Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2024 r., I FSK 2261/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2024 r., I FSK 2261/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia zawartego w skardze kasacyjnej E. sp. z o.o. z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt I SA/GI 1510/22 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 12 maja 2023 r. (sygn. akt I SA/GI 1510/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: spółka, skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z 15 września 2022 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r.

3 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca sformułowała wniosek na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

6 Wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że zasadniczo argumentacja prezentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej koncentruje się wokół naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 239b § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.; dalej: O.p.), tj. odnosi się do kwestii związanych z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności. W żaden sposób nie uzasadnia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

7 Stosownie do art. 61 § 1 i 3 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części tego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. np. postanowienie NSA z 4 lipca 2012 r. II FZ 456/12). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. postanowienie NSA z 3 lipca 2014 r., I FZ 197/14).

8 Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu działa przy tym wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do wykazania okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami źródłowymi. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i 18 marca 2010 r., II FSK 502/09).

9 Mając na uwadze i podzielając przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do niniejszej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącej spółki nie spełnia wyżej wskazanych wymagań. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącego powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA).

10 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, skarżąca w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona nie wykazała konkretnego zdarzenia, czy też okoliczności świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Nie przedstawiła również żadnych dokumentów źródłowych, których analiza doprowadziłaby Sąd do innego wniosku.

11 W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.