Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2013 r., II OZ 541/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2013 r., II OZ 541/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Federacja Zielonych w Białymstoku w likwidacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 340/12 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie wyjaśnienia oraz odmowy sprostowania treści postanowienia w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Stowarzyszenie Federacja Zielonych w Białymstoku wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

3 Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy. Jak wskazał Sąd z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 27 stycznia 2012 r. w sprawie BI.XII Ns - Rej. KRS 4692/11/585 Sąd Rejonowy w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu Stowarzyszenia Federacja Zielonych w Białymstoku oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora w osobie R.K. Sąd Okręgowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy postanowieniem z 20 kwietnia 2012 r. w sprawie VII Ga 53/12 oddalił apelację od powyższego rozstrzygnięcia. Konsekwencją wymienionych rozstrzygnięć jest zakończenie wszelkiej działalności statutowej Stowarzyszenia. Rozwiązanie stowarzyszenia rozpoczyna proces jego likwidacji, który to proces prowadzi likwidator, a którego celem jest zrekonstruowanie majątku i zakończenie spraw związanych z tym majątkiem. Działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie statutową działalność byłego stowarzyszenia, bowiem w okresie likwidacji już ono nie istnieje, choć wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 Prawa o stowarzyszeniach). Oznacza to, że utrata bytu prawnego Stowarzyszenia nie następuje w momencie jego wykreślenia z rejestru stowarzyszeń, tylko w momencie zarządzenia jego likwidacji. Stowarzyszenie nie posiada zatem zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 1 i 3 u.p.p.s.a. Tym samym nie może być stroną w tym postępowaniu, co skutkuje brakiem podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

4 Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie Federacja Zielonych w Białymstoku w likwidacji wniosło zażalenie, podnosząc że fakt likwidacji stowarzyszenia nie powoduje ustania jego bytu prawnego, co ma miejsce dopiero w momencie prawomocnego wykreślenia stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Z ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wynika, że postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowił o rozwiązaniu Stowarzyszenia Federacja Zielonych w Białymstoku oraz zarządził jego likwidację. Apelację od tego postanowienia oddalił Sąd Okręgowy w Białymstoku postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r.

7 Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Dlatego też przeprowadza się likwidację stowarzyszenia, którą zajmuje się likwidator. Podkreślić jednak należy, że działalność likwidatora rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. Tym samym uznać należało, że rozwiązanie Stowarzyszenia Federacja Zielonych w Białymstoku sprawiło, że Stowarzyszenie to utraciło zdolność do występowania przed sądem administracyjnym (zdolność sądowa) jako organizacja społeczna występująca w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Zauważyć bowiem trzeba, że że stowarzyszenie będące w likwidacji nie może prowadzić działalności dla której zostało utworzone, czyli działalności statutowej. Zgodnie zaś z art. 25 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zdolność sądową organizacji społecznej występującej w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób wyznacza zakres jej statutowej działalności. Jeżeli zatem organizacja społeczna wskutek jej rozwiązania przez sąd straciła możliwość działalności przewidzianej w statucie, to tym samym oznacza to, że nie przysługuje jej zdolność sądowa przewidziana przez art. 25 § 4 w/w ustawy dla organizacji społecznych. Z tego względu, należało podzielić pogląd Sądu I instancji, że skoro Stowarzyszenie Federacja Zielonych w Białymstoku w likwidacji jako organizacja społeczna nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym brak jest podstaw do merytorycznej oceny jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie nie dotyczącej własnego interesu prawnego Stowarzyszenia.

8 Istotnym jest ponadto, że chwili rozpatrywania zażalenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie wywołane wniesieniem skargi przez J. W. zostało prawomocnie zakończone umorzeniem postępowania wskutek cofnięcia skargi przez wymienioną.

9 Z powyższego względu Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.