Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2022 r., I FSK 1289/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2022 r., I FSK 1289/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (sprawozdawca), Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1544/17 w sprawie ze skargi M. [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 24 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka-Medek Arkadiusz Cudak

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi kasacyjnej M. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca", "Spółka") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 23 stycznia 2018 r., I SA/Gd 1544/17. W orzeczeniu tym Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", oddalił skargę Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 24 sierpnia 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania (pełny tekst uzasadnienia orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA").

3 Sąd przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że 7 marca 2017 r. Spółka zwróciła się do organu podatkowego o umorzenie pobranych odsetek za zwłokę w kwocie 52.013,98 zł i "zamianę" ww. odsetek na spłatę zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. w kwocie 35.085,68 zł oraz o "umorzenie wszelkich pozostałych" odsetek do dnia sporządzenia wniosku.

4 Postanowieniem z 31 marca 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. odmówił skarżącej wszczęcia postępowania wskazując, że ww. odsetki wygasły poprzez zapłatę przed dniem złożenia wniosku o ich umorzenie.

5 Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, postanowieniem z 24 sierpnia 2017 r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z 31 marca 2017 r.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę na przedstawione wyżej postanowienie wskazał, że podstawowym warunkiem wszczęcia na wniosek i prowadzenia postępowania na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 i art. 67b § 1 ustawy dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), powoływanej dalej jako: "O.p.", jest istnienie przedmiotu żądania, tj. odsetek za zwłokę. Skoro w niniejszej sprawie odsetki w kwocie 52.013,98 zł zostały wyegzekwowane przed złożeniem przez Spółkę wniosku o ich umorzenie, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zasadnie - na podstawie art. 165a § 1 O.p., organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania.

7 Na przedstawione wyżej orzeczenie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji organu I i II instancji w całości, a także zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanego skargą. Skarżąca wniosła ponadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

8 Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przez Sąd pierwszej instancji oraz organy pierwszej i drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania, o którym to naruszeniu mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy – naruszenie art. 165 § 1 O.p. poprzez błędne uznanie niemożliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie umorzenia odsetek.

9 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

12 Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (por. uchwałę NSA z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).

13 Skargę kasacyjną można oprzeć na przesłankach wymienionych w art. 174 P.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przypisanym do pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Skarga kasacyjna jest zatem sformalizowanym środkiem prawnym. Przytaczając podstawy kasacyjne konieczne jest wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych. Powołanie podstaw wymaga także uzasadnienia przez wskazanie, na czym polegało naruszenie przepisów prawa procesowego czy materialnego, a w przypadku uchybień proceduralnych, czy miały one istotny wpływ na wynik sprawy.

14 Przystępując do oceny postawionego zarzutu kasacyjnego należy w pierwszej kolejności podnieść, że pełnomocnik Spółki w skardze kasacyjnej błędnie wskazał na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 165 § 1 O.p. W niniejszej sprawie bowiem postanowienia poddane kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zostały wydane na podstawie art. 165a § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 O.p. (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpatrywanej sprawie organy uznały, co zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w zaskarżonym wyroku, że postępowanie nie może być wszczęte z powodu jego bezprzedmiotowości. Strona stawiając zarzut nie odniosła się w ogóle do meritum sprawy. Zarzut ten nie został też prawidłowo uzasadniony, wbrew wymogowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nawet nie nawiązano do niego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, co również nie pozwala na uznanie błędnie wskazanej podstawy kasacyjnej za oczywistą omyłkę.

15 Z tych też względów brak było podstaw do dokonywania merytorycznej oceny zasadności tego zarzutu. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w oparciu o powołany na wstępie art. 183 § 1 P.p.s.a, przytoczonymi i uzasadnionymi podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że kontrola w postępowaniu kasacyjnym odbywa się wyłącznie w ramach naruszeń prawa, które strona skarżąca w sposób wyartykułowany, precyzyjny i uzasadniony zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. Sąd administracyjny drugiej instancji nie jest uprawniony do uzupełniania, czy domyślania się, jakim normom prawnym uchybiono w zaskarżonym wyroku, jeśli nie zostaną one wskazane przez skarżącego (por. np. wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11, CBOSA).

16 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.).

17 M. Chodacka M. Niezgódka – Medek A. Cudak