Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2007 r., I FSK 1346/06

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2007 r., I FSK 1346/06

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Marek Zirk-Sadowski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Włodzimierza K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2006 r. sygn. akt III SAB/Wa 20/06 odrzucającego skargę Włodzimierza K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-M. w przedmiocie odpowiedzi na wniosek postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lipca 2006 r., III SAB/Wa 20/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Włodzimierza K. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-M. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wnioski z dnia 11 grudnia 2005 r. /doręczone w dniach 11 i 17 stycznia 2006 r./.

3 Przedstawiając dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne powzięte w sprawie, Sąd wyjaśnił, że z odpowiedzi na skargę wynikało, iż w wyniku przeprowadzonej w Urzędzie Skarbowym W.-M. kontroli resortowej, na podstawie upoważnienia Sekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów, Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, w stosunku do postępowań dotyczących Wincentego K., nie ustalono nieprawidłowości. Odstąpiono przy tym od sformułowania zaleceń pokontrolnych.

4 Następnie zauważono, że na żądanie Sądu organ administracji publicznej przedstawił potwierdzone za zgodność z oryginałem wnioski (...), o których mowa w przedmiotowej skardze, złożone w dniach 11 i 17 stycznia 2006 r. przez skarżącego oraz stanowisko organu podatkowego z dnia 9 lutego 2006 r., stanowiące odpowiedź na zawarte w tych wnioskach pytania.

5 Z przedstawionych dokumentów wynika, iż dotyczą one m.in. "stwierdzenia ważności, aktualności, wygaśnięcia kwoty zapłaconej, kwoty do zapłacenia /słownie/, podania podstawy prawnej kwoty podstawowej i odsetek" /tytuł wykonawczy, zawiadomienie, decyzja/. We wnioskach domagano się także udzielenia informacji takich jak: "jaka kwota kar została ukradziona z emerytury, podanie listy kradzieży i jaka kwota jest jeszcze zaplanowana do kradzieży".

6 Odnosząc się do powyższych ustaleń Sąd wojewódzki zauważył, że art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, dalej p.p.s.a., zawiera wyliczenie spraw, w których dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, przedmiotem skargi jest bezczynność organu w odpowiedzi na wniosek. Art. 3 par. 2 pkt 8 p.p.s.a. wskazuje, iż przedmiotem sądowej kontroli może stać się bezczynność organów, jednakże wyłącznie w przypadkach określonych w art. 3 par. 2 pkt 1-4 ustawy procesowej.

7 Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie wnioski, o których mowa w skardze na bezczynność organu administracji, nie dotyczą żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 par. 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić, stosownie bowiem do art. 58 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

8 Niezależnie od powyższego Sąd podkreślił, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa Mokotów udzielił odpowiedzi na wnioski skarżącego w piśmie z dnia 9 lutego 2006 r., informując go o wygaśnięciu udzielonego mu /przez Wincentego K./ pełnomocnictwa, o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz o treści art. 97 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./, dalej O.p.

9 W skardze kasacyjnej od omówionego wyżej orzeczenia strona wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

10 Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

11 - art. 3 par. 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że wnioski, o których była mowa w skardze na bezczynność organu administracji publicznej, nie dotyczą żadnego z aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie;

12 - art. 58 par. 1 par. 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

13 - art. 141 par. 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zgodnie z którą zdaniem Sądu wynik kontroli resortowej z dnia 15 grudnia 2004 r. jest uzasadnieniem braku bezczynności w odpowiedzi na wniosek;

14 - art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z par. 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi w wyniku pominięcia naruszenia przepisów postępowania podatkowego, jakiego dopuściły się organy podatkowe /art. 180 par. 1, 187 par. 1 O.p./, a polegającego na przekroczeniu przez te organy granic swobodnej oceny dowodów oraz przez niezebranie pełnego materiału dowodowego;

15 - naruszenie art. 149 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że nie istnieje bezczynność jeżeli organ nie okazał dowodu dokonania czynności albo nie uznał uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

16 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd wojewódzki błędnie przyjął, iż przedmiotem skargi jest bezczynność w odpowiedzi na wnioski z dnia 11 stycznia i 17 stycznia 2006 r. (...), a nie jak podniosła strona skarżąca, bezczynność od 1995 r. na środki zaskarżenia w postaci pism z dnia 1 sierpnia 1995 r., 31 października 1995 r., 7 lutego 1996 r., 21 września 1995 r. i 18 grudnia 1995 r.

17 Sąd nieprawidłowo także przyjął iż Naczelnik Urzędu Skarbowego udzielił odpowiedzi na ww. środki zaskarżenia. Urząd Skarbowy udzielił co prawda odpowiedzi w piśmie z dnia 9 lutego 2006 r. ale nie jest to odpowiedź dotycząca któregokolwiek z wniosków z 1995 i 2006 r.

18 Następnie zauważono, że pismo z dnia 18 grudnia 1995 r. jest środkiem zaskarżenia od decyzji z dnia 8 grudnia 1995 r., dotyczącej podatku dochodowego, pismo z dnia 1 sierpnia 1995 r. jest środkiem zaskarżenia od protokołu kontroli z dnia 16 maja 1995 r., pismo z dnia 31 października 1995 r. jest środkiem zaskarżenia od protokołu z dnia 17 października 1995 r., pismo z dnia 7 lutego 1996 jest środkiem zaskarżenia od decyzji z dnia 5 stycznia 1996 r., pismo z dnia 21 września 1996 r. jest środkiem zaskarżenia od decyzji z dnia 30 czerwca 1995 r. Brak odniesienia się do tych pism decyduje o podleganiu art. 3 par. 2 pkt 4 w zw. z pkt 8 p.p.s.a.

19 Naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i par. 2 p.p.s.a. /w zw. z art. 180 par. 1 i art. 187 par. 1 O.p./ strona upatruje w przekroczeniu przez organy podatkowe granic swobodnej oceny dowodów, gdyż materiał dowodowy z protokołów kontroli skarbowych z dnia 16 maja 1995 r. i z dnia 17 października 1995 r. jest sprzeczny z dowodami urzędowymi określającymi działalność gospodarczą w 1994 r., a decyzje z dnia 30 czerwca 1995 r. i z dnia 8 grudnia 1995 r. zostały wydane na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Ponadto powyższe regulacje naruszono poprzez niewzięcie pod uwagę istotnych informacji zawartych w pismach z 1995 r., określających stan prawny działalności gospodarczej prowadzonej w 1998 r., a także poprzez pominięcie koniecznego do wyjaśnienia sprawy materiału dowodowego.

20 W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a. wskazano, że wynik kontroli resortowej z dnia 15 grudnia 2004 r. nie wyjaśnia bezczynności w odpowiedzi na wnioski z 2006 r. Kontrola ta przeprowadzona bowiem została w 2004 r.

21 Wreszcie w motywach zarzutu naruszenia art. 149 p.p.s.a. strona podniosła, iż chodzi w nim o bezczynność Urzędu Skarbowego, który nie odpowiedział na pisma z 1995 r., "oraz nie uznał uprawnień, a także nie wypełnił obowiązku poszanowania praw nabytych do handlu spożywczego i prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów."

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

23 Na wstępie należało wskazać na oczywistą bezzasadność zarzutu naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z par. 2 p.p.s.a. oraz art. 180 par. 1 i art. 187 par. 1 O.p., a ponadto zarzutu naruszenia art. 149 p.p.s.a.

24 Pierwszy z ww. zarzutów nawiązuje do uchybień popełnionych zdaniem strony w postępowaniach podatkowych, w ramach których sporządzono protokoły kontroli skarbowej z dnia 16 maja 1995 r. i z dnia 17 października 1995 r. oraz wydano decyzje z dnia 30 czerwca 1995 r. i z dnia 8 grudnia 1995 r. Natomiast druga z przytoczonych ostatnio podstaw zaskarżenia odnosi się do bezczynności organu administracji dotyczącej pism złożonych przez stronę w 1995 r.

25 Pominąć już w tym miejscu można okoliczność, że omawiane zarzuty procesowe sformułowano w sposób nie odpowiadający treści art. 176 i 174 pkt 2 p.p.s.a. /nie określono formy naruszenia ww. przepisów, tj. poprzez błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, ani nie wykazano wpływu stwierdzonego uchybienia na wynik sprawy/, a ich uzasadnienie jest lakoniczne i niejasne /podnosi się w nim jedynie ogólnikowo wadliwość ustaleń faktycznych powziętych w ww., a bliżej przez stronę nie określonych postępowaniach podatkowych/, a miejscami wręcz nie korespondujące z treścią przepisu /tak w przypadku zarzutu naruszenia art. 149 p.p.s.a./. Przede wszystkim żaden z przytoczonych w ramach wspomnianych zarzutów przepisów procesowych nie znajdował w przedmiotowym stanie faktycznym i prawnym zastosowania.

26 Kontrolowane przez Sąd kasacyjny postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte na skutek skargi na bezczynność organu administracji publicznej w zakresie udzielenia odpowiedzi na określone w tym środku zaskarżenia wnioski. Nie sposób zatem przyjąć, że Sąd wojewódzki w jakimkolwiek stopniu mógłby w nim oceniać prawidłowość postępowań wymiarowych /prowadzonych w 1995 r./ i poprawność poczynionych w tych postępowaniach ustaleń faktycznych i prawnych /w tym zasadność zastosowania w nich nieobowiązujących jeszcze w tym czasie przepisów Ordynacji podatkowej - por. jej art. 344 - tu art. 180 par. 1 i art. 187 par. 1 tej ustawy/. Kwestie te nie mieszczą się w granicach przedmiotowej sprawy, którymi zarówno Sąd I instancji, jak i Sąd odwoławczy są związane /por. art. 134 par. 1 oraz art. 193 p.p.s.a./. Należy także w tym miejscu przypomnieć, że w postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność organu, sąd administracyjny I instancji nie stosuje w ogóle art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., gdyż przepis ten dotyczy jedynie postępowań, w których przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja lub postanowienie. Autonomiczną podstawę prawną dla działania Sądu w razie uwzględnienia skargi na bezczynność stanowi art. 149 ww. ustawy procesowej. Jednakże i ten przepis stosowany jest tylko w przypadku merytorycznego rozpoznania /uwzględnienia/ tego rodzaju skargi, podczas gdy w niniejszej sprawie skargę strony odrzucono z przyczyn formalnych.

27 Nie były również zasadne pozostałe podnoszone w środku odwoławczym zarzuty kasacyjne.

28 Naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 par. 4 p.p.s.a. nie sposób upatrywać w domniemanej /przez autora skargi kasacyjnej/ ocenie Sądu, co do wyniku kontroli resortowej z dnia 15 grudnia 2004 r., wspomnianego jedynie w części sprawozdawczej uzasadnienia postanowienia. Sąd do tej okoliczności odniósł się jedynie w ten sposób, iż wskazał ją jako jeden z argumentów podnoszonych w odpowiedzi na skargę. Z uzasadnienia spornego orzeczenia nie wynika jednak, aby uwzględnił ją przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przypomnieć w tym miejscu należy, że nie może odnieść pożądanego przez stronę skutku zarzut wadliwie w środku odwoławczym umotywowany. Uzasadnienie stanowi bowiem integralną część podstawy zaskarżenia, a oba te elementy /zarzut i jego uzasadnienie/ muszą ze sobą korespondować /por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2005 r., FSK 2003/04 - nie publ./. Sąd kasacyjny nie może - z uwagi na treść art. 183 par. 1 p.p.s.a. /"Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej"/ - domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego bądź poprawiać zarzuty adresowane do zaskarżonego orzeczenia /por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r., GSK 356/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 3 poz. 72/.

29 Ostatnio podniesiona uwaga odnosi się w równym stopniu do zarzutów naruszenia art. 3 par. 2 pkt 4 i 8 oraz art. 58 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. W ich ramach strona podnosi bowiem z jednej strony, iż wbrew twierdzeniu Sądu organ administracji publicznej nie udzielił odpowiedzi na pisma strony z dnia 11 grudnia 2005 r. /doręczone w dniach 11 i 17 stycznia 2006 r./, z drugiej zaś strony wskazuje, iż skarga skierowana do Sądu wojewódzkiego nie dotyczyła ostatnio wymienionych wniosków, a pism z dnia 1 sierpnia 1995 r., 31 października 1995 r., 7 lutego 1996 r., 21 września 1995 r. i 18 grudnia 1995 r.

30 Odnosząc się do powyższych twierdzeń należy po pierwsze zauważyć, że analiza okoliczności, czy pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-M. z dnia 9 lutego 2006 r. stanowiło odpowiedź na ww. wnioski strony z dnia 11 grudnia 2005 r. (...) mogłaby mieć istotny wpływ na wynik sprawy /w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a./ jedynie wtedy, gdyby doszło do merytorycznego rozpoznania skargi /tj. gdyby rozważano kwestię bezczynności organu/, co jak już wyżej zauważono, nie miało w niniejszej sprawie miejsca. Kwestia ta nie rzutowała w żaden sposób na treść zaskarżonego do Sądu odwoławczego postanowienia odrzucającego skargę strony ze względów formalnych i dlatego nie może /jako nieistotna/ skutecznie uzasadniać zarzutów naruszenia ww. przepisów.

31 Po wtóre, jak wynika z osnowy skargi do Sądu wojewódzkiego, odnosi się ona - wbrew twierdzeniom środka odwoławczego - do bezczynności w przedmiocie wniosków z dnia 11 grudnia 2005 r., a nie pism z dnia 1 sierpnia 1995 r., 31 października 1995 r., 7 lutego 1996 r., 21 września 1995 r., 18 grudnia 1995 r. /chociaż pierwsze z ww. do tych drugich nawiązują/. Nie można natomiast uznać, że podniesione we wnioskach z dnia 11 grudnia 2005 r. żądania /"udzielenia odpowiedzi", "stwierdzenia ważności, aktualności, wygaśnięcia kwoty zapłaconej, kwoty do zapłacenia /słownie/, podania podstawy prawnej kwoty podstawowej i odsetek", podania "jaka kwota kar została ukradziona z emerytury, podanie listy kradzieży i jaka kwota jest jeszcze zaplanowana do kradzieży"/ odnoszą się do aktów lub czynności określonych w art. 3 par. 2 pkt 4 p.p.s.a. /na co wskazuje się w skardze kasacyjnej/. Okoliczność ta zasadniczo rzutuje /negatywnie/ na możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu w tym zakresie, z uwagi na brak w tym względzie właściwości sądu administracyjnego /art. 3 par. 2 pkt 8 p.p.s.a./. Powyższe przesądza o poprawności zastosowania w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji art. 58 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

32 Brak uzasadnionych podstaw kasacyjnych /w dużej mierze niewłaściwie sformułowanych/, obligował Naczelny Sąd Administracyjny /z uwagi na treść art. 183 par. 1 p.p.s.a./ do oddalenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy procesowej.