Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2008 r., I FSK 359/08

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2008 r., I FSK 359/08

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 690/07 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 16 sierpnia 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r.

3 Stan sprawy przedstawiał się następująco.

4 Wskazana powyżej decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. została doręczona pełnomocnikowi J. W. w dniu 20 sierpnia 2007 r. Dnia 18 września 2007 r. skarga na tę decyzję została przez pełnomocnika strony nadana w placówce pocztowej na adres Urzędu Kontroli Skarbowej w L. Urząd Kontroli Skarbowej po otrzymaniu skargi (w dniu 20 września 2007 r.) przesłał ją tego samego dnia Dyrektorowi Izby Skarbowej w L. Organ ten otrzymał skargę dnia 24 września 2007 r., a przekazując ją do sądu, wniósł o jej oddalenie.

5 WSA zaskarżonym postanowieniem skargę odrzucił, jako podstawę wskazując art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.).

6 W uzasadnieniu postanowienia Sąd powołał art. 54 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Sąd wskazał też na art. 53 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

7 W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona 20 sierpnia 2007 r., a strona została prawidłowo poinformowana o terminie i sposobie jej zaskarżenia. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął dnia 19 września 2007 r., a Dyrektor Izby Skarbowej otrzymał ją dnia 24 września 2007 r., zatem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, po upływie ustawowego terminu. Powołując jako przykład orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące podobnej sytuacji, tj. nadania pisma pod adresem mylnie wskazanego sądu, WSA stwierdził, że również w przypadku błędnie wniesionej skargi o zachowaniu terminu do jej wniesienia decyduje data nadania skargi przez organ administracji, który skargę otrzymał pod adresem właściwego organu.

8 Na postanowienie WSA została przez pełnomocnika J. W. wniesiona skarga kasacyjna, którą postanowienie to zaskarżono w całości, opierając skargę na podstawie naruszenia przepisów postępowania, których uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

9 - art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. uznanie, że skarga strony została wniesiona do niewłaściwego organu administracyjnego, co z kolei skutkowało uznaniem jej za wniesioną z uchybieniem terminu;

10 - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez przyjęcie błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędne jej wyjaśnienie oraz nieuwzględnienie przez Sąd normy art. 170 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że skarga została złożona po upływie terminu, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a przy równoczesnym wyjaśnieniu powyższej podstawy prawnej linią orzecznictwa w sprawach cywilnych;

11 - art. 45 w zw. z art. 184 Konstytucji RP poprzez odrzucenie skargi, co zdaniem skarżącego stanowi przykład zbytniego formalizmu przy rozpatrywaniu sprawy, czym pozbawiono stronę prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd oraz prawa do kontroli przez sądy administracyjne działania administracji publicznej.

12 Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik J. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

13 Strona przeciwna nie skorzystała z możliwości wniesienia pisemnej odpowiedzi na skargę kasacyjną.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu natomiast bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono, aby zachodziły przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny może rozważyć jedynie ewentualne naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź procesowego, wskazane w skardze kasacyjnej.

16 Przystępując do oceny zarzutów skargi kasacyjnej tutejszy Sąd stwierdza, iż nie zasługują one na uwzględnienie.

17 Odnośnie pierwszego z zarzutów - dotyczącego naruszenia art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. uznanie, że skarga strony została wniesiona do niewłaściwego organu administracyjnego, co z kolei skutkowało uznaniem jej za wniesioną z uchybieniem terminu - wskazać należy, że WSA słusznie uznał skargę za wniesioną po terminie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga została przez pełnomocnika reprezentującego stronę przesłana do niewłaściwego organu, tj. do Urzędu Kontroli Skarbowej w L., gdy tymczasem to decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. była przedmiotem skargi. Wbrew twierdzeniom strony sama treść skargi i jej prawidłowe skierowanie w nagłówku pisma "za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w L." nie jest jednoznaczne z jego prawidłowym przekazaniem w sytuacji jednoczesnego błędnego zaadresowania koperty i nadania mylnie zaadresowanej przesyłki w urzędzie pocztowym. Prawidłowo więc WSA skargę uznał za wniesioną po terminie.

18 W doktrynie nie budzi wątpliwości pogląd, że jeżeli pismo zostało wniesione z pominięciem organu lub sądu, za pośrednictwem którego powinno być wniesione, a wniesione zostało przed upływem terminu do wniesienia pisma, o zachowaniu terminu decyduje data nadania pisma w urzędzie pocztowym pod adresem właściwego organu lub sądu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 210).

19 Przenosząc tę uwagę na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że skoro skarga ostatecznie wpłynęła do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 24 września 2007 r., a termin trzydziestodniowy upływał 19 września 2007 r., to WSA słusznie skargę odrzucił jako wniesioną po terminie, nie naruszając w żaden sposób wskazanych w punkcie pierwszym uzasadnienia skargi kasacyjnej przepisów.

20 W punkcie drugim uzasadnienia skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd przyjął błędną podstawę prawną orzeczenia, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., pomijając art. 170 § 2 Ordynacji podatkowej, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej przywołano treść art. 170 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem terminu określonego przepisami prawa uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd pierwszej instancji powinien był zastosować w sprawie powołany wyżej przepis, gdyż powoduje on, że zachowane zostają terminy określone w innych przepisach prawa, a więc także ten dotyczący wniesienia skargi. Zarzucono też Sądowi wyjaśnianie podstawy prawnej orzeczenia linią orzecznictwa sądowego w postępowaniu cywilnym.

21 Powołane wyżej argumenty w sposób oczywisty nie zasługują na aprobatę. Nie może bowiem budzić wątpliwości fakt, że przepisy postępowania określone w Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis art. 170 § 2 Ordynacji odnosi się wyłącznie do postępowania podatkowego, prowadzonego przez odpowiednie organy podatkowe, nie zaś przez Sąd. Postępowanie przed sądami administracyjnymi uregulowane jest w powoływanej już ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

22 Odnośnie zaś powoływania się przez WSA w kwestii zachowania terminu na orzecznictwo dotyczące spraw cywilnych, należy wskazać, że znajduje to pełne uzasadnienie w oparciu o art. 83 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem § 2.

23 Również ostatni z powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a dotyczący naruszenia przez Sąd art. 45 oraz art. 184 Konstytucji RP, przez co pozbawiono stronę prawa do sądu, nie może być uwzględniony. Nie można zarzucić Sądowi, jak czyni to strona, zbytniego formalizmu, gdyż ten prawidłowo odrzucił skargę wniesioną z naruszeniem terminu. Argument odnoszący się do pozbawienia strony prawa do sądu nie ma w takiej sytuacji podstaw.

24 Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.