Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., I FSK 1901/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., I FSK 1901/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 1351/22 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 30 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2014 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Kr 1351/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) oddalił skargę A. Z. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 30 września 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2014 r.

3 Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący, który zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji w całości.

4 Pismem z 19 stycznia 2024 r. skarżący na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) wniósł o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6 wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

7 W świetle art. 61 § 3 zdanie pierwsze P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd — co do zasady — może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

8 Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki, bez wskazania na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia bowiem żądania wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. to podmiot skarżący, w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie. Przedstawiony powyżej sposób wykładni art. 61 § 3 P.p.s.a. jest ugruntowany w orzecznictwie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13, orzeczenia dostępne w CBOSA).

9 Wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2008 r., II OZ 65/08, z 15 lutego 2008 r., II OZ 110/08, CBOSA).

10 Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżący we wniosku przytoczył ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które – jego zdaniem – potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest emerytem w podeszłym wieku, który ze względu na zły stan swojego zdrowia nie podejmuje pracy zarobkowej. Jedynym źródłem jego utrzymania jest obecnie emerytura. Skarżący przedstawił swoją (a także członków swojej rodziny) dokumentację medyczną z której wynika m.in., że ma ograniczone możliwości ruchowe ze względu na [...] (zwyrodnienie stawu kolanowego), ma problemy kardiologiczne obejmujące: kardiomiopatię przerostową, samoistne (pierwotne) nadciśnienie tętnicze, stan po przebytym zawale mięśnia sercowego, cukrzycę insulinoniezależną, hipercholesterolemię mieszaną. Ponadto cierpi na zaburzenia depresyjne i stany lękowe mieszane. We wniosku wskazał, że opiekuje się chorymi członkami rodziny: żoną, matką i córką.

11 Do wniosku dołączono:

12 - skierowanie do poradni chirurgii urazowo ortopedycznej oraz skierowanie do pracowni diagnostycznej związane z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego, - zaświadczenie lekarskie z rozpoznaniem: kardiomiopatia przerostowa, stan po przebytym zawale mięśnia serca, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia mieszana oraz że pacjent wymaga stałego leczenia pod opieką poradni kardiologicznej; wskazany oszczędny tryb życia,

13 - wypis z treści orzeczenia komisji lekarskiej B. Z. (żony skarżącego), z którego wynika, że stwierdzone u niej schorzenia kwalifikują ją do drugiej grupy inwalidzkiej,

14 - kartę informacyjną leczenia szpitalnego B. Z., chora przyjęta do szpitala celem leczenia operacyjnego z powodu kręgozmyku L4/5,

15 - kartę informacyjną leczenia szpitalnego K. Z. (matki skarżącego) z rozpoznaniem zawału mózgu wywołanego przez zakrzep tętnic mózgowych, chorobą nadciśnieniową z zajęciem serca z zastoinową niewydolnością serca, niewydolnością serca (lewokomorową),

16 - orzeczenie o stopniu niepełnosprawności M. Z. (córki skarżącego),

17 - kartę informacyjna leczenia szpitalnego M. Z. z rozpoznaniem stwardnienia rozsianego,

18 - zaświadczenie lekarskie skarżącego oraz jego małżonki, z których wynika m.in. wymagają stałej opieki lekarskiej oraz pozostają w stałym leczeniu,

19 - zaświadczenie lekarskie skarżącego oraz jego małżonki, z których wynika, że leczą się na zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane,

20 - zaświadczenie lekarskie M. Z. z rozpoznaniem zaburzeń depresyjnych nawracających (w stanie remisji).

21 Skarżący wskazywał we wniosku, że decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania zobowiązuje go do zapłaty znaczeń sumy pieniężnej, co już czyni prawdopodobną egzekucję z nieruchomości. Ewentualne zajęcia nieruchomości na poczet egzekucji pozbawi go możliwości odpowiedniej opieki nad żoną, a także utrudni normalne funkcjonowanie. Podkreślał, że zbycie nieruchomości w drodze egzekucji pozbawi skarżącego oraz jego bliskich domu, który został przystosowany do niepełnosprawności córki, ograniczonych zdolności ruchowych żony związanych z jej schorzeniami oraz przebytą operacją, a także ograniczeń skarżącego związanych ze zwyrodnieniem stawu kolanowego. Skarżący szczegółowo opisał w jakie elementy został wyposażony i dostosowany dom, aby zarówno on jak i jego rodzina mogli swobodnie w nim funkcjonować.

22 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle wyżej nader szczegółowo przedstawionych okoliczności, skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do negatywnych i niewątpliwie dolegliwych dla niego skutków z uwagi na przedstawioną sytuację zdrowotną strony i jego rodziny.

23 Wskazać bowiem należy, że skarżący przedłożył dokumentację, którą Sąd nie miał powodów by kwestionować, a z której wynika, że zarówno on, jak i członkowie jego rodziny wymagają leczenia specjalistycznego. Nie można tracić z punktu widzenia również to, co z resztą podkreślał skarżący, że z koniecznością stałego leczenia związany jest również ciężar znacznych nakładów finansowych np. dojazdy do placówek specjalistycznych, konieczność wykupowania leków, specjalistycznych badań. Skarżący wskazywał we wniosku, że jest osobą w wieku 73 lat, nie podejmuje pracy zarobkowej z uwagi na swój stan zdrowia, utrzymuje się z emerytury. Na co dzień zajmuje się chorą żoną, córką i matką. Do jego codziennych zajęć należy umawianie i zawożenie na wizyty lekarskie oraz rehabilitację (wyjazdy w okolicach N., ale czasem i do K. oddalonego około 100 km od domu), codzienne wyjazdy do matki by móc opiekować się nią na zmianę z siostrą (wyjazdy ok. 7,5 km od domu), regularne odwiedziny córki w K.

24 Pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć w taki sposób, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 10.10.2018 r., II OSK 2389/18, LEX nr 2557808).

25 Analiza powołanych przez skarżącego we wniosku okoliczności daje zatem podstawy do stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania decyzji i udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej. Szkodę jaką może ponieść skarżący oraz członkowie jego rodziny nie sposób naprawić, bowiem z uwagi na przedstawioną sytuację zdrowotną strony i jej rodziny może spowodować trudne do odwrócenia skutki w sferze zdrowotnej skarżącego lub któregoś z członków jego rodziny.

26 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.