Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2017 r., I FSK 2328/15
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2017 r., I FSK 2328/15
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Izabela Najda-Ossowska, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. W. i J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 441/15 w sprawie ze skarg J. W. i J. W. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w O. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O.) z dnia 28 maja 2015 r. nr [...], [...], [...], [...]. [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, czerwiec, październik, listopad i grudzień 2010 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. W. i J. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami.
3 1.1. Wyrokiem z dnia 17 września 2015 r. w sprawie I SA/Ol 441/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargi J. W. i J. W. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 28 maja 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, czerwiec, październik, listopad i grudzień 2010 r.
4 1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżonymi decyzjami Dyrektor Izby Skarbowej w O. utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 6 i 30 marca 2015 r., którymi określono Skarżącym zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe. W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy powołując się na ustalenia poczynione w tej sprawie przez organ pierwszej instancji, wskazał, że J. i J. W. nie wykazali i nie odprowadzili podatku należnego z tytułu zadatku za dostawę działki gruntu dokonaną w październiku 2010 r. oraz z tytułu dostaw działek gruntu, dokonanych w pozostałych ww. miesiącach tego roku. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że w latach 2003-2010 Skarżący nabywali nieruchomości gruntowe, często o niewielkiej powierzchni, położone w różnych miejscowościach, niejednokrotnie znacznie oddalonych od miejsca Ich zamieszkania. W okresie tym zawarli 18 umów, na podstawie których nabyli łącznie 27 działek gruntu. Jednocześnie, począwszy od 2003 r. dokonywali zbycia nieruchomości. Oprócz dostaw 6 działek w 2010 r., w latach 2003 – 2010 zawarli 44 umowy przenoszące własność 60 działek. Mając na uwadze fakt, iż Skarżący podejmowali szereg działań, mających na celu podniesienie wartości nabywanych działek, jak chociażby starania o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, budowa sieci wodno-kanalizacyjnej, organy uznały, że opisana sprzedaż działek - wbrew stanowisku Skarżących - została dokonana w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.t.u."), a zatem Skarżący obowiązani byli wykazać i rozliczyć podatek od towarów i usług z tytułu przedmiotowych transakcji.
5 Organy nie dopatrzyły się przy tym możliwości zwolnienia od podatku kwestionowanych dostaw gruntu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u.
6 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
7 2.1. W skargach na opisane wyżej decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w O. sformułowano zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. w związku z art. 9 i 12 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347/1, dalej powoływana jako "Dyrektywa 2006/112/WE") oraz art. 122 w związku z art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako "O.p.").
8 Skarżący podnieśli, iż nie powinny podlegać opodatkowaniu transakcje sprzedaży nieruchomości dokonywane w ramach zarządu majątkiem prywatnym, niezależnie od ilości i częstotliwości tych transakcji. Ponadto wskazali, że organy zarzuciły im nabywanie i zbywanie nieruchomości w krótkich odstępach czasu, podając przykłady sprzed 2010 r., jak i zaistniałe po tej dacie. Nie odniosły się jednak do istoty sprawy, związanej z nieruchomościami zbytymi w 2010 r., w konsekwencji czego naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i przepisy postępowania dowodowego. W ocenie Skarżących organy w szczególności nie uwzględniły faktu, że większość działek została nabyta jako majątek prywatny w dniu 3 listopada 1981 r., nie były one nigdy wykorzystywane w jakiejkolwiek działalności gospodarczej i jako takie zostały sprzedane po 28 latach od nabycia. Skarżący podnieśli ponadto, że - wbrew twierdzeniom organów - nie zrobili niczego w związku ze sprzedażą działek, co wykraczałoby poza zwykłe wykorzystywanie prawa własności. Poinformowanie sąsiadów o zamiarze sprzedaży działek przy okazji zwykłego spotkania nie może być - zdaniem Skarżących - uznane za działanie handlowca. Jako niezasadne Skarżący ocenili także zarzuty odnośnie współpracy z biurami pośrednictwa. Okolicznością potwierdzającą profesjonalną sprzedaż działek nie może być bowiem - zdaniem Skarżących - to, że ktoś bez wiedzy Stron wykorzystywał informacje o ewentualnych działkach na sprzedaż.
9 2.2. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w kwestionowanych decyzjach.
10 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
11 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie stwierdził podstaw do uwzględnienia skarg.
12 3.2. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń organów podatkowych jednoznacznie wynika, że małżonkowie J. i J. W. w latach 2003-2010 sukcesywnie dokonywali zakupu nieruchomości gruntowych z zamiarem późniejszej odsprzedaży. W okresie tym Skarżący zawarli 18 umów, na podstawie których nabyli łącznie 27 działek gruntu. Jednocześnie, począwszy od 2003 r. dokonywali zbycia nieruchomości. Oprócz dostaw 6 działek w 2010 r., w latach 2003–2013 zawarli 42 umowy przenoszące własność łącznie 69 działek. Działalność polegająca na nabywaniu a następnie zbywaniu gruntów trwała kilka kolejnych lat i polegała na częstotliwych i licznych transakcjach, a zatem - zdaniem Sądu - charakteryzowała się stałością i ciągłością. Czynności podejmowane przez J. W., takie jak występowanie o podział nieruchomości oraz o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, stanowią - w ocenie Sądu - dodatkowe okoliczności potwierdzające charakter prowadzonej działalności.
13 3.3. Zdaniem Sądu, tak liczne i regularne czynności dokonywane przez Skarżących, polegające na nabywaniu, a następnie zbywaniu gruntów oraz ich przemyślane działania poprzedzające sprzedaż (podział działek, wydanie decyzji o warunkach zabudowy), nie mieszczą się w zakresie zwykłego wykonywania prawa własności osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej w tym zakresie. W ocenie Sądu, Skarżący decydując się na podział nieruchomości na mniejsze działki oraz występując o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla działek działali niewątpliwie w celu osiągnięcia i maksymalizacji zysku ze sprzedaży tych nieruchomości oraz w celu poszerzenia kręgu potencjalnych nabywców. Powstanie nowych, niedużych działek, czy też ich zaopatrzenie w decyzje o warunkach zabudowy, prowadziło do obiektywnego wzrostu wartości tych nieruchomości, a jednocześnie zwiększało liczbę zainteresowanych ich zakupem, umożliwiając tym samym ewentualne negocjacje w zakresie warunków sprzedaży. Działania Skarżących w zakresie obrotu nieruchomości stanowiły więc - w opinii Sądu - przemyślane inwestycje.
14 3.4. Powołując się na ustalenia poczynione przez organy podatkowe, Sąd dodatkowo zwrócił uwagę, iż Skarżący w latach 2003-2012 sprzedali 64 działki, osiągając przy tym wyraźny zysk w stosunku do ceny zakupu - na zakup nieruchomości w latach 2003-2010 wydano 598.200,00 zł, zaś kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości w latach 2003-2012, to 2.954.250,00 zł.
15 3.5. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że o zamierzeniach związanych ze sprzedażą spornych gruntów Skarżący informowali inne osoby, które przekazywały te informacje potencjalnym nabywcom. Wprawdzie taki sposób rozpowszechniania informacji o gruntach na sprzedaż stosują również osoby niezajmujące się profesjonalnym obrotem nieruchomościami, jednak w przedmiotowej sprawie pozostaje to bez znaczenia, skoro ww. okoliczności stanowią wystarczającą podstawę do uznania, że dokonywana przez małżonków J. i J. W. sprzedaż spornych gruntów wykraczała poza zakres zwykłego wykonywania prawa własności i stanowiła działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u.
16 3.6. Sąd podkreślił również, że działalność handlowa Skarżących w zakresie obrotu nieruchomościami rozpoczęła się przed 2009 r., natomiast transakcje sprzedaży mające miejsce w roku objętym zaskarżonymi decyzjami stanowiły kontynuację tej działalności. Podnoszony w skardze fakt sprzedaży w 2009 r. nieruchomości stanowiących w większości własność Skarżących od 1981 r., przesądza - zdaniem Sądu - o tym, że nieruchomości nabyte pierwotnie do majątku prywatnego, po rozpoczęciu działalności w zakresie handlu nieruchomościami zostały włączone do majątku związanego z działalnością gospodarczą. W kontekście powyższego Sąd za słuszne uznał stanowisko organu, że o uznaniu konkretnego składnika majątku za towar handlowy nie mogą przesądzać zamiary danego podmiotu istniejące w momencie nabycia. Powołując się na orzecznictwo NSA Sąd pierwszej instancji wskazał, że podmiot rozpoczynający działalność gospodarczą może bowiem wykorzystać w tejże działalności składniki majątku osobistego, jeśli te okazały się zbędne dla jego prywatnych potrzeb. W szczególności może dokonać dostawy tychże składników i jeśli takie świadczenia będą miały charakter profesjonalny, to dany podmiot będzie występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
17 3.7. Za nietrafny Sąd uznał zarzut skargi w zakresie naruszenia przez organy podatkowe zasady prawdy obiektywnej i przepisów postępowania podatkowego, poprzez wskazanie jako przykładów nabywania i zbywania gruntów w krótkich odstępach czasu jedynie transakcji mających miejsce przed i po 2009 r. W ocenie Sądu, organy dokonały pełnej i wszechstronnej analizy wszystkich okoliczności sprawy, wykazując jednoznacznie, że w stosunku do każdej spornej nieruchomości podejmowane były czynności charakterystyczne dla działalności handlowej w zakresie obrotu nieruchomościami.
18 3.8. Ostatecznie Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie prawidłowo ustalono, że w związku z działalnością w zakresie obrotu nieruchomościami i sprzedażą działek na przestrzeni lat 2003 – 2010, w tym, w objętym zaskarżonymi decyzjami roku 2010, Skarżący występowali jako podatnicy podatku od towarów i usług w odniesieniu do każdej zbytej działki. Dokonywane przez Skarżących w tym roku transakcje organy podatkowe słusznie uznały więc za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, a Skarżących za podatników tego podatku, gdyż podjęte przez nich działania wykraczały poza zwykłe wykonywanie prawa własności.
19 4. Skarga kasacyjna.
20 4.1. Skarżący zakwestionowali opisany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w całości i w skardze kasacyjnej zarzucili Sądowi pierwszej instancji naruszenie:
21 - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a."), poprzez ich niezastosowanie;
22 - art 151 P.p.s.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, polegające na bezpodstawnym pominięciu przez Sąd pierwszej instancji naruszeń przepisów postępowania podatkowego, jakich w toku tego postępowania dopuściły się organy podatkowe obu instancji, tj. naruszeniu przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 127, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p., poprzez ich niezastosowanie, które polegało na braku wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym, niezebraniu całego materiału dowodowego i nierozpatrzeniu go w sposób wyczerpujący, nieprawidłowym ustaleniu i ocenie stanu faktycznego oraz przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, poprzez przyjęcie przez organ skarbowy, co (nieprawidłowo) zostało uznane przez Sąd pierwszej instancji za prawidłowe, że:
23 a. Skarżący dokonywali zbycia nieruchomości w ramach prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej, polegającej na handlu nieruchomościami, a nie na podstawie czynności zarządu osobistym majątkiem wspólnym Skarżących niewykorzystywanym do prowadzenia działalności gospodarczej;
24 b. Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, a nie, że Skarżąca, podpisując umowę sprzedaży jedynie wyraziła zgodę na sprzedaż nieruchomości przez swojego małżonka, co było elementem niezbędnym dla ważności zawarcia umowy sprzedaży, a w konsekwencji oznacza, że Skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży nieruchomości;
25 - przepisów prawa materialnego, tj.: art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., poprzez:
26 a. błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. dają podstawę do uznania, że Skarżąca wykonywała działalność gospodarczą w rozumieniu tych przepisów, podczas, gdy w niniejszej sprawie nie istniały przesłanki pozwalające na uznanie Skarżącej za wykonującą działalność gospodarczą w rozumieniu ww. przepisów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
27 b. niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym przyjęciu, że Skarżący prowadzili samodzielnie działalność gospodarczą polegającą na obrocie nieruchomościami, podczas gdy w niniejszej sprawie nie istniały przesłanki pozwalające na uznanie Skarżących za wykonujących działalność gospodarczą w rozumieniu ww. przepisów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
28 - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1, 2 i 3b w związku z art. 2 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku 77/388/EEC, poprzez niedokonanie ich łącznej oceny, co miało wpływ na błędne przyznanie statusu podatnika osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, z tytułu dokonania przez nich czynności zbycia nieruchomości.
29 - naruszenie art. 2 u.p.t.u., w zakresie, w jakim ustanawia definicje legalne dla potrzeb powołanej ustawy i w zakresie, w jakim wypełnia dyspozycje art. 4 ust. 3b VI Dyrektywy oraz art. 15 ust. 2 u.p.t.u., który błędnie uznano za zgodny z art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, z pominięciem oceny zasad nadania statusu podatnika w sposób szczególny podmiotom wymienionym art. 16 i art. 17 u.p.t.u., niebędących podatnikami, o których mowa w art. 15 ust. 1 tej ustawy;
30 - naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), art. 46 § 1 i art. 461 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w zakresie oceny, czy odpowiadają dyspozycji art. 4 ust. 3b VI Dyrektywy;
31 - naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. z uwagi na obrazę zasad wyrażonych w art. 91 ust. 2 i art. 217 Konstytucji RP oraz art. 93 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, w sprawie stosowania prawa Unii Europejskiej, art. 1 § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 P.p.s.a.;
32 - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a w związku z art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. poprzez uznanie Skarżących za podatników podatku od towarów i usług w stosunku do wszystkich spornych transakcji zbycia nieruchomości w 2010 r.;
33 - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 122 O.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo faktu, iż organ uznał za podatników podatku od towarów i usług Skarżących bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w stosunku do spornych nieruchomości w zakresie określenia ich statusu, jako majątku prywatnego lub towaru;
34 - naruszenie art. 43 ust. 1 pkt. 9 u.p.t.u., które miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie uwzględniono zwolnienia czynności sprzedaży działek od podatku VAT;
35 - naruszenie art. 269 § 1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów I FPS 3/07 z dnia 29 października 2007 r., który pozostaje aktualny w niniejszej sprawie oraz brak stosownego uzasadnienia, co do motywów składu orzekającego w odmiennym od ww. wyroku rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego;
36 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dokonał kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia z pominięciem kryterium jego zgodności z prawem (art. 1 § 2 P.u.s.a.) nie badając w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a.
37 Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżący wnieśli o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą i drugą instancję według norm przepisanych oraz o odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.
38 4.2. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania.
39 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
40 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
41 5.1. Sformułowanymi zarzutami skargi kasacyjnej Skarżący kwestionują dokonane w sprawie ustalenie, że realizując w 2010 r. transakcje sprzedaży działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: nr 349/29, 437/20, 349/32, 349/33, 349/19 i 349/56, działali w charakterze podatników podatku od towarów i usług, a tym samym, że ciążył na nich obowiązek podatkowy z ww. tytułu.
42 5.2. Mimo, że w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art 151 P.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121, art. 122, art. 127, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p., podnosząc brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy pod względem faktycznym i merytorycznym, niezebranie całego materiału dowodowego i nierozpatrzenie go w sposób wyczerpujący, a w konsekwencji nieprawidłowe ustalenie i ocenę stanu faktycznego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, to na stronie 3 skargi kasacyjnej stwierdzono, że: "Nie jest kwestią sporną stan faktyczny, gdyż wszystkie wskazane w sprawie transakcje rzeczywiście miały miejsce, spornym jest natomiast fakt czy w przypadku nabycia nieruchomości na własne potrzeby w 1981 roku i zbycia części tych nieruchomości w 2010 roku i w latach wcześniejszych, zbycie to podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług".
43 Z powyższego wynika, że zarzutem tym Skarżąca strona – przy niekwestionowanym stanie faktycznym sprawy - podważa jego ocenę, poprzez przyjęcie, że zbywając przedmiotowe działki Skarżący działali w charakterze podatników VAT.
44 Uwzględniając jednak poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, powyższy zarzut wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego uznać należy za niezasadny.
45 W sprawie tej ustalono, że Skarżący podejmowali aktywne działania polegające na częstym i wielokrotnym nabywaniu gruntów, niejednokrotnie o niewielkiej powierzchni oraz dzieleniu większych gruntów na mniejsze, a także występowaniu do właściwego organu i uzyskiwaniu decyzji o warunkach zabudowy, a także zmian tych decyzji, jak również wykonaniu budowy sieci wodno-kanalizacyjnej. Nie podważono także ustalenia, że w momencie sprzedaży dla wszystkich działek będących przedmiotem dostawy wydane zostały na wniosek Państwa W., przez Wójta Gminy G., decyzje o warunkach zabudowy. Podkreślić należy, iż sprzedaż ww. działek następowała z jednoczesnym przeniesieniem na rzecz nabywców praw wynikających z decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla tych działek.
46 Przy tego rodzaju ustaleniach faktycznych, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, wskazania zawarte w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, jak również m.in. w wyroku (7) NSA z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07 oraz wyroku NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1536/10, nie dają podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1, 2 i 3b w związku z art. 2 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady, a także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 2 i art. 217 Konstytucji RP oraz art. 93 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, jak również art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., poprzez uznanie Skarżących za podatników podatku od towarów i usług w stosunku do wszystkich spornych transakcji zbycia nieruchomości w 2010 r.
47 Ustalone w sprawie ww. okoliczności świadczą bowiem, że Skarżący, dokonując zakupu kolejnych gruntów, byli świadomymi inwestorami, którzy sukcesywnie nabywali nieruchomości z zamiarem ich późniejszej odsprzedaży, a więc wyłącznie w celach handlowych. Powyższe wskazuje, że stopień aktywności Skarżących w przedmiotowym zakresie jest zbliżony do tego, jaki angażują handlowcy w obrocie gruntami w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Ich działalność w zakresie nabywania i zbywania działek w przedmiotowym roku, jak również w latach poprzednich, miała charakter stały (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowany. Wbrew zatem stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej, powyższe działania Skarżących wskazują jednoznacznie, że ich aktywność w nabywaniu gruntów oraz ich uatrakcyjnianiu podejmowanymi staraniami w zakresie pozyskiwania decyzji o warunkach zabudowy, czy też budowy sieci wodno-kanalizacyjnej, nie mieści się w zakresie zarządu majątkiem prywatnym.
48 5.3. Odnośnie podniesionego zarzutu, że Skarżąca nie miała przymiotu podatnika, gdyż nie przejawiała w spornym przedmiocie żadnej aktywności, stwierdzić należy, że - przy braku stosownego zarzutu procesowego - nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego, że obydwoje małżonkowie W. przejawiali w handlu przedmiotowymi gruntami aktywność, poprzez podpisywanie aktów notarialnych, kontaktowanie się i omawianie warunków sprzedaży z kontrahentami, jak również występowanie z wnioskami do Wójta Gminy G. o warunki zabudowy przedmiotowych działek.
49 5.4. W konsekwencji za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia art. 269 § 1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż po pierwsze Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim orzeczeniu uwzględnił treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego I FPS 3/07 z dnia 29 października 2007 r., a ponadto do wyroku (nawet siedmiu sędziów), art. 269 § 1 P.p.s.a. nie ma zastosowania, gdyż przedmiotem jego hipotezy jest uchwała, a nie wyrok.
50 5.5. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717), art. 46 § 1 i art. 461 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w zakresie oceny, czy odpowiadają dyspozycji art. 4 ust. 3b VI Dyrektywy, jak również naruszenia art. 43 ust. 1 pkt. 9 u.p.t.u., gdyż mimo ich sformułowania, wbrew wymogowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w skardze kasacyjnej brak jakiegokolwiek ich uzasadnienia.
51 To samo odnosi się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122 O.p., zwłaszcza że - jak już wskazano wyżej - w skardze kasacyjnej nie jest kwestionowany stan faktyczny sprawy, lecz ocena poczynionych w niej ustaleń, która w świetle treści wyroku TSUE w sprawie C-180/10 i C-181/10, jak również m.in. wyroku (7) NSA z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07 oraz innych wyroków sądów administracyjnych (w tym w wyroku NSA z dnia 18 października 2011 r.), wskazuje, że aktywność Skarżących w nabywaniu gruntów oraz w staraniach, mających na celu ich zbycie (poprzez np. ich uatrakcyjnianie), wykracza poza zarząd majątkiem prywatnym.
52 5.6. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie
53 art. 184 P.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną.
54 5.7. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 120
- Ordynacja podatkowa, art. 121
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 127
- Ordynacja podatkowa, art. 145 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 180 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Ordynacja podatkowa, art. 210 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 207 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 269 (§ 1)
- Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 4
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 2
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 15
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 16
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 17
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 43