Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2015 r., I FSK 304/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2015 r., I FSK 304/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1456/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Gminy P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 27 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do grudnia 2008 r. oraz nadpłaty w tym podatku za czerwiec, październik i listopad 2009 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 I FSK 304/15

3 Uzasadnienie

4 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Sz 1456/14, działając na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., odrzucił zaskarżoną przez Gminę P. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 16 grudnia 2014 roku z dnia 27 października 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca i od maja do grudnia 2008 roku oraz nadpłaty w tym podatku za czerwiec, październik i listopad 2008 roku.

5 Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 29 maja 2014 r. W decyzji organu II instancji zawarto pouczenie, że stronie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, przysługuje prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w S. Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi Gminy P. w dniu 28 października 2014 r. Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 27 listopada 2014 r. Gmina P., reprezentowana przez doradcę podatkowego, złożyła skargę na ww. decyzję bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu 27 listopada 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym). Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 28 listopada 2014 r., a 1 grudnia 2014 r. Sąd przekazał ją Dyrektorowi Izby Skarbowej w S., celem nadania jej prawidłowego biegu, o czym powiadomiono pełnomocnika Skarżącej w dniu 3 grudnia 2014 r. (data doręczenia zawiadomienia sądu). W dniu 9 grudnia 2014 r. organ odwoławczy przekazał Sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę. Sąd odrzucając skargę podniósł, że stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zgodnie natomiast z art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Mając na uwadze, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 27 listopada 2014 r., natomiast skarga została złożona do właściwego organu dopiero w dniu 1 grudnia 2014 r., należało wedle oceny Sądu uznać, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., a więc stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a, orzec o odrzuceniu skargi. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia Gmina zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, to jest art.58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., art. 53 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 83 § 3 tej ustawy, oraz art. 85 ustawy, a także art. 166 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez odrzucenie skargi z uwagi na błędne ustalenie stanu faktycznego, że została wniesiona z uchybieniem ustawowego stanu faktycznego w sytuacji, gdy skarga prawidłowo oznaczona została złożona przed upływem terminu w placówce urzędu pocztowego.

6 Dalej postanowieniu zarzucono naruszenie art. 83 § 1-3 p.p.s.a., w związku z art. 46 § 1 oraz art. 57 § 1 p.p.s.a. polegające na utożsamianiu pisma (skargi) z kopertą to pismo zawierającą, bądź też z przesyłką (która składa się z pisma łącznie z kopertą do której pismo to jest włożone) i w konsekwencji na przyjęciu, że w sytuacji złożenia w placówce urzędu pocztowego prawidłowego oznaczonego pisma (skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego), choć w nieprawidłowo zaadresowanej kopercie, terminem złożenia pisma (skargi) jest termin nadania pisma do adresata przez sąd, a nie dzień złożenia go (tj. pisma) w tej placówce pocztowej przez Stronę (reprezentowaną przez pełnomocnika). Wskazując na powyższe zarzuty, Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Przedstawiła też wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw ani zarzutów, a objęte nią postanowienie nie narusza prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało ją oddalić. W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie zasługują na uwzględnienie te zarzuty skargi kasacyjnej, które wskazują, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., art. 53 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 83 § 3 tej ustawy, oraz art. 85 ustawy, a także art. 166 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wynikająca z art. 54 § 1 p.p.s.a. zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej oznacza, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, sąd ten winien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi określonego w art. 53 § 1 – 3 p.p.s.a., a tym samym o momencie wszczęcia postępowania sądowadministracyjnego, decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd właściwemu organowi administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., II FSK 783/14 oraz postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2014 r., II GSK 597/14, CBOSA). Oznacza to, że skoro w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi Gminy w dniu 28 października 2014 r., a termin do wniesienia skargi upływał w dniu 27 listopada 2014 r., zaś skargę wniesiono bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu 27 listopada 2014 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), który przekazał ją właściwemu organowi w dniu 1 grudnia 2014 r., to skarga faktycznie została wniesiona w dniu 1 grudnia 2014 roku, a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniesienie skargi bezpośrednio do sądu nie spowodowało więc wszczęcia postępowania sądowadministracyjnego, które następuje dopiero w momencie złożenia skargi w siedzibie organu lub nadania w urzędzie pocztowym skargi skierowanej do sądu, lecz zaadresowanej do organu, w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym, które zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. jest równoznaczne z jej wniesieniem do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2014 roku, II OZ 351/14 CBOSA).

7 Oczywistym też jest, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym środek zaskarżenia jakim jest skarga, może zostać uznany za złożony skutecznie, jeżeli zostanie złożony w organie, który wydał objęty zaskarżeniem akt lub czynność administracji. Poza tym, w myśl art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Moment wniesienia środka zaskarżenia został przez ustawodawcę utożsamiony z momentem oddania pisma w urzędzie pocztowym, będącego formą doręczenia dla takiego środka zaskarżenia. Jednak aby to oddanie pisma w urzędzie pocztowym odniosło skutek prawnoprocesowy, kluczowe jest spełnienie wymogu wskazanego w art. 54 § 1 p.p.s.a., czyli zaadresowanie go do organu administracyjnego, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2014 roku, II FSK 2054/14 CBOSA). Tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie te zarzuty skargi kasacyjnej, które wskazywały, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 83 § 1-3 p.p.s.a., w związku z art. 46 § 1 oraz art. 57 § 1 p.p.s.a. polegającym na utożsamianiu pisma (skargi) z kopertą to pismo zawierającą, bądź też z przesyłką (która składa się z pisma łącznie z kopertą do której pismo to jest włożone) i w konsekwencji na przyjęciu, że w sytuacji złożenia w placówce urzędu pocztowego prawidłowego oznaczonego pisma (skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego), choć w nieprawidłowo zaadresowanej kopercie, terminem złożenia pisma (skargi) jest termin nadania pisma do adresata przez sąd, a nie dzień złożenia go (tj. pisma) w tej placówce pocztowej przez Stronę (reprezentowaną przez pełnomocnika). Nieuprawnione jest zatem stanowisko Strony wnoszącej skargę kasacyjną, że w świetle art. 83 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 1 tej ustawy, dla zachowania terminu do wniesienia skargi dane ujawnione na kopercie zawierającej skargę nie mają znaczenia dla skuteczności czynności polegającej na wysłaniu przesyłki. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia prowadzi też do przekonania, że nie narusza ono art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a., na co błędnie wskazuje Strona w skardze kasacyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej tego orzeczenia.

8 Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie czynność ustanowionego w sprawie pełnomocnika Gminy, polegająca na wysłaniu skargi bezpośrednio do Sądu, z pominięciem trybu uregulowanego w art. 54 § 1 p.p.s.a., nie mogła oznaczać wszczęcia postępowania sądowej kontroli legalności tej decyzji, zaś momentem inicjującym to postępowanie było wysłanie przez sąd w dniu 1 grudnia 2014 roku skargi właściwemu organowi administracji, to Sąd pierwszej instancji stosownie do art. 85 p.p.s.a. prawidłowo ocenił, że skargę w rozpoznawanej sprawie złożono nieskutecznie, gdyż po upływie ustawowego terminu, który mijał w dniu 27 listopada 2014 roku. Sąd prawidłowo zatem orzekł o odrzuceniu skargi wskazując jako podstawę art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.