Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r., II OZ 912/18

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r., II OZ 912/18

Sentencja

1 Dnia 26 września 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 1170/14 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nakazania przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 1170/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił skarżącej K. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

3 Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stwierdził, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wnioskodawczyni prowadzi bowiem gospodarstwo rolne o pow. 13,18 ha oraz jest właścicielką domu o powierzchni 100 m². Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku wynika, że roczne dochody skarżącej wynoszą [...] zł i składają się na nie dopłaty unijne w wysokości [...] zł i dochody ze sprzedaży produktów rolnych ([...] zł), zaś wydatki kształtują się na poziomie [...] zł rocznie. Oznacza to, zdaniem Sądu pierwszej instancji, że miesięczne wydatki wynoszą ok. [...] zł oraz że są bilansowane przez dochody bez konieczności dodatkowego zadłużenia. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, nie jest uprawnione twierdzenie, że kwota 100 zł wpisu sądowego od zażalenia, jako jedyna opłata sądowa, byłaby nadmiernym uszczerbkiem dla rodziny skarżącej i uniemożliwiłaby jej utrzymanie. W ocenie Sądu, jest to kwota niewielka, możliwa do wygospodarowania i nie stanowiłaby nadmiernego obciążenia budżetu domowego skarżącej.

4 Odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, że w porównaniu z poprzednimi wnioskami o udzielenie prawa pomocy, sytuacja finansowa skarżącej nie uległa pogorszeniu. Dlatego też za aktualną uznał poprzednią ocenę wniosku skarżącej, zaakceptowaną przez NSA postanowieniem z 27 lipca 2017 r., sygn. akt II OZ 819/17.

5 Skarżąca w zażaleniu podtrzymała stanowisko o trudnej sytuacji materialnej, wynikającej m.in. ze spadku opłacalności produkcji rolniczej, nieterminowości dopłat bezpośrednich, złych warunków atmosferycznych, konieczności spłat należności komorniczych.

6 Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

7 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

8 W tej sprawie analiza argumentów przedstawionych przez skarżącą prowadzi do wniosku, że zasadnie odmówiono jej udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie skarżącej również pozbawione jest jakichkolwiek konkretów, które pozwoliłyby na dokonanie odmiennej oceny jej sytuacji materialnej, niż wynikająca z zaskarżonego postanowienia. Nie można zatem odmówić racji Sądowi pierwszej instancji, gdy wskazuje na to, że skarżąca nie należy do osób ubogich. Już same deklarowane przez nią i osiągane w skali roku dochody uzyskiwane jedynie z dotacji unijnych oznaczają, że miesięczny dochód skarżącej przekracza minimalne krajowe wynagrodzenie netto. Ponadto w sprawie tej faktem jest, że skarżąca nie posiada nikogo na utrzymaniu i jest właścicielką domu oraz gospodarstwa rolnego o pow. ponad 13 ha. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości rolnej o znacznej wartości, wyklucza co do zasady możliwość udzielenia prawa pomocy. Zatem już wskazane wyżej okoliczności sytuują skarżącą w znacznie lepszej sytuacji niż wiele osób, które otrzymują prawo pomocy, gdyż nie posiadają żadnej nieruchomości, bądź należą do osób o bardzo niskich dochodach lub są całkowicie tych dochodów pozbawione i nie są w stanie pokryć nawet podstawowych potrzeb życiowych. Nie sposób też pominąć, że jest to już kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony w tej sprawie. Skarżąca nie przywołała w nim okoliczności pozwalających stwierdzić, że jej sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny. W tej sytuacji nie sposób skutecznie zakwestionować ustalenia Sądu pierwszej instancji, że nie zachodzą okoliczności wpływające na zmianę uprzednio prezentowanego, m.in. w postanowieniu NSA z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OZ 22/18, stanowiska odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem pomimo że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia powinien stanowić przepis art. 165 (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; teraz: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), to jednak nie wpływa to na ocenę kwestionowanego orzeczenia Sądu pierwszej instancji i stwierdzenie, że skarżącej prawo pomocy nie przysługuje.

9 W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.