Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r., I FSK 1962/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r., I FSK 1962/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 2936/13 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 24 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy styczeń, maj, czerwiec 2007 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
3 1.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt: III SA/Wa 2936/13, oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 24 września 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 12 grudnia 2012 r. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej D. K. (dalej: skarżącego), jako członka zarządu za zaległości podatkowe D. Sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej: spółki), z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, maj i czerwiec 2007 r. w kwocie 617.684 zł oraz odsetki za zwłokę od powyższych zaległości w kwocie 342.518 zł.
4 1.2. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja organu I instancji wydana została z zachowaniem terminu wynikającego z art. 118 § ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm., dalej: o.p.). Sąd zwrócił również uwagę, że w realiach badanej sprawy skarżący pozostawał przez okres 5 lat jedynym członkiem zarządu D. Sp. z o.o. - zarządzał zatem spółką niepodzielnie i sprawował pieczę nad wszystkimi aspektami jej działalności. Sąd podzielił pogląd organu odwoławczego wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na dokonanie obiektywnej, w kontekście przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, oceny wystąpienia podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki. Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organu, że zaległości podatkowe spółki w podatku VAT sięgają stycznia 2006 r., zaś ogólna kwota zaległości z tytułu tego podatku za 2006 r. wynosi blisko 1 mln zł i tym samym wystąpiła powinność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, również z uwagi na niepłacenie długów, stanowiące przesłankę upadłości określoną w art. 11 ust. 1 u.p.u.n., najpóźniej z końcem 2006 r. Sąd zaznaczył, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, ponieważ organ egzekucyjny poszukiwał rachunków bankowych spółki i jej majątku ruchomego, podjął kilkukrotne próby dokonania czynności pod adresem ujawnionej w rejestrze siedziby spółki, jak również próby ustalenia rzeczywistej siedziby oraz ewentualnego jej majątku i dotarcia do aktualnego jej zarządu.
5 2. Skarga kasacyjna.
6 2.1. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia 8 października 2014 r., wywiódł skargę kasacyjną od orzeczenia Sądu I instancji, zarzucając mu naruszenie:
7 I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 116 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 107 § 1 i § 2 o.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub niewszczęciu postępowania zapobiegającemu ogłoszeniu upadłości w sytuacji, gdy prawidłowe zastosowanie winno prowadzić do przyjęcia, że w czasie, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu brak było podstaw do przyjęcia, że spółka nieprawidłowo rozlicza zwrot podatku VAT, co potwierdzały kontrole skarbowe przeprowadzane w tamtym okresie, dlatego też nie mógł on przypuszczać i nie miał świadomości, że w roku 2011 zostaną wydane decyzje wymiarowe o zwrocie podatku VAT, wobec czego skarżącemu nie można przypisać winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającemu ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) spółki w 2006 roku, co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego bez uwzględnienia przesłanki braku winy skarżącego, wyłączającej jego odpowiedzialność, co miało wpływ na wynik sprawy i oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sytuacji gdy skarga winna być uwzględniona, a zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie - uchylona w całości,
8 II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - mające istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że postępowanie organów administracyjnych dotknięte było istotnymi wadami, w tym z uwagi na wydanie decyzji administracyjnych z naruszeniem art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 o.p., poprzez:
9 - brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego z pominięciem wnioskowanych przez skarżącego dowodów ze sprawozdań finansowych składanych przez spółkę za lata 2007-2008 oraz brak przesłuchania skarżącego na okoliczność ustalenia kondycji finansowej spółki celem wykazania, że w dacie powstania zaległości podatkowych spółki nie istniały przesłanki do złożenia wniosku o upadłość spółki, gdyż kondycja finansowa spółki była dobra,
10 - brak przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z protokołów z kontroli skarbowych przeprowadzanych w spółce w okresie 2006-2007 r. - po uprzednim zażądaniu ich przez organ z II Urzędu Skarbowego w B., na okoliczność wykazania, że skarżący, w okresie 2006-2007, nie mógł wiedzieć, że w późniejszym okresie zostaną wydane decyzje określające wymiar podatków za okres 2006-2007, albowiem w okresie składania przez spółkę deklaracji podatkowych (2006-2007) nie było wątpliwości co do tego, że deklarowana przez spółkę sprzedaż towarów spełniała warunki uznania za eksport w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym nie można uznać jego winy w niezłożeniu wniosku o zgłoszenie upadłości spółki, co miało wpływ na wynik sprawy i oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sytuacji gdy skarga winna być uwzględniona, a zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie - uchylona w całości,
11 2.2. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
12 2.3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący wskazał, że nie było podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, gdyż kondycja finansowa spółki była dobra, a skarżący nie mógł wiedzieć i nie miał świadomości, że spółka nieprawidłowo rozlicza zwrot podatku VAT, co dopiero zostało zakwestionowane decyzjami wymiarowymi w 2011 r. Brak nieprawidłowości potwierdzały przeprowadzane w tamtym okresie wielokrotne kontrole skarbowe. W ramach tych kontroli przeprowadzano kontrole krzyżowe, a przede wszystkim sprawdzano prawidłowość dokumentów, którymi podatnik dysponował ubiegając się o zwrot VAT, tj. faktur VAT oraz dokumentów SAD-3. W ocenie więc skarżącego, nie sposób uznać, że miał on świadomość działania wbrew przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
13 2.4. Skarżący podkreślił, że okolicznością potwierdzającą brak winy skarżącego w rozliczaniu przez niego zwrotu podatku VAT jest wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt: [...]. Sąd Rejonowy w B. powyższym wyrokiem uniewinnił skarżącego od popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. tego, że w okresie co najmniej od 1 grudnia 2005 r. do 31 sierpnia 2007 r., będąc prezesem zarządu D. Sp. z o.o. w deklaracjach i korektach deklaracji VAT-7, składanych za poszczególne miesiące od grudnia 2005 r. do sierpnia 2007 r, podał nieprawdę, dane niezgodne ze stanem rzeczywistym, wprowadzając w błąd urząd skarbowy w ten sposób, że wbrew przepisom ustawy o podatku od towarów i usług w deklaracjach bezzasadnie podał za eksport towarów, poza terytorium Wspólnoty - uprawniający do stosowania stawki 0% - transakcje sprzedaży tkanin, w sytuacji gdy transakcje te nie stanowiły eksportu.
14 2.5. Skarżący wskazał również, że przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zaskarżonym wyroku, stanu faktycznego, który organy ustaliły bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiały dowodowego i brak jego oceny przez Sąd I instancji, stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a.
15 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
16 3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
17 4.1. Na wstępie należy wyjaśnić, że rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia.
18 4.2. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego.
19 4.3. Ponadto należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej zostały podniesione zarówno zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W takim przypadku w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2005 r., FSK 618/04, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2014 r., II GSK 1213/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2017 r., II GSK 1340/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2014 r., II OSK 948/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2014 r., II GSK 1438/13 – wyroki dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
20 5.1. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, nie można się zgodzić z Autorem skargi kasacyjnej, że zaskarżony wyrok narusza art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. oraz w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że postępowanie organów administracyjnych dotknięte było istotnymi wadami, w tym z uwagi na wydanie decyzji administracyjnych z naruszeniem art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego z pominięciem wnioskowanych przez skarżącego dowodów ze sprawozdań finansowych składanych przez spółkę za lata 2007-2008 oraz brak przesłuchania skarżącego na okoliczność ustalenia kondycji finansowej spółki celem wykazania, że w dacie powstania zaległości podatkowych spółki nie istniały przesłanki do złożenia wniosku o upadłość spółki, gdyż kondycja finansowa spółki była dobra.
21 5.2. Kwestia istnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości, w kontekście odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, była wielokrotnie przedmiotem analizy sądów administracyjnych. Na szczególną uwagę zasługuje w tym zakresie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09 (uchwała dostępna w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), w której tezie Sąd stwierdził, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji, uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe). W uzasadnieniu tej uchwały NSA stwierdził, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność członka zarządu może zatem wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, gdy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. Jednakże NSA podkreślił, że badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Badając w toku prowadzonego postępowania podatkowego istnienie tej obiektywnej przesłanki, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet, jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, to spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wyznaczonych przez przepisy prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej (przewidzianej przepisami prawa) wysokości uzasadnia wydanie decyzji przez organ podatkowy na podstawie przepisu art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak oceny, że zobowiązanie to już istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa (także: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1605/06). Podobne stanowisko prezentowane jest w najnowszym orzecznictwie sądowym. Przykładowo, NSA w wyroku z dnia 2 października 2018 r., I FSK 2116/16 (wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt. 1 lit. b Ordynacji podatkowej. należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające te zobowiązania bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane wówczas, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji.
22 5.3. W świetle powołanej uchwały NSA przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów ze sprawozdań finansowych składanych przez spółkę za lata 2007-2008 oraz brak przesłuchania skarżącego na okoliczność ustalenia kondycji finansowej spółki, w celu wykazania, że w dacie powstania zaległości podatkowych spółki nie istniały przesłanki do złożenia wniosku o upadłość spółki, gdyż jej kondycja finansowa była dobra, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie kondycji finansowej spółki na podstawie sprawozdań finansowych składanych przez spółkę za lata 2007-2008 nie miało bowiem wpływu na istnienie – jak to zauważył NSA w powołanej uchwale – obiektywnej przesłanki "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Badając bowiem w toku prowadzonego postępowania podatkowego istnienie tej obiektywnej przesłanki, należy uwzględnić także wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego nawet – jak miało to miejsce w okolicznościach sprawy poddanej sądowej kontroli w tym postępowaniu – jeżeli decyzja ta została wydana w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji. Dla ustalenia "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie ma zatem znaczenia stan wiedzy członka zarządu z momentu, gdy pełnił on swoją funkcję, ale to jak obiektywnie kształtowała się kondycja finansowa spółki nawet wówczas, gdy na ocenę taką wywierają wpływ okoliczności, które zaistniały już w czasie, kiedy członek zarządu funkcji tej nie pełnił.
23 5.4. Z tych samych powodów na rozstrzygnięcie sprawy nie miał wpływu brak przesłuchania skarżącego na okoliczność ustalenia kondycji finansowej spółki. Stan świadomości członka zarządu co do istnienia przesłanek ogłoszenia upadłości, a zatem ustalenie okoliczności o charakterze subiektywnym, nie wpływa na wykazanie obiektywnej przesłanki "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Fakt, że w czasie pełnienia funkcji członka zarządu skarżący nie miał świadomości istnienia podstaw do zgłoszenia upadłości nie oznacza, że obiektywnie przesłanki takie nie wystąpiły. Dotyczy to także sytuacji, gdy członek zarządu opierał swoje przekonanie o braku przesłanek do ogłoszenia upadłości na treści sprawozdań finansowych składanych przez spółkę za lata 2007-2008. Wobec późniejszego wydania decyzji określającej zobowiązania podatkowe za okres objęty sprawozdaniami, sprawozdania te nie odzwierciedlały rzeczywistego, obiektywnego stanu finansowego spółki.
24 6.1. Ponadto na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania polegającego na wadliwym zaakceptowaniu przez Sąd pierwszej instancji stanowiska organów podatkowych, że skarżący nie wykazał braku winy w niezłożeniu wniosku o zgłoszenie upadłości spółki.
25 6.2. Nie można zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej, że skarżący, w okresie 2006-2007, nie mógł wiedzieć, że w późniejszym okresie zostaną wydane decyzje określające wymiar podatków za okres 2006-2007, albowiem w okresie składania przez spółkę deklaracji podatkowych (2006-2007) nie było wątpliwości co do tego, że deklarowana przez spółkę sprzedaż towarów spełniała warunki uznania za eksport w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Przede wszystkim należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym o "braku winy", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, w sytuacji niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości można mówić jedynie wtedy, gdy członek zarządu spółki, przy zachowaniu wszelkiej należytej staranności podczas prowadzenia jej spraw, wniosku takiego nie złożył z przyczyn od niego niezależnych. Dla wykazania tej przesłanki egzoneracyjnej nie wystarczy subiektywne poczucie braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., II FSK 1972/18 i z dnia 20 grudnia 2018 r., II FSK 2531/18 - wyroki dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto NSA stwierdził, że o braku winy członka zarządu w zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1a i b Ordynacji podatkowej można mówić, gdy np. z przyczyn od siebie niezależnych członek zarządu nie ma możliwości działania za spółkę, gdy wbrew jego woli został odsunięty od prowadzenia spraw spółki. Brak wiedzy odnośnie do faktycznych zobowiązań spółki przez członka zarządu nie ma więc wpływu na ocenę istnienia przesłanki przewidzianej w powołanych wyżej przepisach zwalniającej członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Brak w tym zakresie wiedzy członka zarządu obciąża członka zarządu jako osoby uprawnionej i zobowiązanej do prowadzenia spraw spółki (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 marca 2018 r., I FSK 921/16 – wyrok dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl)
26 6.3. Mając na uwadze przedstawione tezy z orzeczeń sądów administracyjnych, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał braku winy w zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie wykazał bowiem, że zachował należytą staranność podczas prowadzenia spraw spółki, a wniosku nie złożył z przyczyn od siebie niezależnych. Ponadto podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19 kwietnia 2016 r. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego w sprawie [...]. Następnie do akt sprawy został złożony odpis wyroku Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Karny z dnia 3 stycznia 2017 r., [...], na mocy którego skarżący został uznany za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów. W aktach sprawy znajduje się także wyrok Sądu Okręgowego w B. [...] Wydział Karny Odwoławczy z dnia 3 października 2017 r., utrzymujący w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji należy zauważyć, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W rezultacie, w świetle powołanych wyroków sądów karnych nie można przyjąć za zasadną argumentacji skarżącego, że nie ponosi on winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, gdy wina w zakresie popełnianych przez niego czynów została stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
27 7. W świetle przedstawionych wyjaśnień nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 107 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej przepisy te zastosowano prawidłowo. Zasadnie bowiem organy uznały, co zaaprobował Sąd pierwszej instancji, że przesłanki do ogłoszenia upadłości wystąpiły w czasie pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącego i ponosi on winę w niezgłoszeniu tego wniosku.
28 8. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie przepisów art. 184 p.p.s.a.– orzekł, jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Ordynacja podatkowa, art. 21 (§ 3)
- Ordynacja podatkowa, art. 107 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 116 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 122
- Ordynacja podatkowa, art. 180
- Ordynacja podatkowa, art. 187 (§ 1)
- Ordynacja podatkowa, art. 188
- Ordynacja podatkowa, art. 191
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 11
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 125 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184