Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2021 r., I FSK 2132/19

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2021 r., I FSK 2132/19

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia del. WSA Dominik Mączyński, , po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2695/18 w sprawie ze skargi K.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za marzec 2017 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 9 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2695/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone przez K.W. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za marzec 2017 r.

3 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ podatkowy. Wyrok zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie:

4 1. art. 87 ust. 2 zdanie drugie i ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT"), w związku z art. 274b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez ich błędną wykładnię,

5 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w związku z art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 124, art. 191, art. 217 § 2, art. 210 § 1 i § 4, art. 219 Ordynacji podatkowej, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy,

6 3. art. 141 § 4 p.p.s.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

7 Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylnie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

8 Skarżący nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), w granicach wyznaczonych przez art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") ustalił, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

11 W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.

12 Autor skargi kasacyjnej oparł ją na obydwu podstawach kasacyjnych opisanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., czyli naruszeniu zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.

13 W świetle sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że istota sprawy sprowadzała się do oceny zasadności przedłużenia 25-dniowego terminu do dokonania zwrotu różnicy podatku VAT w wysokości 1.573.262 zł wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za marzec 2017 r., dokonanego postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z 14 lutego 2018 r.

14 Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. W myśl natomiast art. 87 ust. 2 tej ustawy zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do terminu zwrotu przyspieszonego (25 dni) określonego w art. 87 ust. 6 ustawy VAT, co wyraźnie wynika ze sformułowania zawartego w części końcowej tego przepisu.

15 Jak jednolicie wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ustanowione w art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT terminy są terminami prawa materialnego. Ich upływ wywołuje skutek materialnoprawny w postaci nabycia przez podatnika prawa do zwrotu różnicy podatku w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości (art. 99 ust. 12 ustawy o VAT). Materialnoprawny charakter terminów określonych w art. 87 ust. 2 i ust. 6 tej ustawy oznacza także, że po ich upływie organ podatkowy traci uprawnienie do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Ponadto stosownie do art. art. 274 b § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających w związku z art. 277 tej ustawy. Przepisy art. 274-276 stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku.

16 Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, organ, decydując o przedłużeniu terminu zwrotu VAT, każdorazowo ma obowiązek wskazać nie tylko jakie okoliczności za tym przemawiają, lecz także dlaczego uważa, że te okoliczności uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT. Wobec tego, postanowienie przedłużające termin wnioskowanego przez skarżącego zwrotu, powinno wskazywać konkretne przyczyny dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności tego zwrotu i je uzasadniać. Powodem niedokonania zwrotu nie może być tylko sam fakt wydania postanowienia. Takie postępowanie narusza bowiem podstawowe zasady procedury podatkowej wyrażone w art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej.

17 W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego wielokrotnie przedłużał termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2017 r. wydając kolejno: postanowienie z 27 kwietnia 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 31 maja 2017 r., postanowienie z 25 maja 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 14 sierpnia 2017 r., postanowienie z 27 lipca 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 30 listopada 201 7r., postanowienie z 22 listopada 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 28 lutego 2018 r., i zaskarżone w tej sprawie postanowienie z 14 lutego 2018 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 30 czerwca 2018 r.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie zauważył, że powodem niedokonania zwrotu nie mogą być przytaczane w każdym postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu te same okoliczności dotyczące konieczność wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy, a także przekonania organu podatkowego, że kontrahent kontrahenta skarżącego podejmuje działania nieuczciwe. Każdorazowo przedłużając termin organ podatkowy winien wskazać konkretne powody, które uzasadniają owo przedłużenie.

19 W przedmiotowej sprawie z zaskarżonego postanowienia nie wynika jednoznacznie dlaczego organ kolejny raz przedłużył termin zwrotu podatku. Organ nie wskazuje na jakiekolwiek nieprawidłowości po stronie skarżącego czy też jego bezpośrednich kontrahentów. Z aktu tego nie można wywieść w jakim zakresie i dlaczego rozliczenia skarżącego budzą wątpliwości organu. Nie można tez ustalić jakie wątpliwości związane z transakcjami, w których brał udział skarżący, uzasadniały kolejne przedłużenia terminu zwrotu podatku. Nie wiadomo, które transakcje organ weryfikuje i jakiego towaru dotyczyły, na co również prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji.

20 Z akt wynika, że owszem organ podejmuje szeroko zakrojone postępowanie wyjaśniające, jednakże niezakończenie prowadzonej weryfikacji w ramach przewidzianego trybu, w tym w ramach kontroli podatkowej, wystąpienie do kontrahenta o potwierdzenie dokonanych transakcji, ani nawet oczekiwanie przez organ podatkowy na odpowiedź obcych organów administracji podatkowych czy też na wyniki kontroli podatkowych prowadzonych wobec kontrahentów strony, nie mogą być uznane za okoliczności nakazujące dodatkową kontrolę zasadności zwrotu. Dlatego też wskazanie przez organ, że na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia nie została przeprowadzona wnioskowana kontrola wobec V. sp. z o.o., a także nie otrzymano dokumentów, o których przedłożenie wnioskowano w wezwaniach skierowanych do V. sp. z o.o. oraz odpowiedzi niemieckiej administracji podatkowej dotyczącej kontrahenta W. GmbH, nie mogą stanowić podstawy do dalszego przedłużania terminu zwrotu podatku. Z argumentacji organu nie wynika także dlaczego od weryfikacji rozliczeń podatkowych spółki V. (nie będącego ani dostawcą ani odbiorcą skarżącego w marcu 2017 roku) uzależniona została realizacja zwrotu nadwyżki podatku naliczonego za wskazany okres.

21 Jak już wyżej podkreślono organ podatkowy nie wskazał na charakter wątpliwości dotyczących żądanego zwrotu podatku ani nie wskazał na podstawy w okoliczności faktycznej uzasadniające przedłużenie zwrotu. Brak jest wskazania na jakiekolwiek wątpliwości istniejące po stronie skarżącego. Postanowienie organu podatkowego z 14 lutego 2018 r. zawiera informacje o przyczynach niezakończenia kontroli podatkowej wobec skarżącego, niemniej uzasadnienie tego postanowienia nie odnosi się do przyczyny konieczności dalszej weryfikacji rozliczenia za ww. okres rozliczeniowy.

22 Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa procesowego i materialnego. Orzeczenie jest prawidłowe i w pełni zasługuje na akceptację.

23 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną podstaw.