić.

6 W świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) "Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy".

7 Jak trafnie stwierdzono w postanowieniu NSA z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 403/11 (orzeczenia.nsa.gov.pl), zwrot: "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym zakresem art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001, Nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową.

8 W przypadku więc gdy strona żąda wstrzymania decyzji wymiarowej, a sprawa sądowoadministracyjna nie wiąże się z wymiarem, a jedynie z kwestią formalnoprawną, bowiem skarga strony dotyczy tej właśnie kwestii, to nie mamy do czynienia z omawianą tożsamością przedmiotową. Stanowisko to jest już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone (vide postanowienia NSA z 12 czerwca 2012 r., sygn. akt II FZ 441/12 czy z 28 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 216/12; orzeczenia.nsa.gov.pl).

9 W przedmiotowej sprawie w skardze kasacyjnej został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik Urzędu Skarbowego) z dnia 9 grudnia 2016 r. nr 0227-SW.4313.4.2016 oraz decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2016 r. nr [...] określających skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług". W związku z rozważaniami przedstawionymi powyżej, ocenić należy, że decyzje wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2016 r. określające skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług nie mieściły się w zbiorze aktów, które mogłyby być objęte wstrzymaniem wykonania. Zaskarżone postanowienie dotyczy bowiem kwestii proceduralnych – nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej – zaś decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2016 r., których wstrzymania domaga się skarżący dotyczy kwestii formalnoprawnych.

10 Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a. jako sprawa w znaczeniu materialnym, tym samym w postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowo tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym (por. także B. Dauter, t. 18 w Komentarz do art.61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. LEX/el 2016).

11 Natomiast odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego wstrzymania wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2016 r. także nie mógł zostać uwzględniony. Utrwalony jest bowiem pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd, co do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (zob. B. Dauter, w pracy zbiorowej, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2009 r., s. 206). Najdobitniej wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r. (sygn. akt FZ 65/04, niepubl.), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.

12 W przedmiotowej sprawie zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się do stwierdzenia: "wnoszę o wstrzymanie wykonania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dalej: Naczelnik Urzędu Skarbowego) z dnia 9 grudnia 2016 r. nr [...] oraz decyzji wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 grudnia 2016 r. nr [...] określających skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług". Tak sformułowany wniosek nie zawierał żadnego uzasadnienia. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości oceny jego zasadności. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, gdzie skarżący upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązkiem strony było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji.

13 Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.